Πώς θα σας φαινόταν, αν κάθε πρωί που ξυπνάτε, αντί να αρχίσετε να σκέφτεστε τα ‘βάσανα’ και τα προβλήματα που …
Η ανθρώπινη ύπαρξη: Ένα θαυμαστό δημιούργημα της τύχης
Είμαστε το τυχαίο αποτέλεσμα μιας στιγμής, πλασμένοι από τα δεδομένα μιας πραγματικότητας που θα μπορούσε να είναι εντελώς διαφορετική. Είμαστε τα τυχαία θαύματα, που υπερνικήσαμε τις δυσκολίες και τα εμπόδια και, τελικά, βγήκαμε στο φως.
Μία φαινομενικά φανταστική και ακατάστατα τυχαία ιστορία
Κάπου στο μέλλον: Εκεί γύρω στα είκοσι πέντε του χρόνια έμαθε από την μάνα του ότι ο παππούς του, δηλαδή ο πατέρας της, την κακοποιούσε. Μπαρούτιασε! Μπήκε στη χρονομηχανή και γύρισε πίσω, στην παλιά κουζίνα, όπου τον βρήκε στο τραπέζι με όλους γύρω του, τη γιαγιά του, τη μάνα του και τον αδελφό της. Κανείς, βέβαια, δεν τον γνώριζε, καθώς δεν είχε γεννηθεί ακόμη. Τον σκότωσε, όμως, τον γερο-τράγο. Έπεσαν πάνω του, κάλεσαν την αστυνομία και τον πήγαν μέσα.
Ουδείς τον ήξερε στο χωριό, αλλά κάτι τους έλεγε η φάτσα του, και έτσι συμπέραναν ότι θα πρέπει να ήταν από κάπου γύρω, κανένας αλήτης. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση δεκαέξι ετών, βγήκε στα επτά λόγω καλής διαγωγής, στην ηλικία των τριάντα δύο. Και βρέθηκε σε έναν κόσμο άγνωστο, όπου ήταν ο περίεργος, ο μισότρελος που αναφερόταν συνεχώς στην ύπαρξη ενός άλλου κόσμου. Με τα πολλά, έπιασε δουλειά, γνώρισε μια κοπέλα που τον θεωρούσε λιγότερο περίεργο από ό,τι οι άλλες, έκανε παιδιά, γέρασε και πέθανε, διότι αυτή είναι η πορεία της ζωής.
Συμπεράσματα
- Η επιστροφή στο παρελθόν, εάν είναι δυνατή, είναι άσκοπη. Μην την επιχειρήσετε! Χαμένος χρόνος…
- Το σημαντικότερο: Η χρονική στιγμή ενός γεγονότος, δηλαδή η «τύχη», με την έννοια της μη γνώσης της αιτίας και της παρουσίας του συμβάντος, παίζει τεράστιο ρόλο. «Τύχη» είναι η ονομασία που δίνουμε σε ένα γεγονός που μας συμβαίνει, ενώ εμείς αγνοούμε την αιτιακή αλυσίδα των γεγονότων. Αυτό αναιρεί την πεποίθηση ότι ελέγχουμε τα γεγονότα. Στις επιχειρηματικές συσκέψεις το λένε timing, παρουσιάζοντας το ως νέα σύλληψη.
Πιο απλά: Εάν το σπερματοζωάριο του πατέρα σας δεν είχε γονιμοποιήσει το ωάριο της μητέρας σας (τυχαίο εντελώς γεγονός κι ανεξάρτητο από την τότε επιθυμία των γονιών σας, άσχετα με το τι σας εξιστορούν τώρα), εάν η σύλληψη δεν είχε προκληθεί εκείνην τη στιγμή, την Πέμπτη στις 16:04, στην κουζίνα, ως αποτέλεσμα τρικούβερτου καβγά, δεν θα είχατε γεννηθεί 9 μήνες και 3 μέρες αργότερα, την Δευτέρα, 13:38, δεν θα είχατε την ίδια ενδομήτρια εμπειρία, τον ίδιο μαιευτήρα, την ίδια είσοδο στον κόσμο, με ό,τι αυτό συνεπιφέρει αλυσιδωτά, τρομακτικό ή μη. Εάν ο περιβόητος καβγάς δεν είχε συμβεί, αφού ο πατέρας σας δεν θα είχε ξεχάσει τη βρύση να τρέχει, καθώς θα βιαζόταν να πάει στο ταχυδρομείο που έκλεινε νωρίτερα τα Σάββατα, για να στείλει γράμμα στην ερωμένη του, την ώρα που χτύπησε το τηλέφωνο, τότε δεν θα είχε συμβεί, 27.07 λεπτά αργότερα, τίποτα από τα άνω περιγραφόμενα, ούτε εσείς θα ήσασταν όπως είστε αυτήν τη στιγμή.
Έχει πλάκα όλο αυτό· και μια δόση ειρωνείας. Έχει όμως και κάτι το τρομακτικό: Η ζωή μας άρχισε τυχαία, διότι ένα σπερματοζωάριο συνάντησε τυχαία ένα έτοιμο ωάριο κατά την περίοδο της ωορρηξίας και της έκκρισης των κατάλληλων ορμονών, που τυχαία και ως εκ θαύματος δούλευαν ρολόι εκείνην τη στιγμή. Την επόμενη στιγμή μπορεί να μη δούλευαν -έτσι δεν είναι;- και ας έχουμε τη λογική να αντιταχθούμε στον πειρασμό να πούμε ότι το Σύμπαν συνεννοήθηκε και συνωμότησε για να γεννηθούμε εμείς. (Εντάξει, έχετε δίκιο, δεν είναι πειρασμός· είναι εγωισμός.)
Το τυχαίο «θαύμα»
To ότι επιβιώνουμε εννέα μήνες έγκλειστοι, αγνοώντας τα πάντα πέραν του μικρού, ημισκοτεινού ή ημιφωτισμένου κόσμου μας, τρεφόμενοι από το σώμα κάποιου άλλου μέσω ενός μικρού σωλήνα, είναι από μόνο του ένα τυχαίο «θαύμα», καθώς οι επιπλοκές καραδοκούν ανά πάσα στιγμή. Το ότι από εκεί εξερχόμαστε ουρλιάζοντας, προκειμένου να αναπνεύσουμε, σε έναν άλλο, τελείως διαφορετικό, κόσμο, από το υγρό στο στερεό, με μια μορφή άλλη από την αρχική, με έτοιμο εγκέφαλο, είναι και αυτό ένα «θαύμα» της «τύχης»· και ακατάστατο, διότι είναι επισφαλές.
Εάν «θαύμα» αποκαλούμε εκείνο που δεν φανταζόμαστε, που ξάφνου αποκτά μορφή και οντότητα μπροστά μας, καθώς γίνεται αντιληπτό από τις πέντε αισθήσεις μας, δηλαδή μια μορφή που αναγνωρίζουμε ως φαινόμενο, έστω και αν αναγνωρίζουμε κυρίως την ύλη του, πού σταματά αυτό το «θαύμα»; Η σύλληψή μας είναι τυχαία, άρα και ο πρώτος κτύπος της καρδιάς μας, που σηματοδοτεί τη ζωή;
Αντιξοότητα! Τα «θαύματα», τα οποία, δίχως να τα καταλαβαίνουμε, τα θαυμάζουμε (εξ ου και λέγονται «θαύματα»), για κάποιον λόγο δεν τα θεωρούμε τυχαία. Χωρίς να σκεφτείτε, αναφέρετε γρήγορα ένα τυχαίο θαύμα. Δύσκολο, ε; Στο βάθος του μυαλού μας, κάπου έχουμε την πεποίθηση ότι συμβαίνουν για κάποιον λόγο, ο οποίος, με την σειρά του, μας διαφεύγει, όπως μας διαφεύγει και η πρώτη ακτίνα της ανατολής, που δεν είναι, στην πραγματικότητα, παρά ένα φαινόμενο του φωτός, τυχαίο διότι κανείς ποτέ δεν μας εγγυάται ότι θα ξημερώσει.
Και όμως, η ακτίνα ήταν εκεί, ως φαινόμενο, δηλαδή αυτό που είναι εμφανές, ορατό, κ.λπ., έστω και φευγαλέα. Η πραγματικότητα της ακτίνας είναι το φως, η ακτίνα είναι αυτό που «φαίνεται» λόγω του φωτός, αυτό που μας κάνει να σκεφτούμε την ύπαρξη του φωτός.
Εάν αυτό που αναδύεται, έστω αμυδρά, όπως ο πρώτος κτύπος της καρδιάς ενός εμβρύου, μας συνταράσσει, τότε πόσο πρέπει να μας συνταράσσει η πραγματικότητα που κρύβεται πίσω του; Πόσο πρέπει να μας συνταράσσει η ύπαρξή μας ή αυτή του διπλανού μας, που είναι το ίδιο «ακατάστατη» με τη δική μας, ή η ύπαρξη όλων μας; Πόσο;
Τελικά, είμαστε ακατάστατα τυχαίοι;
Ναι, διότι είμαστε φτιαγμένοι ακατάστατα, από την τύχη μιας στιγμής, αλλά, από εκεί και πέρα μήπως είμαστε και κάτι περισσότερο; Αφού, αναμφισβήτητα, είμαστε φαινόμενα.
Για να παραφράσουμε τον φιλόσοφο Kurt Gödel, κανένα σύστημα δεν μπορεί να συλλάβει όλες τις αλήθειες, μπορούμε όμως, εάν θέλουμε, να συλλάβουμε την αλήθεια που έγκειται στο δικό μας σύστημα: στον άνθρωπο.
Και το φαινομενικά απλό ερώτημα, που μας προκαλεί μια κάποια ακαταστασία, είναι το εξής: Θέλουμε;
