Η «περίεργη» ιστορία του Στάνλευ Κρέιμερ

Η ζωή και το έργο του Στάνλεϊ Κρέιμερ, ενός από τους μεγαλύτερους οραματιστές του κινηματογράφου.

Αν μας ρωτούσαν τι σκεφτόμαστε όταν ακούμε τη λέξη «Χόλυγουντ», η απάντηση θα ήταν μάλλον ομόφωνη: δράση, υπερπαραγωγές, μεγάλους έρωτες και φυσικά χρήμα. Αν πάλι ζητούσαν να ονοματίσουμε μία χολυγουντιανή ταινία κοινωνικού περιεχομένου, τότε θα άρχιζαν οι διαφωνίες. Άλλοι θα έλεγαν πως τα βαθύτερα μηνύματα είναι προνόμιο του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου, άλλοι θα ισχυρίζονταν πως δεν υπάρχουν τέτοιες καλοφτιαγμένες ταινίες στο Χόλυγουντ και κάπως έτσι θα άνοιγε το προαιώνιο ζήτημα: «εμπορική τέχνη vs τέχνη που αφυπνίζει συνειδήσεις». Ποιος κερδίζει; Αυτός που τα συμβιβάζει και που αφυπνίζει συλλογικές συνειδήσεις. Το χολυγουντιανό όνομα αυτού; Στάνλευ Κρέιμερ.

Ο Στάνλευ Ερλ Κρέιμερ (1913-2001) ήταν ο Αμερικανός σκηνοθέτης και παραγωγός που συνέδεσε το όνομά του περισσότερο από κάθε άλλον με τις ταινίες κοινωνικών μηνυμάτων στο Χόλυγουντ. Εργάστηκε στην “20th Century-Fox Corporation” και την “Columbia Pictures, ενώ δημιούργησε και δική του εταιρεία παραγωγής ταινιών. Από το 1955 διοχέτευσε την πολυετή πλέον πείρα και την ιδιαίτερη ικανότητά του να αποκωδικοποιεί το σενάριο στη σκηνοθεσία ταινιών-φορέων κοινωνικών μηνυμάτων. 

Σαφώς οι ταινίες του δεν ήταν πάντα εμπορικές επιτυχίες και θεωρούνται από κάποιους ως μελοδραματισμοί. Εκείνος, όμως, επέμεινε, όπως δήλωσε, στις ιστορίες που είχαν κάτι να πουν, αλλά τα στούντιο δεν έλεγαν να τις επιλέξουν. Η ιστορία φυσικά δικαίωσε τον Κρέιμερ. Από το 2002 είχε, μάλιστα, θεσπιστεί ομώνυμο βραβείο για παραγωγές και άτομα που συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού σε σημαντικά κοινωνικά ζητήματα. Ας δούμε, λοιπόν, δύο από τους λόγους ύπαρξης αυτού του βραβείου!

Inherit the wind (1960)

Ένας νέος καθηγητής παραπέμπεται σε δίκη, επειδή δίδαξε στους μαθητές του τη θεωρία του Δαρβίνου για την εξέλιξη των ειδών, παραβιάζοντας τον σχετικό νόμο. Δύο επιφανείς νομικοί, που υποδύονται οι Σπένσερ Τρέισι και Φρέντριχ Μάρκ, αναλαμβάνουν την υπεράσπιση και την πολιτική αγωγή, αντιστοίχως. Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου θεατρικού έργου των Λώρενς και Λι και αναφέρεται στην περίφημη Δίκη της Μαϊμούς, η οποία δίχασε την αμερικανική γνώμη. Σύμφωνα με τον Κρέιμερ, το θέμα ανάγεται στο δικαίωμα της ελευθερίας της σκέψης και -κατ’επέκταση- της διδασκαλίας.  

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Mike Flanagan: Ένας σκηνοθέτης που αξίζει την προσοχή σου…

Ship of fools (1965)

Πρόκειται και πάλι για μεταφορά γραπτού κειμένου στη μεγάλη οθόνη, αυτή τη φορά του μυθιστορήματος της Πόρτερ. Η πλοκή έχει ως εξής: ένα πλοίο με ετερόκλιτους επιβάτες ξεκινά το 1933 το ταξίδι του με αφετηρία το Μεξικό και προορισμό τη Γερμανία του Χίτλερ. Η αλληλεπίδραση όλων αυτών των ανθρώπων αποβαίνει καταλυτική για κάποιους. Ταυτόχρονα, ο θεατής διαπιστώνει πως το «κακό» καλλιεργείται μεθοδικά και προ παντός, σε «ανύποπτο» χρόνο. Θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς σε αυτό το πλοίο; Η απάντηση δίνεται από το ικανότατο καστ που περιλαμβάνει σταρ, όπως η Βίβιαν Λι και o Λι Μάρβιν.

Πιστεύουμε ότι αρκούν αυτές οι δύο ταινίες για να μυηθεί κανείς στον κόσμο του Στάνλευ Κρέιμερ. Το επόμενο «στάδιο» περιλαμβάνει την πρόκληση του«Judgement at Nuremberg» (1961), καθώς και το ρηξικέλευθο για την Αμερική της εποχής «Guess Who’s Coming to Dinner» (1967). Η συνέχεια αφήνεται στις κοινωνικές ανησυχίες του καθενός από εμάς. Καλή παρακολούθηση!

Συντάκτης: Παρασκευή Κουλουρά,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.