Ξεχωριστό Σαββατοκύριακο στη Δημητσάνα

Συντάκτης: Ελένη Γιμούκη

Χωριό της Αρκαδίας, η Δημητσάνα, ή όπως ονομάστηκε η «Μπαρουταποθήκη του Έθνους», είναι η πρωτεύουσα της επαρχίας της Γορτυνίας. Η Δημητσάνα είναι από τα ομορφότερα ορεινά χωριά της Αρκαδίας και συνάμα ένας τόπος με πλούσια ιστορία. Είναι γεμάτη πέτρινα αρχοντόσπιτα και γραφικά σοκάκια και βέβαια διαθέτει και ανεπτυγμένη τουριστική υποδομή. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο από 930 μ. έως 1.020 μ., στο σημείο που βρισκόταν η αρχαία Τεύθις, πάνω σε δύο λόφους, ανάμεσα από τους οποίους διέρχεται ο κεντρικός ασφαλτόδρομος του χωριού. Από κάποια σημεία του χωριού η θέα φτάνει μέχρι και τον κάμπο της Μεγαλόπολης.

Ώρα για ξενάγηση!

Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης

Το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης έχει αποκαταστήσει παραδοσιακές εγκαταστάσεις και υδροκίνητους μηχανισμούς. Τα εργαστήρια περιβάλλονται από πυκνή βλάστηση και άφθονα τρεχούμενα νερά, όπου μπορείτε να περιηγηθείτε. Οι μόνιμοι εξοπλισμοί τους έχουν αποκατασταθεί στην αρχική τους λειτουργία.

Το πρώτο κτήριο στεγάζει νεροτριβή και αλευρόμυλο. Στο διπλανό δωματιάκι, με το τζάκι, ζούσε ο μυλωνάς με την οικογένειά του.

Έξω από τον μύλο θα δείτε ρακοκάζανο, που στηνόταν στην ύπαιθρο μετά τον τρύγο, για την παραγωγή τσίπουρου από τα στέμφυλα.

Ακριβώς απέναντι, διώροφο κτήριο στέγαζε την κατοικία του βυρσοδέψη πάνω και το βυρσοδεψείο κάτω. Το εσωτερικό του εργαστηρίου είναι χωρισμένο σε ζώνες που αντιστοιχούν στα διάφορα στάδια επεξεργασίας των δερμάτων.

Το λιθόστρωτο οδηγεί σε πλάτωμα, όπου διαμορφώνεται φυσική δεξαμενή, και καταλήγει στον μπαρουτόμυλο. Το μπαρούτι, ισχυρό στοιχείο της πολιτισμικής ταυτότητας της περιοχής, διατηρείται ζωντανό στη μνήμη και τις αφηγήσεις των κατοίκων της. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, οι Δημητσανίτες τροφοδοτούσαν τον αγώνα με το απαραίτητο αυτό πολεμικό υλικό. Εδώ θα δείτε τον κινούμενο μηχανισμό ενός μπαρουτόμυλου με κοπάνια, που είχε εξαφανιστεί στην Ευρώπη ήδη από τον 18ο αιώνα, ενώ στη Δημητσάνα χρησιμοποιήθηκε κατά την Επανάσταση, αλλά και έως τις αρχές του 20ού αιώνα.

Εκκλησιαστικό Μουσείο

Στο αναπαλαιωμένο σπίτι του Γρηγορίου του Ε’ στη Δημητσάνα στεγάζεται το Εκκλησιαστικό Μουσείο Δημητσάνας. Περιέχει παλαιά ιερά σκεύη, εικόνες, ιερά άμφια κ.λπ.. Δημιουργήθηκε το 1992 και αποτελεί υλοποίηση μιας ιδέας του μητροπολίτη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Θεόφιλου. Πρόκειται για μια διώροφη μονοκατοικία με υπόγειο, που διατηρεί την αρχική της παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Στους χώρους των δύο ορόφων, που επικοινωνούν μεταξύ τους με εσωτερική πέτρινη κλίμακα, έχουν προστεθεί ειδικές προθήκες που περιέχουν τα εκθέματα, ενώ το υπόγειό της, που ήταν το κελάρι του σπιτιού, έχει διαμορφωθεί σε μικρό ναό προς τιμή του Αγίου Γρηγορίου Ε΄.

Στην είσοδο του κτιρίου, η εντοιχισμένη πινακίδα πληροφορεί τους επισκέπτες: “ΕΝ ΤΗ ΟΙΚΙΑ ΤΑΥΤΗ ΕΓΕΝΝΗΘΗ Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο Ε΄ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΘΕΙΣ ΤΗ 10 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1821 ΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ”. Όλα τα εκθέματα του Εκκλησιαστικού Μουσείου, έχουν συγκεντρωθεί από τη Δημητσάνα και από την ευρύτερη περιοχή της Γορτυνίας και χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες. Επίσης, στις προθήκες του Μουσείου υπάρχουν ιερά σκεύη Θείας Λειτουργίας, Σταυροί ευλογίας με ανάγλυφες παραστάσεις, Ευαγγέλια, θυμιατά, χρυσοκέντητα χειροποίητα άμφια αρχιερέων και ιερέων, ένας χρυσοκέντητος χρυσοποίκιλτος Επιτάφιος, ένα εξαγωνικό αγιογραφημένο σκευοφυλάκιο και ένα αντιμήνσιο προερχόμενο από τη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, με ιδιόχειρη υπογραφή του Γρηγορίου “Ο Κωνσταντινουπόλεως και Νέας Ρώμης Γρηγόριος”.

Φύγαμε για έναν περίπατο!

Στο φαράγγι του Λούσιου, και κατά μήκος του, θα βρούμε τρία ιστορικά μοναστηριακά συγκροτήματα της Βυζαντινής και ύστερης Βυζαντινής περιόδου: Την Μονή Τιμίου Προδρόμου, την παλαιά και νέα Μονή Φιλοσόφου και την παλαιά και νέα Μονή Καλαμίου.

Η Ι.Μ. Προδρόμου, ονομάστηκε και ‘Μέγα Σπήλαιο’ της Αρκαδίας, έτσι όπως έχει κτισθεί μέσα στον βράχο, στην ανατολική όχθη του φαραγγιού του Λούσιου από μοναχούς που ζούσαν σε κοντινά ασκητήρια. Το καθολικό της Μονής, λαξευμένο μέσα στον βράχο, έχει αγιογραφίες του 16ου αιώνα.

Η ευκολότερη προσέγγιση στην Μονή είναι στρίβοντας δεξιά στον δρόμο από Δημητσάνα προς Στεμνίτσα, στα δύο χιλιόμετρα πριν την Στεμνίτσα, ακολουθώντας τις πινακίδες για Ι.Μ. Προδρόμου και Αρχαία Γόρτυνα. Από το σημείο της στροφής, και ακολουθώντας τις πινακίδες, φθάνουμε στο σημείο όπου θα αφήσουμε το μηχανοκίνητο μέσο μας και περπατώντας σε ένα όμορφο μονοπάτι θα φθάσουμε στην είσοδο της Μονής με τον γεροπλάτανο και την “ανακαινισμένη” το 1748 κρήνη της, και λίγο πιο ψηλά την παλιά πύλη της μονής που φέρει μέχρι σήμερα τα σημάδια από τα βόλια των εχθρών που την πολιόρκησαν το 1779.

Για όσους αγαπούν την πεζοπορία, μέσα στην φύση, από την Μονή Προδρόμου ξεκινούν δύο πολύ όμορφες διαδρομές. Το πρώτο μονοπάτι φεύγει αριστερά και σε περίπου 600 μέτρα, μέσα από ένα επιβλητικό τοπίο με πλούσια βλάστηση, μας κατεβάζει στην κοίτη του Λούσιου, με την ορμητική και βοερή ροή των νερών του. Εδώ θα διασχίσουμε μία πεζογέφυρα και θα δούμε τα ερείπια του νερόμυλου και της νεροτριβής της Μονής. Αριστερά, και αφού διαβούμε την πεζογέφυρα ξεκινά πολύ όμορφο μονοπάτι, κατά μήκος της όχθης του Λούσιου, που καταλήγει στην περιοχή της Αρχαίας Γόρτυνας.

Η δεύτερη διαδρομή μας, ξεκινά από την Ιερά Μονή Προδρόμου, ακολουθώντας το μονοπάτι δεξιά προς την Ιερά Μονή Φιλοσόφου. Στην μέση περίπου της διαδρομής από την Μονή Προδρόμου, θα συναντήσουμε ένα γεφύρι που ενώνει τις δύο όχθες του Λούσιου. Από το σημείο αυτό μπορούμε να θαυμάσουμε τα ορμητικά νερά του Λούσιου και την άγρια ομορφιά του φαραγγιού του.

Λίγο μετά το γεφύρι το μονοπάτι χωρίζει. Αριστερά ανεβαίνει προς την Παλαιά Μονή του Φιλοσόφου και δεξιά συνεχίζει για την Νέα. Η Παλαιά Μονή Φιλοσόφου (που ονομάζεται και κρυφό σχολειό), ιδρύθηκε το 963 μ.Χ. από τον Ιωάννη Λαμπαρδόπουλο τον Φιλόσοφο. “Αρχόντισσα του φαραγγιού” η παλαιά μονή, βρίσκεται στο καλύτερο και ομορφότερο τμήμα του φαραγγιού, στην περιοχή “Μονόπορη”.

Η μεγάλη οικονομική άνθηση της Μονής, μάλλον ήταν η αιτία για την μετακίνησή της σε πιο προσιτή και ομαλή θέση στα τέλη του 17ου αιώνα. Έτσι δημιουργήθηκε το 1691 η Νέα Μονή Φιλοσόφου. Στην νέα Μονή, φθάνουμε και από τον αμαξωτό δρόμο διασχίζοντας το πέτρινο μονότοξο γεφύρι της Μονόπορης.

Για να φθάσουμε στις μονές Καλαμίου, θα ακολουθήσουμε τον δρόμο από τον Ατσίχωλο.

Εναλλακτικά, μπορούμε με μηχανοκίνητο μέσο, να ακολουθήσουμε τον χωματόδρομο που ξεκινά από το γεφύρι του Κόκκορη, στην Αρχαία Γόρτυνα, και ανηφορίζει προς Ατσίχωλο. Πριν φθάσουμε στο χωριό, ακολουθούμε αριστερά την πινακίδα για την Ιερά Μονή Καλαμίου. Στα 2.200 μέτρα αριστερά μας στο βάθος θα αντικρίσουμε τα τείχη της ακρόπολης της Αρχαίας Γόρτυνας. Αν συνεχίσουμε για άλλα 1.400 μέτρα θα φθάσουμε στις δύο Ιερές Μονές Καλαμίου, την Νέα και την Παλαιά.

Η παλαιά Μονή έχει ιδρυθεί πριν από το 1705 ενώ η μετεγκατάσταση στην νέα έγινε το 1713. Και οι δύο μονές είναι αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Η πρόσβαση στην παλαιά Μονή γίνεται μόνο μέσα από μονοπάτι που ξεκινά από την Νέα.

Τέλος, μην παραλείψετε να εξερευνήσετε το βουνό Μαίναλο. Ο ορεινός όγκος του Μαινάλου καταλαμβάνει το κέντρο της Πελοποννήσου και μεγάλο τμήμα του Νομού Αρκαδίας. Εκτείνεται από το οροπέδιο της Τρίπολης μέχρι τον ποταμό Λούσιο στα δυτικά και από τη Μεγαλόπολη μέχρι την λίμνη του Λάδωνα βόρεια.

Ένα απέραντο πάρκο πολιτισμού, απομεινάρια αρχαίων, μεσαιωνικών αλλά και νεώτερων παραδοσιακών οικισμών, ναοί, μοναστήρια, πέτρινα γεφύρια, νερόμυλοι, λιθόστρωτα και μονοπάτια. Μια απλή περιήγηση στο βουνό, ανακαλεί ιστορικές μνήμες από το γενάρχη μας τον Αρκάδα μέχρι τους Κολοκοτρωναίους απελευθερωτές, όταν το Μαίναλο υπήρξε λίκνο της Επανάστασης του Ελληνικού έθνους.

Αβίαστα βγαίνει το συμπέρασμα, ότι το Μαίναλο αποτελεί έναν ενιαίο φυσικό πολιτισμικό και ιστορικό χώρο. Τα παρθένα και αρχέγονα τοπία του, η βιολογική του ποικιλότητα, η θέση του στην συμβολή των αξόνων επικοινωνίας της χλωρίδας και πανίδας της Πελοποννήσου, συνιστούν σε συνδυασμό με το ιστορικό – οικιστικό του πρόσωπο, ένα οικοσύστημα προτεραιότητας.

Αυτή είναι με πολύ λίγα λόγια η Δημητσάνα. Ένα από τα πιο όμορφα χωριά της Ελλάδας που αξίζει να το επισκεφθούμε κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μας υπόσχεται αξέχαστες αναμνήσεις, βόλτες με υπέροχη θέα και χαλάρωση μέσα στο ήσυχο και γραφικό χωριό.

Συντάκτης: Ελένη Γιμούκη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.