Κατάθλιψη: Μορφή και αιτιολογία

Συχνά στις μέρες μας, πλήθος ανθρώπων εμφανίζουν καταθλιπτικά επεισόδια και απομονώνονται στον εαυτό τους. Η τάση είναι ιδιαίτερα αυξητική, κάτι το οποίο προκαλεί ανησυχία και γι’ αυτόν το λόγο κρίνεται σκόπιμη η πλήρης ενημέρωση για τη μορφή αυτής της διαταραχής και της αιτιολογίας της.

Ορισμός Κατάθλιψης

Ως κατάθλιψη ορίζεται μία ψυχική διαταραχή, η οποία ανά περίπτωση εμφανίζει διαφορετικό βαθμό σοβαρότητας και μπορεί να διαρκέσει για τουλάχιστον δύο εβδομάδες ή και περισσότερο.

Συνήθης εκδήλωση αυτού του φαινομένου αποτελεί η ένδειξη μιας συνεχούς κακής διάθεσης με αισθήματα ματαίωσης και χαμηλής αυτοπεποίθησης, σημεία αναφοράς που κατακλύζουν κυρίως τον γυναικείο πληθυσμό. Μάλιστα, η ψυχική αυτή ασθένεια δύναται να εισχωρήσει και στους πιο δυναμικούς χαρακτήρες, γι’ αυτό θεωρείται εσφαλμένη η όποια αντίθετη άποψη.

Συμπτώματα

Μερικά από τα συμπτώματα που μας προϊδεάζουν, σχετίζονται με τις διαταραχές ύπνου, το άτομο, που πάσχει από την οικεία περίπτωση, βασανίζεται για πολλές νύχτες να ακολουθήσει ένα οριοθετημένο πρόγραμμα ή άλλοτε κοιμάται σε μεγαλύτερο βαθμό από όσο χρειάζεται.

Ακόμα, εμφανές σημάδι συνιστά η απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης, δεν υφίσταται τίποτε που να προκαλεί εντύπωση στον παθόντα, ενώ δεν λείπουν και οι απότομες αυξομειώσεις του βάρους, χάνουν την όρεξή τους ή καταφεύγουν σε υπέρμετρη κατανάλωση φαγητού και ποτού.

Η συγκέντρωσή τους είναι σημαντικά μειωμένη, καθώς διασπάται εύκολα η προσοχή τους από διάφορους ήχους μηδαμινής σημασίας και η κινητικότητά τους μέσα στον χώρο είναι άξια προβληματισμού, αφού αδυνατούν να σταθούν σε ένα σημείο. Συχνά είναι και τα υπερβολικά ξεσπάσματα που προβάλλουν, έχοντας έντονες εναλλαγές συναισθημάτων και παρουσιάζονται αρκετά ενοχικοί.

Τέλος, το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, για την διαπίστωση του εν λόγω θέματος, κρύβεται στο συνεχόμενο τετ α τετ με την ιδέα του θανάτου, κάτι το οποίο ενδέχεται να υπονοεί αυτοκτονικές τάσεις.

Η κατάθλιψη σε παιδιά

Ως προς την παιδική ηλικία, η ψυχική διαταραχή διεισδύει με την μορφή του άγχους του αποχωρισμού. Βέβαια, δεν είναι εύκολη η διάκριση της κατάθλιψης σε αυτή την βαθμίδα, καθώς μπορεί να συγχυστεί με μία απλή αγχώδης διαταραχή.

Τα συνήθη σημάδια που στοιχειοθετούν αυτή την νόσο είναι η άγνοια αναγνώρισης και χειρισμού συναισθημάτων από το ίδιο το παιδί που βιώνει αυτή την κατάσταση, αδυνατεί να εκφραστεί και μονίμως υποδεικνύει μία λύπη, χάνοντας την όρεξή του για μάθηση, δραστηριότητες εντός ή εκτός σχολείου, φαγητό και συχνά τείνει να είναι οξύθυμος.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως εμφανίζονται και κάποια άλλα συμπτώματα στους μικρούς μας φίλους, τα οποία σωματοποιούνται, καθώς επιδρά σε αυτά ο ψυχολογικός παράγοντας. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για συχνούς ανεξήγητους πόνους στην κοιλιακή χώρα ή την κεφαλή, προβάλλοντας συγχρόνως έλλειψη ενέργειας και μία τάση υπερυπνίας, έχοντας στόχο την διαφυγή από τον κοινωνικό περίγυρο και τις αρνητικές σκέψεις. Επιπρόσθετα, ενδέχεται να ασκούν βία σε άλλους συνομηλίκους τους ή να αυτοτραυματίζονται.

Αίτια

Οι αιτίες μπορεί να βασίζονται σε κληρονομικότητα, για παράδειγμα λόγω επιλόχειας κατάθλιψης της μητέρας ή σε τραυματικές εμπειρίες σε πρώιμο στάδιο, απώλεια σημαντικού προσώπου, διαζύγιο γονέων, διαμονή σε αστική πόλη και άγχος, ο πιο δημοφιλής λόγος που δύναται να προκαλέσει το οτιδήποτε.

Η κατάθλιψη σε εφήβους

Ως προς την εφηβική ηλικία, επικρατέστερο σύμπτωμα είναι αυτό της ευερεθιστότητας, οι έφηβοι είθισται να παραπονιούνται για όλα και να βρίσκονται σε μία διαρκή άρνηση, χάνουν και αυτοί με την σειρά τους το ενδιαφέρον τους και επιδεικνύουν μια ανία.

Οι πόνοι που αισθάνονται σωματικά, κυρίως, είναι δίοδοι έκφρασης δυστυχίας και γι’ αυτό τους διακρίνει και μια αδυναμία. Η αυτοκριτική που ασκούν είναι έντονη, αντιμετωπίζοντας τον εαυτό τους με υποτιμητικό τρόπο και το σχολείο για τους ίδιους γίνεται χώρος αποστροφής, αφού το αποφεύγουν με κάθε μέσο, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος, παρά μόνο επειδή δεν μπορούν να βρουν χαρά στην μάθηση και αυτό έχει σαν συνέπεια την οριστική εγκατάλειψή του.

Ο τρόπος συμπεριφοράς αποτελεί εξίσου σημαντικό σημάδι, κάποιος έφηβος ο οποίος εκδηλώνει παραβατική στάση, όπως ανυπακοή σε κανόνες, κλοπές, πρόκληση σοβαρών υλικών ζημιών και άλλα, υποκρύπτει, ίσως, καταθλιπτική διάθεση.

Αίτια

Οι λόγοι εμφάνισης και σε αυτό το στάδιο είναι όμοιοι με αυτούς της πρώιμης ηλικίας, ιδίως όταν δεν υπάρχει η κατάλληλη στήριξη από την οικογένεια, τότε περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν πιο εύκολα την ψυχική υγεία του ατόμου. Ακόμα, η σχολική αποτυχία, οι γνωστικές δυσλειτουργίες και οι ελλιπείς δεξιότητές τους φουντώνουν περισσότερο την χαμηλή τους αυτοεκτίμηση.

Τέλος, σύμφωνα και με άλλες έρευνες, παιδιά που υφίστανται παραμέληση και κακοποίηση από το συγγενικό τους περιβάλλον, εμφανίζονται πιο επιρρεπή προς αυτή την καταθλιπτική νόσο.

Η κατάθλιψη στους ενήλικες

Η νόσος, σε αυτήν την ηλικιακή τάξη, δεν διαφέρει κατά πολύ στη συμπτωματολογία σε σχέση με τις προαναφερθείσες. Κυρίαρχο, φυσικά, γνώρισμα καθίσταται η ολημερίς θλίψη, οι ενήλικες, επίσης, χάνουν απότομα κιλά ή παρουσιάζουν υπερφαγικό επεισόδιο με ετοιματζίδικα φαγητά, τα οποία καλύπτουν πρόσκαιρα το εσωτερικό τους κενό.

Έπειτα, δε βιώνουν τέρψη σε κανέναν τομέα, όπως βιώνανε προηγουμένως και είναι υπερκινητικοί ή το εντελώς αντίθετο, δηλαδή εκφράζουν άρνηση για τη ζωή και μία ανησυχητική στασιμότητα. Το αίσθημα κατωτερότητας τούς κυριεύει, παρουσιάζοντας δυσκολίες στη διενέργεια διαδικασιών αναστοχασμού και εστίασης της προσοχής τους σε κάποιο θέμα.

Τέλος, η σημαντική διαφορά, σε σύγκριση με την παιδική και εφηβική ηλικία, έγκειται στην απόπειρα επαφής με τον θάνατο, κυρίως όταν ο ενήλικας ξεπερνάει το ‘’κοντέρ’’ σε χρόνια.

Αίτια

Οι ηλικιωμένοι ως επί το πλείστον είναι άνθρωποι καταθλιπτικοί, καθώς η ζωή τους γίνεται αποδέκτης μεγάλων αλλαγών, σύνταξη, μετακόμιση, απώλεια συζύγου.

Στους ενήλικες το στρες παίζει μεγάλο ρόλο στη δημιουργία της ασθένειας, οι ανησυχίες σε αυτό το στάδιο της ζωής είναι ποικίλες, ανεργία, προβλήματα διαπροσωπικών σχέσεων, οικονομικές δυσκολίες. Υπάρχουν και περιπτώσεις αυτών που κατηγορούν τον εαυτό τους για ό, τι ατυχές τους συμβαίνει. Κατά τον Beck, λοιπόν, αν το υποκείμενο καλύπτει το τρίπτυχο απαισιοδοξίας ως προς τον εαυτό του, τον κόσμο γύρω του και το μέλλον του, οι πιθανότητες εκδήλωσης κατάθλιψης αποβαίνουν μοιραίες.

Κατά τον Van de Velde, μάλιστα, οι γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να οδηγηθούν σε αυτή την ψυχική πάθηση και αυτό το γεγονός αποδίδει την εξήγησή του σε γενετικούς παράγοντες. Ειδικότερα, κορίτσια που περνούν από μετεμμηνορροϊκή εφηβεία έχουν περισσότερες πιθανότητες.

Η έγκαιρη αναγνώριση, λοιπόν, της εν λόγω διαταραχής αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο μπροστά στην αρχή ενός όμορφου ταξιδιού, το οποίο θα σας βοηθήσει να απελευθερωθείτε από το δαιδαλώδη λαβύρινθο μέσα στον οποίο είχατε εισχωρήσει.

Συντάκτης: Μαρία Τατιάνα Πινακούλα,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.