Ιλαρά: Ιστορική αναδρομή και συμπτωματολογία – Μέρος A’

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη

Η ιλαρά δεν αποτελεί απλά μία  «παιδική»  ασθένεια, αλλά μια εξαιρετικά μεταδοτική και σε αρκετές περιπτώσεις επικίνδυνη νόσο.   Ποια είναι τα συμπτώματα και οι επιπλοκές της;

Η ιλαρά στο πέρασμα των χρόνων

Η πρώτη αναφορά στην ιλαρά έγινε τον 9ο αιώνα μ.Χ. (!) από έναν Πέρση γιατρό. Μέχρι την ανακάλυψη του εμβολίου, εκατομμύρια άνθρωποι νόσησαν από τον ιό, με αρκετούς εξ αυτών να χάνουν τη ζωή τους. Το κέντρο ελέγχου και πρόληψης ασθενειών των Η.Π.Α.

(CDC – Center for DiseaseControl and Prevention) αναφέρει πώς τη δεκαετία πριν την εμφάνιση του εμβολίου, σχεδόν όλα τα παιδιά της χώρας είχαν προσβληθεί από ιλαρά μέχρι την ηλικία των 15 ετών, με τα κρούσματα να αγγίζουν τα 3 με 4 εκατομμύρια κάθε χρόνο. Εξ αυτών, περίπου 400-500 άτομα πέθαιναν, 48.000 χρειάζονταν εισαγωγή σε νοσοκομείο και 1.000 παρουσίαζαν εγκεφαλίτιδα ως απόρροια της ασθένειας.

Το 1963, ο επιστήμονας John Enders με τους συνεργάτες του μετέτρεψαν το στέλεχος Edmonston-B της ιλαράς σε εμβόλιο, ενώ το 1968, ξεκίνησε να διανέμεται ένα βελτιωμένο εμβόλιο με το στέλεχος Edmonston-Enders, φτιαγμένο από τον M. Hilleman και τους συνεργάτες του.

Ιλαρά: Ιστορική αναδρομή και συμπτωματολογία - Μέρος A’

Αιτιολογία

Ο ιός της ιλαράς (MeaslesVirus) ανήκει στο γένος Morbillivirus της οικογένειας Paramyxoviridae. Ο ιός έχει 24 γονότυπους, ωστόσο τρεις από αυτούς προσβάλλουν τον άνθρωπο συχνότερα ( γονότυποι B3, D8 και H1). Η μετάδοση του ιού πραγματοποιείται κυρίως μέσω του βήχα και του φτερνίσματος. Ωστόσο, κάποιος μπορεί να προσβληθεί από τον ιό και μέσω επαφής με μολυσμένο αέρα ή με το να ακουμπήσει μία μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια να τοποθετήσει το χέρι του στα μάτια, τη μύτη ή/και το στόμα του. Μάλιστα, ο ιός μπορεί να επιβιώσει στον αέρα  έως και δύο ώρες αφού αποχωρήσει το άτομο που έχει μολυνθεί. Συνεπώς, είναι άκρως μεταδοτικός και προσβάλλει άτομα όλων των ηλικιών.

Συμπτωματολογία

Αφού εισέλθει στο σώμα του ξενιστή, ο ιός αρχικά προσβάλλει τα επιθηλιακά κύτταρα της ανώτερης αναπνευστικής οδού. Έπειτα, εξαπλώνεται στα περιφερικά λεμφικά όργανα και στη συνέχεια μολύνει το αίμα (ιαιμία), τους νεφρούς, το δέρμα, τους λεμφαδένες, το ήπαρ και τον γαστρεντερικό σωλήνα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) τα συμπτώματα εμφανίζονται περίπου 10-12 μέρες μετά την έκθεση του ατόμου στον ιό. Το πρώτο σύμπτωμα αποτελεί ο πυρετός, ο οποίος διαρκεί 4-7 μέρες. Άλλα συμπτώματα του αρχικού σταδίου της λοίμωξης είναι ο βήχας, η ρινική καταρροή, η εμφάνιση μικροσκοπικών λευκών σημαδιών στο εσωτερικό των μάγουλων και και τα κόκκινα μάτια με δακρύρροια. Μετά το πέρας κάποιων ημερών, το άτομο εμφανίζει ερεθισμό (κηλιδοβλατιώδες εξάνθημα) στο πρόσωπο και στο πάνω μέρος του λαιμού. Μέσα στις επόμενες τρεις μέρες το εξάνθημα εξαπλώνεται, φτάνοντας μέχρι και τα άκρα (άνω και κάτω). Διαρκεί για πέντε-έξι  ημέρες και με το πέρασμα αυτών ξεκινά να υποχωρεί σταδιακά.

Ιλαρά: Ιστορική αναδρομή και συμπτωματολογία - Μέρος A’

Επιπλοκές

Η ιλαρά μπορεί να έχει δυσάρεστη έκβαση σε περίπτωση σοβαρών επιπλοκών, καθώς μπορεί να επιφέρει ακόμα και τον θάνατο. Οι σοβαρές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

  • Εγκεφαλίτιδα
  • Τύλφωση
  • Σοβαρές παθήσεις του αναπνευστικού (π.χ. πνευμονία)
  • Ωτίτιδες
  • Σοβαρή διάρροια και αφυδάτωση

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι συχνότερες σε παιδιά κάτω των πέντε ετών και σε ενήλικες άνω των τριάντα ετών. Είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν σε παιδιά που δεν τρέφονται επαρκώς και ειδικά σε περιπτώσεις έλλειψης βιταμίνης Α, καθώς επίσης και σε παιδιά με αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα λόγω παρουσίας HIV/AIDS ή άλλης ανοσοκατασταλτικής ασθένειας.

Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3, Πηγή 4, Πηγή 5

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη,

Influence:

Γεννημένη και μεγαλωμένη στην πολύπλευρη πρωτεύουσα, διανύοντας την δεκαετία των ρίσκων και των μεγάλων αλλαγών για την ώρα…