Η επαγγελματική εξουθένωση ή burnout είναι η κατάσταση στην οποία το άτομο έχει πλέον εξαντληθεί από την εργασία. Συναντάται κυρίως …
Η επαγγελματική εξουθένωση στους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας – Μέρος B’
Η επαγγελματική εξουθένωση ή «burnout» είναι η κατάσταση στην οποία το άτομο έχει πλέον εξαντληθεί από την εργασία. Συναντάται κυρίως σε άτομα που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο κοινωνικό σύνολο, για αυτό και είναι αρκετά συχνή στους επαγγελματίες υγείας.
Στο πρώτο μέρος του άρθρου αναφερθήκαμε στο τι είναι η επαγγελματική εξουθένωση, γιατί εμφανίζεται συχνά στους επαγγελματίες υγείας, τα στάδιά της, αλλά και τους παράγοντες που παίζουν ρόλο στην εμφάνισή της.
Για να ευαισθητοποιηθούμε πάνω στο φλέγον αυτό θέμα, ας ρίξουμε μία ματιά στα ερευνητικά δεδομένα για τη χώρα μας.
Σε έρευνα του 2014 στην οποία συμμετείχαν 4000 γιατροί από 9 χώρες (εκ των οποίων οι 700 ήταν από την Ελλάδα) βρέθηκε ότι πάνω από το 40% των νοσοκομειακών γιατρών είχαν συμπτώματα επαγγελματικής εξουθένωσης με το υψηλότερο ποσοστό να είναι ειδικευόμενοι. Οι ειδικότητες με το υψηλότερο ποσοστό επαγγελματικής εξουθένωσης ήταν οι παιδίατροι, οι αναισθησιολόγοι, οι χειρουργοί και οι παθολόγοι.
Αποδείχθηκε πώς οι συνέπειες της κατάστασης αυτής περιλαμβάνουν χρήση ηρεμιστικών, κατανάλωση αλκοόλ, ιατρικά λάθη, παχυσαρκία, κατάθλιψη, ακόμα και χρήση βίας στα νοσοκομεία (!)
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν είναι καθοριστικά της Ελλάδας, ούτε σχετίζονται με την ελληνική οικονομική κρίση. Αντιθέτως, συμβαδίζουν με δεδομένα από άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής.
Πως μπορούμε όμως να προλάβουμε την επαγγελματική εξουθένωση;
Η επαγγελματική εξουθένωση μπορεί να προληφθεί με παρεμβάσεις τόσο σε ατομικό όσο και σε διοικητικό επίπεδο.
Σε ατομικό επίπεδο, είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη διάγνωση των συμπτωμάτων της σε πρώτο στάδιο. Ο εργαζόμενος επίσης καλείται να κάνει μία επανεκτίμηση όσον αφορά στις προσδοκίες που έχει από την δουλειά του. Η εκμάθηση και εφαρμογή τεχνικών, όπως εκείνες που αφορούν την σωστή διαχείριση του χρόνου επίσης βοηθά στην βελτίωση της καθημερινότητας του ατόμου, ενώ το να υπάρχει ένα διάστημα “αποσυμπίεσης” ανάμεσα στην εργασία και το σπίτι είναι επίσης σημαντικό. Φυσικά, από τη λίστα δε θα μπορούσε να λείπει η σωματική άσκηση και οι τεχνικές χαλάρωσης. Τέλος, καθοριστικός είναι και ο ρόλος των κοντινών ανθρώπων του εργαζομένου (οικογένεια, σχέση, φίλοι), αφού αυτοί οφείλουν να αποτελούν το δίκτυο στήριξής του.
Σε διοικητικό επίπεδο, απαραίτητη κρίνεται η επιλογή των κατάλληλων ατόμων για την κάθε θέση και η ύπαρξη ξεκάθαρων καθηκόντων. Με τον τρόπο αυτό τα άτομα δεν στρεσάρονται προσπαθώντας να φέρουν εις πέρας ο,τι τους ζητείται. Επίσης, η ύπαρξη συμβουλευτικών δομών είναι ένα μεγάλο υπέρ για τους εργαζόμενους καθώς μπορούν να καταφύγουν σε αυτές προκειμένου να διαλευκάνουν την κατάσταση στο κεφάλι τους και να τους παραχθεί η ψυχολογική στήριξη που χρειάζονται. Εκτός αυτού, η διαρκής επιμόρφωση των εργαζομένων και η δυνατότητα επαγγελματικής εξέλιξης κάνουν το άτομο να αισθάνεται περισσότερη ασφάλεια στο εργασιακό περιβάλλον ενώ ταυτόχρονα του δημιουργείται κίνητρο να γίνει καλύτερο στο αντικείμενό του.
