Εάν αντιμετωπίζετε και εσείς το θέμα του τριξίματος των δοντιών (γνωστό ως βρουξισμός) κατά τη διάρκεια της νύχτας –ή και …
Η ολιστική θεραπεία του βρουξισμού
Τρίζετε τα δόντια σας κατά τη διάρκεια του ύπνου; Οι μύες της γνάθου σας πονούν κατά τη μάσηση; Δεν καταπίνετε σωστά; Το στόμα σας δεν ανοίγει αρκετά ώστε να τρέφεστε με ευκολία, έχετε βουητά ή πόνους στα αυτιά και αδυναμία εστίασης των ματιών σας; Τότε ίσως πάσχετε από το Σύνδρομο Δυσλειτουργίας της Κροταφογναθικής Άρθρωσης (ΣΔΚΓΑ).
Η κάτω γνάθος είναι ένα κινητό οστό που ενώνεται με το κρανίο μέσω της κροταφογναθικής άρθρωσης. Τέσσερις ομάδες μυών αναρτούν την κάτω γνάθο από το κρανίο – οι μασητήρες, οι κροταφικοί, οι έξω πτερυγοειδείς και οι έσω πτερυγοειδείς. Η μάσηση και η κατάποση ελέγχεται από το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο. Η μάσηση και η κατάποση είναι οι κύριες λειτουργίες που γίνονται με τη βοήθεια της κάτω γνάθου.
Η μη «σωστή συνεργασία» ή «συντονισμός» μεταξύ των κινήσεων της γνάθου και του εγκεφάλου γεννάει μια διαρκή δυσλειτουργία των μυών της κάτω γνάθου που ονομάζεται ΣΔΚΓΑ. Το ΣΔΚΓΑ, αν και προσβάλλει κυρίως τους μυς της κάτω γνάθου, μπορεί να επεκταθεί προκαλώντας δυσλειτουργία των μυών του προσώπου, του αυχένα και της κεφαλής. Οι μύες των ώμων, του βραχίονα και της θωρακικής μοίρας μπορούν να προσβληθούν από αυτή τη δυσλειτουργία επίσης.
Η δυσλειτουργία γίνεται συνήθως αντιληπτή από τον ασθενή γιατί νιώθει ένα είδος κράμπας (πιάσιμο) στους παραπάνω μυς, που συνοδεύεται από διαφόρων ειδών πόνους (οι ασθενείς αναφέρουν τον πόνο σαν κάψιμο, τσίμπημα, αίσθηση μουδιάσματος κ.λπ., κάτι που εξαρτάται από την ιδιοσυγκρασία του κάθε ατόμου).
Από την θεωρία στην πράξη
Η διαδικασία της μάσησης και της κατάποσης στηρίζεται σε ένα μηχανισμό αλληλεπίδρασης μεταξύ των νευρικών υποδοχέων των δοντιών, των μυών που κινούν την κάτω γνάθο και του εγκεφάλου. Όσο ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί κανονικά και αρμονικά, δεν υπάρχει παθολογία στη γνάθο και στους περιβάλλοντες μυς. Όταν όμως βρεθεί κατά τη διάρκεια της σύγκλισης κάποια αιτία που εμποδίζει τη γνάθο να κλείσει σωστά και τα δόντια να έρθουν σε αρμονική επαφή, ο μηχανισμός αυτός διαταράσσεται.
Αν το εμπόδιο είναι μικρό (π.χ. ένα σφράγισμα που είναι λίγο πιο ψηλό από το κανονικό) ο εγκέφαλος προσπαθεί να φέρει σε επαφή τα δόντια αλλάζοντας ελαφρά τη σύσπαση των μυών που κινούν την κάτω γνάθο. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να παρατηρηθεί μικρός πόνος σε κάποιους μυς (όπως οι μασητήρες ή οι πτερυγοειδείς).
Αν το εμπόδιο είναι μεγάλο (π.χ. μία γέφυρα που είναι πιο ψηλή από το κανονικό και περιλαμβάνει 8 δόντια) ο εγκέφαλος προσπαθεί απεγνωσμένα να φέρει τα δόντια σε σωστή επαφή, όμως αυτό είναι αδύνατο λόγω του μεγάλου εμποδίου (της γέφυρας). Σε αυτή την περίπτωση παρατηρείται έντονος σπασμός και πόνος στους μυς της γνάθου. Αν το πρόβλημα αφεθεί αθεράπευτο για ένα διάστημα πάνω από 2-3 εβδομάδες, παρατηρούνται ακόμη πιο έντονα φαινόμενα συγκλισιακής δυσαρμονίας και οι ιστοί που περιβάλλουν τους μυς της γνάθου αρχίζουν να διαταράσσονται και αυτοί. Το σύνολο των παθολογικών εκδηλώσεων που έχουν σαν αιτία το κακό κλείσιμο των δοντιών ονομάζεται Σύνδρομο Δυσλειτουργίας της Κροταφογναθικής Άρθρωσης (ΣΔΚΓΑ).
Πόσο συχνή είναι η ΣΔΚΓΑ;
Πολλοί περισσότεροι άνθρωποι από ό,τι παλαιότερα πάσχουν από ΣΔΚΓΑ. Τα συνήθη συμπτώματα είναι κατά σειρά προτεραιότητας:
α) Τρίξιμο των δοντιών, κυρίως τη νύχτα αλλά όχι μόνο.
β) Δυσκολία ανοίγματος του στόματος, κυρίως κατά τις πρωινές ώρες.
γ) Σπασμοί και πόνος στους μασητήρες, τους κροταφίτες και τους πτερυγοειδείς μυς σε μόνιμη βάση – τικ στο πρόσωπο.
δ) Δυσκολία στην κατάποση με παράλληλο αίσθημα πνιγμού.
ε) Βουητά ή φλεγμονές στα αυτιά που είναι μόνιμες ή συχνά εμφανιζόμενες και δεν θεραπεύονται παρ’ όλα τα φάρμακα που συνταγογραφεί ο ΩΡΛ (ωτορινολαρυγγολόγος) γιατρός.
στ) Διπλωπία, αδυναμία εστίασης των οφθαλμών.
ζ) Πόνοι στους μυς του προσώπου, του αυχένα και της θωρακικής μοίρας.
η) Έντονη διαταραχή της ψυχικής ισορροπίας του ασθενή, που αρκετές φορές ζει με ηρεμιστικά και άλλα φάρμακα.
Δυστυχώς πολύ λίγοι οδοντίατροι και γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων γνωρίζουν να κάνουν σωστή διάγνωση του προβλήματος. Βλέπουμε, λοιπόν, συχνά τον ασθενή με ΣΔΚΓΑ να περιφέρεται μεταξύ του φυσιοθεραπευτή για τους πόνους στον αυχένα, του ΩΡΛ για τα βουητά στα αυτιά, στον οφθαλμίατρο γιατί δεν μπορεί να εστιάσει καλά και τέλος στο νευρολόγο ψυχίατρο γιατί ο ασθενής έχει πειστεί… με τη βοήθεια των συναδέρφων διαφόρων ειδικοτήτων, ότι το πρόβλημά του είναι ψυχολογικό.
Στους ασθενείς που πάσχουν απο ΣΔΚΓΑ ο πόνος και το πιάσιμο των μυών της γνάθου μεταφέρεται συχνά στους μυς του λαιμού και του αυχένα, όπως και σε όλους τους μυς του θώρακος και της μέσης.
Η θεραπευτική τεχνική για τη θεραπεία του ΣΔΚΓΑ
Το πιο συχνό μέσο που χρησιμοποιούν οι οδοντίατροι για τον πόνο στην κροταφογναθική άρθρωση και το τρίξιμο των δοντιών είναι ο νάρθηκας από διαφανές ακρυλικό. Αυτό δεν είναι, φυσικά, μέσο θεραπείας, αλλά χρησιμεύει ώστε ο ασθενής να μην καταστρέψει τα δόντια του από το τρίξιμο. Το προαναφερθέν μέσο δεν μπορεί, φυσικά, να λύσει το πρόβλημα.
Τεχνικές που βασίζονται στην οστεοπαθητική – κινησιολογία και την ομοιοπαθητική θεραπεύουν μεγάλο ποσοστό των ασθενών. Σκοπός της θεραπείας είναι να βρεθεί η θέση της κάτω γνάθου που είναι συμβατή με την αρμονική συνεργασία του εγκεφάλου (ΚΝΣ) και των μυών της μάσησης. Για το σκοπό αυτό γίνονται ειδικές ισοτονικές και ισομετρικές ασκήσεις των μυών της γνάθου και, αν χρειαστεί, κατασκευάζεται μια ειδική συσκευή προσανατολισμού της κάτω γνάθου, που ο ασθενής φοράει για μία έως τρεις βδομάδες μέχρι η γνάθος να έρθει στη σωστή θέση και οι μύες να χαλαρώσουν. Υπάρχουν ομοιοπαθητικά φάρμακα (όπως λ.χ. rhus tox,bryonia,ruta,magnesia κ.ά.) που βοηθούν στη γρηγορότερη θεραπεία του πόνου και του μυϊκού σπασμού. Με τη βοήθεια της ομοιοπαθητικής χαλαρώνουμε τους συσπασμένους μυς, καταπραΰνουμε τους πόνους των μυών και εξισορροπούμε τον διαταραγμένο ψυχισμό των ασθενών μας.
Μετά από δύο-τέσσερις βδομάδες, ο ασθενής είναι απαλλαγμένος από τα συμπτώματα και δεν ζει όλη του τη ζωή με βραδινά μασελάκια βρουξισμού.
