Υπάρχουν άνθρωποι που είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες, έχουν γνώσεις, εμπειρία και πάθος για αυτό που κάνουν, όμως στην καθημερινότητά τους συναντούν …
Η αυτοπεποίθηση δεν αρκεί
H αυτοπεποίθηση είναι απαραίτητη, αλλά χωρίς διεκδικητικότητα, υποστηρικτικά πλαίσια, μέντορες και μια κουλτούρα ισότητας, συχνά δεν μεταφράζεται σε πραγματικές ευκαιρίες ή αλλαγές.
Το άρθρο αυτό εμπνεύστηκε από την πρώτη ανοιχτή συζήτηση της σειράς Life Skills for Leaders – Real Talks, μια νέα πρωτοβουλία του Believe in You, που φιλοδοξεί να φέρνει σε διάλογο ανθρώπους με γνώση, εμπειρία και ουσιαστική συνεισφορά γύρω από τις δεξιότητες ζωής που διαμορφώνουν καλύτερους επαγγελματίες, ηγέτες και ανθρώπους.
Πρώτη καλεσμένη ήταν η Στέλλα Κάσδαγλη, συγγραφέας, συνιδρύτρια της Include και του When, με θέμα την αυτοπεποίθηση, τη διεκδικητικότητα και τις αλλαγές που χρειάζονται τόσο σε ατομικό όσο και σε οργανωσιακό επίπεδο.
Για πολλά χρόνια πίστευα ότι η διεκδικητικότητα είναι ίσως η σημαντικότερη δεξιότητα ζωής. Και εξακολουθώ να το πιστεύω. Είναι η δεξιότητα που μας βοηθά να εκφράζουμε τις ανάγκες μας, να βάζουμε όρια, να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματά μας και να δημιουργούμε σχέσεις βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό.
Όμως, μέσα από τη συζήτησή μου με τη Στέλλα Κάσδαγλη, συνειδητοποίησα ακόμη πιο έντονα κάτι που συχνά παραβλέπουμε: όσο σημαντική κι αν είναι η προσωπική μας ανάπτυξη, από μόνη της δεν αρκεί.
Ζούμε σε μια εποχή που δίνεται τεράστια έμφαση στην ατομική ευθύνη.
Nα πιστεύεις στον εαυτό σου.
Δούλεψε περισσότερο.
Γίνε πιο δυνατός.
Διεκδίκησε.
Βελτιώσου.
Όλες αυτές οι συμβουλές έχουν αξία. Κρύβουν όμως έναν κίνδυνο: να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι αν κάτι δεν λειτουργεί στη ζωή ή στην εργασία μας, τότε φταίμε αποκλειστικά εμείς. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Η διεκδικητικότητα δεν λειτουργεί μόνη της
Στο Life Skills διδάσκω εδώ και χρόνια τις δέκα βασικές δεξιότητες ζωής ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα και όχι ως ανεξάρτητες ικανότητες. Η διεκδικητικότητα δεν μπορεί να αναπτυχθεί πραγματικά αν δεν στηρίζεται στην αυτογνωσία, στη συναισθηματική επίγνωση, στην αυτοπεποίθηση, στην επικοινωνία και στην ενσυναίσθηση.
Είναι σαν ένα παζλ. Αν λείπουν τα υπόλοιπα κομμάτια, η εικόνα δεν ολοκληρώνεται.
Όπως πολύ εύστοχα σχολίασε η Στέλλα Κάσδαγλη, η δύναμη δεν βρίσκεται σε μία μόνο δεξιότητα αλλά στον συνδυασμό τους. Δεν αρκεί να μάθεις να λες «όχι», αν δεν γνωρίζεις πρώτα τι πραγματικά χρειάζεσαι, αν φοβάσαι την απόρριψη ή αν δεν μπορείς να διαχειριστείς τα συναισθήματα που θα ακολουθήσουν.
Όταν η προσωπική ανάπτυξη συναντά το σύστημα
Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως ιδέα της συζήτησής μας ήταν ότι η προσωπική ανάπτυξη και οι οργανωσιακές πολιτικές δεν είναι δύο αντίθετοι κόσμοι. Είναι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος.
Η Στέλλα χρησιμοποίησε μια υπέροχη εικόνα. Παρομοίασε τους οργανισμούς με μια γέφυρα που διαθέτει προστατευτικά κάγκελα. Κάποιες ημέρες όλοι μπορούμε να περπατήσουμε με αυτοπεποίθηση πάνω στη γέφυρα χωρίς να χρειαστούμε στήριξη. Υπάρχουν όμως και ημέρες που είμαστε κουρασμένοι, πιεσμένοι ή απλώς πιο ευάλωτοι. Τότε τα κάγκελα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι απαραίτητα.
Το ίδιο συμβαίνει και στους οργανισμούς. Δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στο ότι όλοι θα διαθέτουν πάντα ενσυναίσθηση, ψυχραιμία και σεβασμό. Γι’ αυτό υπάρχουν πολιτικές, διαδικασίες και κανόνες. Λειτουργούν ως προστατευτικό πλαίσιο όταν οι ανθρώπινες δεξιότητες δεν αρκούν.
Η εικόνα αυτή με άγγιξε ιδιαίτερα, γιατί μου θύμισε ένα προσωπικό ατύχημα. Γλίστρησα κάποτε σε μια σκάλα και, τη στιγμή που προσπάθησα να κρατηθώ, η κουπαστή τελείωνε πριν από το τελευταίο σκαλοπάτι. Δεν υπήρχε τίποτα να με συγκρατήσει. Το αποτέλεσμα ήταν ένας σοβαρός τραυματισμός που με άφησε εκτός δράσης για πάνω από 2 μήνες.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στους εργασιακούς χώρους. Όταν δεν υπάρχουν τα απαραίτητα «κάγκελα», οι άνθρωποι είναι πολύ πιο εκτεθειμένοι σε αδικίες, διακρίσεις και καταχρηστικές συμπεριφορές.
Δεν είναι όλα προσωπική ευθύνη
Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της συζήτησης ήταν ότι δεν μπορούμε να αγνοούμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει και εργάζεται κάθε άνθρωπος.
Στον χώρο της προσωπικής ανάπτυξης ακούμε συχνά τη φράση «αν τα κατάφερα εγώ, μπορείς κι εσύ». Είναι μια αισιόδοξη σκέψη, αλλά δεν είναι πάντα αληθινή.
Δεν ξεκινάμε όλοι από την ίδια αφετηρία.
Άλλες είναι οι δυνατότητες μιας γυναίκας που μεγαλώνει μόνη της τρία παιδιά σε μια μικρή επαρχιακή πόλη και άλλες μιας επαγγελματία που διαθέτει οικονομική ασφάλεια, υποστηρικτικό περιβάλλον και περισσότερες επιλογές.
Οι ατομικές διαφορές, οι κοινωνικές συνθήκες και οι ευκαιρίες που έχει ή δεν έχει κάποιος καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις που μπορεί να πάρει.
Η αυτοπεποίθηση είναι σημαντική. Δεν μπορεί όμως να καταργήσει τις ανισότητες.
Η δύναμη του mentoring
Ένα ακόμη σημείο που ξεχώρισε στην κουβέντα μας ήταν η αξία του mentoring.
Συχνά ψάχνουμε συμβουλές στα βιβλία, στο διαδίκτυο ή ακόμη και στην τεχνητή νοημοσύνη. Όλες αυτές οι πηγές γνώσης είναι χρήσιμες. Καμία όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη βιωμένη εμπειρία ενός ανθρώπου που έχει ήδη περπατήσει τον δρόμο που εσύ τώρα ξεκινάς.
Η πραγματική μέντορας δεν σου λέει τι να κάνεις. Μοιράζεται μαζί σου αυτά που έμαθε, τα λάθη που έκανε, τις ευκαιρίες που αξιοποίησε και τους ανθρώπους που τη βοήθησαν.
Ίσως το σημαντικότερο είναι ότι δεν χρειάζεται να ψάχνουμε ανθρώπους που βρίσκονται τριάντα χρόνια μπροστά μας. Εκείνοι που μπορούν να μας βοηθήσουν περισσότερο είναι συχνά όσοι βρίσκονται ένα ή δύο βήματα πιο μπροστά. Αυτοί καταλαβαίνουν καλύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα και μπορούν να μας δείξουν τον επόμενο ρεαλιστικό στόχο, όχι ένα μακρινό και τρομακτικό όραμα δεκαετιών.
Να ανήκεις ή να είσαι ο εαυτός σου;
Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να διεκδικήσουν αυτό που αξίζουν επειδή φοβούνται μήπως πάψουν να ανήκουν.
Η ανάγκη του «ανήκειν» είναι βαθιά ανθρώπινη. Όταν νιώθουμε διαφορετικοί, η πρώτη μας αντίδραση είναι συνήθως να προσαρμοστούμε, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα καταπιέσουμε τον εαυτό μας.
Ίσως όμως η πραγματική αυτοπεποίθηση να μην είναι να καταφέρνεις πάντα να ταιριάζεις με τους άλλους. Ίσως να είναι να αναγνωρίζεις πότε ένα περιβάλλον δεν σου ταιριάζει και να έχεις το θάρρος να αναζητήσεις εκείνο στο οποίο μπορείς να ανθίσεις.
Δεν σημαίνει ότι όλοι μπορούν να φύγουν αμέσως από μια δύσκολη εργασία ή να αλλάξουν ζωή από τη μια στιγμή στην άλλη. Σημαίνει όμως ότι αξίζει να αναρωτιόμαστε αν προσπαθούμε διαρκώς να χωρέσουμε σε ένα πλαίσιο που δεν είναι φτιαγμένο για εμάς.
Η πραγματική αλλαγή χρειάζεται δύο κατευθύνσεις
Αν κρατώ μία φράση από αυτή τη συζήτηση, είναι η εξής: η αυτοπεποίθηση και η διεκδικητικότητα δεν είναι μόνο προσωπική υπόθεση.
Χρειάζεται να εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους στις δεξιότητες ζωής, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται να δημιουργούμε οργανισμούς και κοινωνίες που επιτρέπουν σε αυτές τις δεξιότητες να εκφραστούν.
Δεν αρκεί να ζητάμε από κάποιον να μιλήσει όταν δεν υπάρχει κανείς να τον ακούσει.
Δεν αρκεί να του λέμε να πιστέψει στον εαυτό του όταν το περιβάλλον τον τιμωρεί κάθε φορά που εκφράζει τη γνώμη του.
Η ουσιαστική αλλαγή γεννιέται όταν η προσωπική ευθύνη συναντά τη συλλογική ευθύνη. Όταν επενδύουμε τόσο στην ανάπτυξη του ανθρώπου όσο και στη δημιουργία ενός κόσμου όπου κάθε άνθρωπος μπορεί πραγματικά να διεκδικήσει τη θέση που του αξίζει.
Εάν χάσατε την πρώτη συζήτηση Life Skills for Leaders-Real Talk, προλαβαίνετε ακόμα να δηλώσετε συμμετοχή στα 2 δωρεάν workshops που πραγματοποιούνται στις 6 και 7 Αυγούστου 2026 με κεντρικό τίτλο “Life Skills for Leaders: Πώς να αποκτήσεις την επιρροή που χρειάζεται η επιχείρησή σου για να αναπτυχθεί”
Πραγματοποιούνται ζωντανά μέσω Zoom και ώρες 20.00-21.30.
Μπορείτε να δηλώσετε δωρεάν συμμετοχή στο λινκ για να εξασφαλίσετε τη θέση σας.
