Γνωριμία με τις τράπεζες – Μέρος 4: Κάρτες (αποφυγή κινδύνων)

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας, Εικαστικός

Εδώ και πολλά χρόνια έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας οι κάρτες, χρεωστικές και πιστωτικές. Είναι αλήθεια ότι έχουν κάνει τη ζωή μιας πιο εύκολη, αντικαθιστώντας τα χαρτονομίσματα. Ας τις δούμε όμως από πιο κοντά και ας προσέξουμε κάποιους κινδύνους που κρύβουν:

Πιστωτική κάρτα

Με την πιστωτική μας κάρτα αγοράζουμε αγαθά και υπηρεσίες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αντικαθιστώντας με αυτή το χρήμα. Γι’ αυτό την ονομάζουμε και πλαστικό χρήμα. Γιατί όμως την λέμε πιστωτική; Επειδή η τράπεζα που εξέδωσε την κάρτα μας μάς δίνει τέσσερις μορφές πίστωσης:

  • Δεν χρεώνει τον λογαριασμό μας με το ποσόν της συναλλαγής κατά την ημέρα της συναλλαγής αλλά την τελευταία μέρα του μήνα που έγινε, χωρίς να μας χρεώνει τόκους στο διάστημα αυτό. Αντίθετα, εμείς καρπωνόμαστε τους τόκους στο πιστωτικό υπόλοιπο του λογαριασμού μας.

  • Την τελευταία μέρα του μήνα, μας δίνει δύο επιλογές: να χρεώσει ολόκληρο το ποσό που οφείλουμε μέχρι τότε ή να χρεώσει μόνο το 10% και κάθε μήνα μετά να χρεώνει το 10% του εκάστοτε υπολοίπου, με την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνει το πιστωτικό όριο που έχει θέσει για την κάρτα μας. Προσοχή όμως: το επιτόκιο με το οποίο μας χρεώνει είναι υπέρογκο!

  • Μας επιτρέπει να κάνουμε υπεραναλήψεις σε μετρητά μέχρι το πιστωτικό μας όριο, πάλι με υπέρογκο επιτόκιο. Προσοχή όμως: Η υπερανάληψη δικαιολογείται για να καλύψει πρόσκαιρη έλλειψη ρευστότητας, όχι μόνιμη. Έχω δει κατόχους καρτών να χρησιμοποιούν την υπερανάληψη για να πληρώνουν δόσεις στεγαστικού δανείου, πληρώνοντας, φυσικά τα μαλλιοκέφαλά τους σε τόκους.

  • Η πίστωση που σας δίνει ο καταστηματάρχης (π.χ. μηνιαίες δόσεις) μέσω της κάρτας σας.

Χρεωστική κάρτα

Λειτουργεί όπως η πιστωτική με την διαφορά ότι η χρέωση του τραπεζικού λογαριασμού σας γίνεται την στιγμή της συναλλαγής και όχι σε μεταγενέστερο χρόνο, οπότε δεν υπάρχει η έννοια της πίστωσης.

Το παρελθόν των καρτών: Στην εποχή της αστακομακαρονάδας, οι τράπεζες συναγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποια θα δώσει τις περισσότερες πιστωτικές κάρτες σε παλιούς και νέους πελάτες, δίχως να πολυψάχνουν την πιστοληπτική τους ικανότητα. Το αποτέλεσμα, αναμενόμενο άλλωστε, ήταν ότι αρκετές κάρτες «κοκκίνιζαν», επειδή οι κάτοχοί τους αδυνατούσαν να εξοφλήσουν. Οι τράπεζες δεν πολυνοιάζονταν για την ζημία που κατέγραφαν, επειδή την είχαν υπολογίσει αφαιρώντας την από τα υπερκέρδη που τους προσπόριζαν τα πολύ υψηλά επιτόκια που χρέωναν στις κάρτες. Κοντολογίς, οι συνεπείς πελάτες πλήρωναν τα σπασμένα και για τους ασυνεπείς. Ύστερα ήλθε η κρίση και σταμάτησε αυτή η πρακτική.

Το μέλλον των καρτών: Οι κάρτες, πιστωτικές και χρεωστικές, θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, αφού:

  • η χρήση των Pos ενθαρρύνεται από την κυβέρνηση επειδή υποχρεώνει τους καταστηματάρχες να εκδίδουν απόδειξη.

  • οι τράπεζες ενθαρρύνουν τη χρήση της προσφέροντας στους κατόχους yellows και πολλά άλλα καλούδια.

  • μεγαλώνει η εξοικείωσή μας με την χρήση τους και αναγνωρίζονται τα πλεονεκτήματά της. Στο εξωτερικό ακόμη και τσίκλες αγοράζουν με κάρτα.

Προσοχή όμως: Η χρήση της κάρτας ενέχει κινδύνους. Για να τους ελαχιστοποιήσουμε, ας έχουμε υπόψη τις εξής συμβουλές:

  • Μην αφήνετε την κάρτα από τα μάτια σας, όταν την χρησιμοποιείτε. Πολλά εστιατόρια κλπ. φέρνουν το ασύρματο Pos στο τραπέζι σας για να πληρώσετε, αντί να την απομακρύνουν.

  • Όταν βάζετε το Pin σας, να καλύπτετε με την παλάμη σας την οθόνη έστω κι αν ο υπάλληλος του καταστήματος έχει στρέψει αλλού το βλέμμα διακριτικά, επειδή κάποια κάμερα ασφαλείας, στο ταβάνι, μπορεί να καταγράψει τις κινήσεις σας.

  • Όταν χρησιμοποιείτε την κάρτα σας στο ΑΤΜ, παίρνετε τα μέτρα ασφαλείας που αναφέραμε στο προηγούμενό μας άρθρο, εδώ.

  • Αν χάσετε ή σας κλέψουν την κάρτα αμέσως να τηλεφωνήσετε στην τράπεζα για να την ακυρώσει. Διαφορετικά, κινδυνεύετε ο κλέφτης ή ο ευρών να την χρησιμοποιήσει είτε έχοντας προηγουμένως υποκλέψει το pin σας, είτε να την χρεώνει με αγορές μέσω διαδικτύου είτε να κάνει αλλεπάλληλες αγορές αξίας λιγότερης των 25 ευρώ, αξιοποιώντας την ανέπαφη χρήση της κάρτας, οπότε δεν χρειάζεται να ξέρει το Pin.

  • Παρακολουθείτε συχνά τις κινήσεις του λογαριασμού σας, ο οποίος είναι συνδεδεμένος με τη κάρτα, για να εντοπίσετε αγορές που πιθανόν δεν έχετε κάνει.

  • Ελέγχετε πάντοτε την απόδειξη που τυπώνει το Pos του καταστήματος για να βεβαιωθείτε ότι το ποσό της χρέωσης είναι σωστό.

  • Ορίζετε ένα ημερήσιο όριο χρέωσης της κάρτας κοντά στις πραγματικές σας ανάγκες ώστε, και αν ακόμη κλαπεί, να ελαχιστοποιούνται οι όποιες παράνομες χρεώσεις, μέχρι να την ακυρώσετε.

  • Μην πέφτετε στην παγίδα να ψωνίζετε ασυλλόγιστα με την ψευδαίσθηση ότι, όπως είπε κάποια γνωστή μου, «δεν τα πλήρωσα, με κάρτα τα πήρα», λησμονώντας ότι και η κάρτα λεφτά είναι.

Καλά ψώνια, φίλοι μου!

Άρης Γαβριηλίδης, Οικονομολόγος, Συγγραφέας, Εικαστικός

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα  www.arisgavriilidis.gr με τα συγγραφικά και εικαστικά του  έργα.

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας, Εικαστικός

Influence:

Ο Άρης Γαβριηλίδης, οικονομολόγος, πρώην  διευθυντικό στέλεχος τραπεζών και επιχειρήσεων, ασχολείται ερασιτεχνικά με το γράψιμο…