Το θέατρο είναι ο κλάδος της τέχνης που αναφέρεται στην απόδοση ιστοριών μπροστά σε κοινό με τη χρήση κυρίως του …
Η κοινωνική λειτουργία της μουσικής
Η μουσική αναπτύσσεται και μεταβάλλεται μέσα από συγκεκριμένες ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες. Η ίδια είναι φτιαγμένη να υπηρετεί κοινωνικές λειτουργίες. Την ανάγκη των ανθρώπων να εκφραστούν, να επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν τέχνη.
Οι παράγοντες που συμμετέχουν σε αυτή την εξέλιξή της, είναι αλληλένδετοι και καθορίζουν τις αλλαγές της. Κάθε μεταβολή στις οικονομικές συνθήκες, αλλά και στο χώρο των ιδεών και των αισθητικών ρευμάτων, την τροφοδοτούν και την οδηγούν σε νέες δημιουργίες. Ακόμη και η μεταβολή της κοινωνικής και επαγγελματικής θέσης του δημιουργού, είναι καθοριστική. Άλλο τόσο καθοριστική είναι και η ανάπτυξη της τεχνολογίας, των μέσων διάδοσής και προ πάντων ο τρόπος κατανάλωσής της.
Το φαινόμενο της εμπορευματοποίησης της μουσικής ξεκίνησε όταν έγινε αντιληπτό ότι εκτός από την αισθητική αξία, έχει και μια καθαρά οικονομική αξία. Το 1903 κυκλοφόρησε στις Η.Π.Α ο πρώτος δίσκος γραμμοφώνου φτάνοντας τις 100.000 πωλήσεις. Ήταν μια άρια, από την όπερα «ο Παλιάτσος» που τραγουδούσε ο τενόρος Ενρίκο Καρούζο. Αυτό ήταν η αρχή της μουσικής βιομηχανίας που στοχεύει στο κέρδος. Αυτός ο στόχος διασφαλίζεται μόνο μέσα από την υπερπαραγωγή και την υπερκατανάλωση, εφόσον τώρα μπορεί να απευθύνεται σε ευρύτερο κοινό.
Για αυτό το σκοπό συμμάχησαν οι δισκογραφικές εταιρείες, οι διαφημιστές και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Τις τελευταίες δεκαετίες η μουσική παραγωγή και οι δορυφόροι της, έχουν μπει σε μια πορεία γιγαντισμού. Δισεκατομμύρια δολάρια διακινούνται στη μουσική βιομηχανία και το εμπορικό τμήμα γίνεται κυρίαρχο. Ο κοινωνικός ρόλος της λειτουργίας της μουσικής είναι πια υπό πλήρη έλεγχο.
Όταν η καλλιτεχνική δημιουργία και η ανάγκη αναψυχής γίνεται καταναλωτικό προϊόν και μόδα, σίγουρα αυτό έχει επίδραση και στην διαμόρφωση των αισθητικών κριτηρίων και του γούστου στο ευρύτερο κοινό. Με αυτό τον τρόπο αναπαράγεται καθημερινά ένας μαζικός μουσικός πολιτισμός που αντλεί την έμπνευσή του μόνο από την εμπορικότητα. Οι συνέπειες στον ψυχισμό, στην αισθητική και στον τρόπο σκέψης του σύγχρονου ακροατή είναι τεράστιες. Η μουσική πια μετατρέπεται σε μια «ιδιωτική» εμπειρία και λειτουργεί σχεδόν σαν μια μουσική υπόκρουση που συνοδεύει την σκληρή πραγματικότητα. Τις περισσότερες φορές γίνεται παθητικός ο ακροατής και σιγά – σιγά εκπαιδεύεται στο να επιλέγει «εύκολη» μουσική . Αυτό τον οδηγεί στο να γίνει συναισθηματικά τεμπέλης.
Ο σημερινός άνθρωπος βομβαρδίζεται καθημερινά με αποσπασματικές εικόνες, λέξεις και μουσικές φράσεις. Όλα γύρω του συμβαίνουν και εναλλάσσονται με γρήγορους ρυθμούς. Άπειρα ηχητικά και οπτικά ερεθίσματα. Η ζωή του μοιάζει να είναι δομημένη σαν ένα μουσικό βίντεο κλιπ. Εναλλασσόμενες εικόνες, χωρίς συνοχή και συνέχεια, χωρίς σύνδεση με την πραγματικότητα. Χωρίς την αφομοίωση και την συνειδητοποίηση της ουσίας της Μουσικής.
Αυτήν την ουσία ο Αριστοτέλης την εντόπιζε σε 4 λειτουργίες: Τη διασκέδαση και ξεκούραση, την ηθική διαμόρφωση του χαρακτήρα, τη διανοητική και αισθητική απόλαυση και την απαλλαγή από τα πάθη. Έχοντας αυτά τα τέσσερα στοιχεία μπορούμε να αξιολογήσουμε την μουσική.
Αν η μουσική που επιλέγουμε να ακούσουμε έχει κάποιο από αυτά τα τέσσερα στοιχεία, τότε είμαστε σε θέση και εμείς να παρέμβουμε στην ποιοτική της εξέλιξη.
