Κρίση πανικού: Εντόπισέ την, αντιμετώπισέ την

Συντάκτης: Δήμητρα Πήττα, Εκπαιδευτικός & Επιστήμονας Ψυχικής Υγείας

Σε μια σύγχρονη εποχή με ρυθμούς γρηγορότερους από ποτέ, με τις απαιτήσεις από το οικογενειακό, επαγγελματικό και κοινωνικό μας περιβάλλον να είναι ολοένα και αυξανόμενες, ο οργανισμός του κάθε ανθρώπου αντιδρά στο «ευαίσθητο» σημείο του.

Η κρίση πανικού αποτελεί μια ξαφνική αύξηση υπερβολικής αγωνίας, άγχους και φόβου. Η καρδιά «σφυροκοπά» καθιστώντας αδύνατη την αναπνοή. Το άτομο που βιώνει την κρίση πανικού νιώθει πως αρχίζει να τρελαίνεται ή πως πεθαίνει. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, μια κρίση πανικού έρχεται εντελώς ξαφνικά και χωρίς καμία προειδοποίηση. Μπορεί να συμβεί στο άτομο ακόμα κι όταν αυτό βρίσκεται σε κατάσταση χαλάρωσης, ακόμα κι όταν κοιμάται! Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου η κρίση πανικού «χτυπά» μία και μόνο φορά, αλλά συνήθως οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια. Μπορεί η κρίση πανικού να μην προειδοποιεί, όμως πάντα μα πάντα υπάρχει πίσω από αυτήν μια κατάσταση, ένα γεγονός που την έχει πυροδοτήσει. Άλλοτε λοιπόν έρχεται ξαφνικά και άλλοτε ως αποτέλεσμα θλίψης, άγχους, έντονου στρες. Μπορεί επίσης να αποτελεί σύμπτωμα κατάθλιψης ή κάποιας άλλης φοβίας.

Ποια είναι όμως τα συμπτώματα της;

Η κρίση πανικού μπορεί να συμβεί οπουδήποτε: στο σπίτι, στο γραφείο, στον δρόμο. Τα σημάδια και τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού αναπτύσσονται απότομα και συνήθως κορυφώνονται μέσα σε 10 λεπτά. Οι περισσότερες κρίσεις πανικού καταλήγουν εντός 20 έως 30 λεπτών, και σπάνια διαρκούν περισσότερο από μία ώρα.

Η κρίση πανικού, λοιπόν, μπορεί να παρουσιάσει έναν συνδυασμό των ακόλουθων συμπτωμάτων:

  • Δύσπνοια ή υπεραερισμό (γρήγορη και βαθιά αναπνοή)
  • Ταχυκαρδία και αίσθημα παλμών
  • Πόνος στο στήθος ή δυσφορία
  • Τρόμος & τρέμουλο
  • Αίσθημα πνιγμού
  • Αίσθημα εξωπραγματικού ή απόσπασης από το περιβάλλον
  • Εφίδρωση
  • Ναυτία ή στομαχικές διαταραχές
  • Ζάλη, τάση για λιποθυμία ή λιποθυμία
  • Μούδιασμα σε όλο το σώμα (κυρίως στα άκρα)
  • Εξάψεις και ρίγη
  • Φόβος του θανάτου, της απώλειας του ελέγχου, της παράνοιας (το άτομο πιστεύει ότι τρελαίνεται)

Αίτια και τρόποι αντιμετώπισης των κρίσεων πανικού

Αν και τα ακριβή αίτια των κρίσεων πανικού και της διαταραχής πανικού είναι ασαφή, φαίνεται παρόλα αυτά πως συνδέονται με τις μεγάλες αλλαγές/μεταβάσεις της ζωής, όπως την αποφοίτησή από το σχολείο, την είσοδο του ατόμου στον χώρο εργασίας, τον γάμο, την απόκτηση ενός μωρού. Επίσης, το στρες που μπορεί να προκαλέσει ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, το διαζύγιο ή η απώλεια μιας θέσης εργασίας μπορεί επίσης να αποτελούν αιτία μιας κρίσης πανικού. Φυσικά, δεν αποκλείεται οι κρίσεις πανικού να συνδέονται με ιατρικές καταστάσεις ή άλλες φυσικές αιτίες, γι’ αυτό η επίσκεψη στο γιατρό είναι απαραίτητη, ειδικά όταν οι κρίσεις αυτές επιμένουν. Ευτυχώς στην εποχή μας και η κρίση πανικού και η διαταραχή του πανικού είναι θεραπεύσιμες καταστάσεις. Μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς με στρατηγικές αυτο-βοήθειας ή με μια σειρά από συνεδρίες ψυχοθεραπείας. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, ενδέχεται το άτομο να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή.

Παρόλα αυτά, το άτομο μπορεί να κάνει μερικά μικρά και απλά βήματα, που θα το βοηθήσουν να μειώσει ή και να ξεπεράσει εντελώς τις κρίσεις αυτές, με μόνη βοήθεια από τον ίδιο τον εαυτό του.

Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να μάθει λεπτομέρειες για τον πανικό: τι είναι, τι ακριβώς συμβαίνει στον οργανισμό όταν βιώνω μια κρίση, πόση σημασία έχει το στρες στην εκδήλωση των κρίσεων πανικού, πώς αντιδρά το σύστημα fight-or-flight (φυγής/πάλης) κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου κρίσης.

Επόμενο βήμα, η αποφυγή όσο το δυνατόν περισσότερο της καφεΐνης και του τσιγάρου. Το κάπνισμα και η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσουν κρίσεις πανικού σε άτομα που είναι ευαίσθητα. Ως εκ τούτου, είναι καλό να αποφεύγεται το τσιγάρο, ο καφές και άλλα ροφήματα με καφεΐνη. Επίσης, θέλει ιδιαίτερη προσοχή με τα φάρμακα που περιέχουν διεγερτικά, όπως τα χάπια διατροφής.

Σημαντικό επίσης είναι το άτομο να μάθει να ελέγχει την αναπνοή του. Ο υπεραερισμός οδηγεί σε αισθήματα όπως ζαλάδα και σφίξιμο στο στήθος που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού. Η βαθιά αναπνοή, από την άλλη πλευρά, μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα του πανικού. Με την εκμάθηση του ελέγχου της αναπνοής, το άτομο αναπτύσσει την ικανότητα να μπορεί να ηρεμεί τον εαυτό του όταν αρχίζει να νιώθει άγχος, αγωνία και στρες. Γνωρίζοντας τον σωστό τρόπο αναπνοής, το άτομο μπορεί να μειώσει όλες αυτές τις καταστάσεις που του προκαλούν φοβίες.

Κλείνοντας, μεγάλη σημασία έχει η εκμάθηση τεχνικών χαλάρωσης. Όταν γίνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, ο καθοδηγούμενος οραματισμός ενδυναμώνουν και ενισχύουν τη χαλάρωση του οργανισμού, αποδυναμώνοντας την απάντηση του οργανισμού στο στρες (το σύστημα του στρες) το οποίο ευθύνεται για το άγχος και την ανησυχία, άρα και τις κρίσεις πανικού.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως οι πρακτικές αυτές όχι μόνο προωθούν τη χαλάρωση, αλλά επίσης αυξάνουν τα συναισθήματα της χαράς και της ηρεμίας. Γι’ αυτό πρέπει να γίνουν μέρος της καθημερινής «ρουτίνας» ενός οργανισμού.

Πηγή

HelpGuide.org

«Το κείμενο αποτελεί μια συνεργασία του flowmagazine.gr με την κα Πήττα. Για περισσότερα κείμενα της συγκεκριμένης αρθρογράφου πατήστε εδώ»

Συντάκτης: Δήμητρα Πήττα, Εκπαιδευτικός & Επιστήμονας Ψυχικής Υγείας

Influence:

Είμαι απόφοιτος της Λεοντείου Σχολής Νέας Σμύρνης και Αριστούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Αθηνών…