Γυναικεία φιλία

Είναι η γυναικεία φιλία ένας διακριτός όρος ή εμπίπτει στη ρητορική του έμφυλου διαχωρισμού των εννοιών;

Μετά από μια μικρή προετοιμασία για το παρόν άρθρο, συνειδητοποίησα ότι δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος να διαχωρίζουμε τη φιλία με βάση το φύλο. Η φιλία είναι μία και δεν επιδέχεται διακρίσεις. Επίσης, ό,τι πιο ουσιαστικό έχω διαβάσει για τη φιλία, δεν την ξεχωρίζει σε «γυναικεία» ή «ανδρική». Ας συλλογιστούμε, λοιπόν, επ’ αυτού.

Ένα υπέροχο ρητό του Muhammad Ali για τη φιλία λέει:
«Η φιλία είναι το δυσκολότερο πράγμα στον κόσμο για να την εξηγήσεις. Δεν είναι κάτι που μαθαίνεις στο σχολείο. Αλλά αν δεν έχεις μάθει το νόημα της φιλίας, δεν έχεις μάθει πραγματικά τίποτα».
Δυσνόητη έννοια για τον M. Ali, αλλά όλοι μας λίγο-πολύ έχουμε αισθανθεί τι θα πει να είσαι φίλος με κάποιον: να είναι εκεί χωρίς υπεκφυγές, να ξέρει ποιος είσαι χωρίς να χρειαστεί να του το πεις, να μην είναι επικριτικός αλλά να μπορεί να σου προσφέρει ένα σκεπτικό γύρω από ό,τι σε προβληματίζει – άρα να σε εξελίσσει. Φτάνοντας στον πυρήνα της έννοιας, φιλία είναι να έχεις έναν άνθρωπο που είναι εκεί (όπου είσαι κι εσύ) και να σε στηρίζει.

Το πώς «πρέπει» να είναι εκεί, το περιγράφει περίτεχνα ο Albert Camus με τη φράση:
«Μη περπατάς πίσω μου, μπορεί να μην σε οδηγήσω. Μην περπατάς μπροστά μου, μπορεί να μην ακολουθήσω. Απλά περπάτα δίπλα μου και γίνε φίλος μου».
Δεν θα αναλύσω τη φράση – από μόνη της τα λέει όλα.

Περνώ όμως στο επόμενο ερώτημα: αυτό του έμφυλου διαχωρισμού. Υπάρχει γυναικεία και ανδρική φιλία ή μόνο φιλία, εν γένει;

Ένας λόγος να κάνουμε τον διαχωρισμό είναι επειδή παρατηρούμε διακριτά χαρακτηριστικά στη φιλία, όπως αυτή βιώνεται από τα δύο φύλα. Οι γυναίκες, για παράδειγμα, είναι πιο επικοινωνιακές, αναλύουν όλες τις πιθανές λεπτομέρειες κάθε θέματος και είναι συγκρατημένες. Οι άνδρες, αντίθετα, είναι πιο λιτοί σε αυτά που μοιράζονται, αλλά εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους και είναι αυθόρμητοι.
Έχει τελικά σημασία ο τρόπος προσέγγισης ή μήπως η φιλία είναι μία, ως ευρεία έννοια, και βιώνεται μοναδικά, επειδή κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός;

Τείνω να πιστεύω πως ισχύει το δεύτερο. Σε τελική ανάλυση, η διακριτή προσέγγιση έχει μάλλον σχέση με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε ανθρώπου παρά με το φύλο του.

Αντί, λοιπόν, να αρχίσω τα κλισέ και να γράψω περί δήθεν επικαιρότητας της «γυναικείας φιλίας» και τα συναφή, θα επικεντρωθώ στην ουσία – δηλαδή στην ίδια τη φιλία – και θα την προσεγγίσω όπως κι εκείνη προσεγγίζει τους ανθρώπους: συνολικά.
Θα πω πως η φιλία δεν έχει σχέση με την επιβίωσή μας, αλλά έχει καθοριστική σημασία για την ποιότητα της ζωής μας. Είναι αποτέλεσμα καλής τύχης, αλλά και μια επιλογή που απαιτεί προσπάθεια και αγώνα για να αντέξει στον χρόνο. Αρκετά αγωνιστική αυτή η ρητορική, αλλά τελικά – δεν είναι η ίδια η ζωή ένας συνεχής αγώνας;

Θα κλείσω με τον William Shakespeare, που έγραψε:
«Ένας φίλος γνωρίζει ποιος είσαι, καταλαβαίνει πού ήσουν, αποδέχεται αυτό που έχεις γίνει και – ακόμα – σου επιτρέπει ευγενικά να εξελιχθείς».

Συντάκτης: Αλεξάνδρα Βαρυτίμου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.