Η ψυχολογία της απιστίας

Η πράξη της απιστίας στις σχέσεις, αποτελεί ένα συχνό αλλά ταυτόχρονα αρκετά περίπλοκο φαινόμενο, το οποίο συνέβαινε ανέκαθεν. Προκαλεί σημαντικές ψυχολογικές και συναισθηματικές επιπτώσεις σε όλα τα μέρη που συμμετέχουν και ενώ θεωρείται μία πράξη προδοσίας, οι αιτίες που οδηγούν σε αυτήν είναι ποικίλες και βαθιές.

Εσωτερικοί παράγοντες, αλλά και διάφορες κοινωνικοπολιτισμικές συνθήκες, μπορούν να παίξουν μεγάλο ρόλο στην εκδήλωση ενός τέτοιου φαινομένου και η κατανόηση της όλης ψυχολογίας του, συμβάλλει τόσο και καλύτερη επικοινωνία και θεραπεία ενδεχομένως των σχέσεων, όσο και σε εσωτερική διαύγεια και διακοπή της αυτοενοχοποίησης των απατημένων ατόμων.

Ποιες είναι οι μορφές της απιστίας;

Δεν εννοούμε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο όταν αναφερόμαστε στην απιστία. Έχει να κάνει με την προσωπικότητα και τις εμπειρίες του καθενός, με το πως βλέπει τη ζωή. Η πιο συχνή μορφή είναι η απιστία μέσω σωματικής επαφής, και είναι αυτό που έρχεται στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων πρώτα όταν σκέφτονται αυτόν τον όρο. Δεν υπάρχει όμως μόνο αυτό.

Κάποιοι άνθρωποι θεωρούν την συναισθηματική επικοινωνία του συντρόφου τους με κάποιο άλλο άτομο χειρότερη και από την σαρκική απιστία και θα προτιμούσαν το δεύτερο, αν δεν σήμαινε κάτι. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, να υπάρχει ξεκάθαρη επικοινωνία ανάμεσα στο ζευγάρι και να θέτονται όρια στο τι αντιλήψεις έχει ο καθένας.

Πως οδηγείται κανείς στην απιστία;

Η συγκεκριμένη ερώτηση φέρει ποικίλες απαντήσεις, κάποιες πιο ρηχές, κάποιες περισσότερο ουσιαστικές. Η νούμερο ένα αιτία που ακούμε όσον αφορά το γιατί κάποιος απατά, είναι ο φόβος της δέσμευσης και η επιθυμία ενός νέου ενθουσιασμού. Κάτι τέτοιο συνήθως λειτουργεί ως μία «μάσκα» που καλύπτει τους πραγματικούς λόγους.

Όταν κάποιος νιώθει πως η σχέση του δεν τον καλύπτει, πως δεν του παρέχονται όλα όσα θέλει να λαμβάνει, είναι πιθανό να καταφύγει σε μία τέτοια πράξη, αποφεύγοντας την ειλικρινή και ανοιχτή επικοινωνία. Το πρόβλημα, λοιπόν, εδώ, είναι ακριβώς αυτή η ανάγκη αποφυγής. Παράλληλα, οι ανασφάλειες οι οποίες δεν επεξεργάζονται ώστε να μην επηρεάζουν αρνητικά τον άνθρωπο, είναι πιθανό να τον οδηγήσουν στην απιστία. Η συχνή, δηλαδή, αντίληψη πως δεν είμαστε αρκετοί για τον σύντροφό μας, μπορεί να μας ωθήσει στο να ψάξουμε για κάτι το οποίο νιώθουμε πως αξίζουμε. Η επιλογή ενός τέτοιου δρόμου, έναντι της ειλικρίνειας και της συζήτησης, δεν θα είναι ποτέ σφάλμα του «θύματος» της απιστίας, παρά μόνο του ατόμου που απατά.

Τι σκέφτεται το άτομο που απατά;

Κάτι πολύ ενδιαφέρον που αξίζει να αναφερθεί, είναι το πως αντιλαμβάνεται το άτομο που απατά την πράξη αυτή. Μπορούν να περάσουν από μέσα του διάφορα συναισθήματα, με πρωταγωνιστές την ντροπή και την ενοχή για αυτό που κάνει. Ακριβώς μετά από αυτά, έρχεται και η αιτιολόγηση της πράξης, λόγω της άρνησης που μπορεί να νιώθει.

Σε αυτό το σημείο, προσπαθεί να σκεφτεί λογικά επιχειρήματα του γιατί πράττει κατ’αυτόν τον τρόπο, για να κατευνάσει κάπως τις τύψεις. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να μετανιώνουν, ενώ άλλοι μπορεί να αποκόβονται συναισθηματικά για να μην κουβαλούν αυτό το φορτίο. Όπως και σε κάθε τι που μπορεί να κρύβουμε από κάποιον, έτσι και σε αυτή την περίπτωση, αυτή η μάχη μέσα μας είναι κάτι το οποίο παύει να υφίσταται μόνο όταν είμαστε ειλικρινείς απέναντι στα άτομα που αφορά.

Τι συμβαίνει μετά;

Η αποκάλυψη μίας τέτοιας πράξης μπορεί να γίνει είτε λόγω εξωτερικών παραγόντων, είτε εσωτερικά μέσα στο ζευγάρι. Συχνά, το άτομο που απατάται μπορεί να ανακαλύψει μόνο του αυτό που κάνει ο/η σύντροφός του, ή ακόμα και να το μάθει από κάποιον τρίτο, ενώ ορισμένες άλλες φορές ο «θύτης» μπορεί να αποκαλυφθεί ο ίδιος, λόγω ενοχών ή μετάνοιας.

Κατά την φανέρωση ενός τέτοιου γεγονότος, το ζευγάρι θα κλονισθεί και για το άτομο που έχει απατηθεί θα χαθεί ένα μεγάλο ποσοστό – αν όχι όλο – της εμπιστοσύνης του προς τον/την σύντροφό του. Είναι πολύ πιθανό να νιώσει πως φταίει και το ίδιο το άτομο για την κατάσταση. Μπορεί η σχέση να τελειώσει ή μπορεί να συνεχιστεί, σίγουρα όμως θα υπάρχει πάντα αυτό το γεγονός στο μυαλό και των δύο μερών.