Γλουταθειόνη: το ισχυρότερο ενδογενές αντιοξειδωτικό μόριο του οργανισμού μας.

Συντάκτης: Ελένη Δερμιτζάκη, Χημικός, MSc

Με ποιο τρόπο μπορεί κάποιος να προστατεύσει τον οργανισμό του από τις τοξικές ουσίες και τις ελεύθερες ρίζες; Μπορεί ο ίδιος ο ανθρώπινος οργανισμός να παράγει ένα αντιοξειδωτικό για την προστασία του; 

Οξειδωτικό στρες είναι η παραγωγή ελευθέρων ριζών στον οργανισμό.

Οι ελεύθερες ρίζες παράγονται κατά τον μεταβολισμό των τροφών καθώς επίσης από εξωτερικούς παράγοντες. 

Μόνο σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις είναι απαραίτητες για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού. Ως μόρια είναι πολύ δραστικά, έχουν ασταθή δομή και στην προσπάθειά τους να την εξισορροπήσουν, δημιουργούν στο σώμα μας κυρίως επιβλαβείς συνέπειες. 

Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών κι επομένως στην πρόληψη και μείωση του οξειδωτικού στρες στο σώμα.

Τι είναι η γλουταθειόνη;

Το κυριότερο και πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό μόριο του οργανισμού μας, υπεύθυνο για την προστασία από τοξικές ουσίες με τις οποίες ερχόμαστε σε επαφή και βέβαια την εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών προς ενίσχυση της υγείας, είναι η γλουταθειόνη (GSH: glutathione sulfhydryl)

Συντίθεται με φυσικό τρόπο στα κύτταρα αλλά σε μεγαλύτερο ποσοστό στο ήπαρ. Το τριπεπτίδιο ή αλλιώς η πολύ μικρή αυτή πρωτεΐνη απαρτίζεται από τα αμινοξέα κυστεϊνη, γλυκίνη, γλουταμινικό οξύ.

Όμως τα επίπεδά της με την πάροδο του χρόνου μειώνονται κι έτσι γίνεται επιτακτική ανάγκη η πρόσληψη της γλουταθειόνης. Η μείωση της γλουταθειόνης στον οργανισμό μας μπορεί να συμβεί επιπλέον λόγω ανθυγιεινής διατροφής, άγχους και ασθενειών.

Παρόλα αυτά, είναι βέβαιο πως η παραγωγή της γλουταθειόνης διαφέρει από άτομο σε άτομο, κάτι που ισχύει λόγω της διαθέσιμης στα κύτταρα ποσότητας αναγωγάσης της γλουταθειόνης, του ενζύμου που καταλύει δηλαδή διευκολύνει την αντίδραση σύνθεσης της γλουταθειόνης.

Ο ρόλος της γλουταθειόνης.

Ως το πλέον ισχυρό αντιοξειδωτικό στα κύτταρα και κατά συνέπεια στους ιστούς, έχει τον βασικό κυτταροπροστατευτικό ρόλο σε πολλές διαδικασίες ανοσοπροστασίας του οργανισμού.

Πραγματοποιεί αποτοξίνωση προστατεύοντας από το οξειδωτικό στρες.

Η γλουταθειόνη αναδομεί με έναν τρόπο άλλα σημαντικά αντιοξειδωτικά, όπως τις βιταμίνες E και C καθώς και τη β-καροτίνη.

Εν συνεχεία, η βιταμίνη C για παράδειγμα ενισχύει τη διαδικασία αναδόμησης της γλουταθειόνης.

Με ποιόν τρόπο είναι δυνατό να αυξήσουμε τα επίπεδα του ισχυρότερου αντιοξειδωτικού στον οργανισμό μας;

Καταναλώνοντας τροφές που αποτελούν πηγή γλουταθειόνης, προσλαμβάνουμε το απαραίτητο αυτό ισχυρό αντιοξειδωτικό πεπτίδιο.

Ακόμα, τρόφιμα πλούσια σε θείο, το οποίο απαντάται τόσο σε φυτικές όσο και σε ζωικές τροφές, μπορεί να βοηθήσει στη σύνθεση πρωτεϊνών και φυσικά της γλουταθειόνης.

  • σπαράγγια
  • μπρόκολο
  • λάχανο
  • λαχανάκια Βρυξελλών
  • κουνουπίδι
  • αβοκάντο
  • πεπόνι
  • γκρέιπφρουτ
  • μπάμιες
  • κολοκύθι
  • σπανάκι
  • μανιτάρια πορτσίνι
  • μαϊντανός
  • πατάτα
  • ντομάτα
  • φράουλες
  • καρπούζι
  • ροδάκινο
  • αυγά
  • κρέας
  • ψάρι
  • δημητριακά
  • γαλακτοκομικά προϊόντα
  • κρεμμύδι
  • σκόρδο

Παρόλα αυτά, η γλουταθειόνη που λαμβάνεται μέσω της διατροφής, δεν έχει πολύ καλή απορρόφηση από το σώμα μας. Ιδιαίτερα όταν οι τροφές μαγειρεύονται, παρουσιάζεται πτώση των επιπέδων του αντιοξειδωτικού σε αυτές.

Έτσι, καταναλώνοντας τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C και σελήνιο ενισχύεται έμμεσα η διαδικασία σύνθεσης και απορρόφησης της γλουταθειόνης. Επιπλέον, ο κουρκουμάς συνιστά ένα πολύτιμο συστατικό ενίσχυσης. 

  • βιταμίνη C 

Περιέχεται σε φρούτα όπως οι φράουλες, τα εσπεριδοειδή, το ακτινίδιο, η παπάγια και σε λαχανικά όπως είναι οι πιπεριές.

Προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες και αυξάνει τα επίπεδα της γλουταθειόνης.

  • σελήνιο 

Περιλαμβάνεται στο κρέας, το ψάρι, το καστανό ρύζι, το τυρί cottage και βέβαια στα καρύδια Βραζιλίας.

Η λήψη του είναι απαραίτητη για τη δράση της γλουταθειόνης αλλά πάντοτε με μέτρο!

  • κουρκουμάς 

Είναι ένα μπαχαρικό που διαθέτει την ουσία κουρκουμίνη, η οποία και αποδίδει σε αυτό τη σπουδαιότητά του.

Με την κατανάλωση του εκχυλίσματος του κουρκουμά, η κουρκουμίνη βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδά της συγκριτικά με το ξηρό μπαχαρικό και η παραγωγή γλουταθειόνης βρίσκεται στα καλύτερά της!

Όπως πάντα ο ποιοτικός ύπνος, η τακτική άσκηση και η διαχείριση του στρες βοηθάει αποτελεσματικά και στην περίπτωση αυτή.

Η γλουταμίνη και οι ιδιότητές της. Πώς σχετίζεται με τη γλουταθειόνη;

Η γλουταμίνη ανήκει στην κατηγορία των αμινοξέων, τα οποία χρησιμεύουν ως δομικά στοιχεία για τις πρωτεΐνες μία εκ των οποίων είναι η γλουταθειόνη (μικρή πρωτεϊνη ή αλλιώς τριπεπτίδιο).

Εκείνη συμμετέχει στη σύνθεση της γλουταθειόνης. Την ίδια στιγμή, μειώνει τις βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες όπως είναι ο σχηματισμός καρκινικών ιστών. Άλλη βλάβη είναι η φλεγμονή στο σώμα και τότε η γλουταμίνη μεταβολίζεται σε γλουταθειόνη με παράλληλη σημαντική παραγωγή κολλαγόνου για να επουλώσουν τους ιστούς.

Τρόφιμα πλούσια σε γλουταμίνη είναι τα αυγά, το άπαχο κρέας, τα φύτρα σιταριού και τα ολικής άλεσης δημητριακά.

Και εφόσον ο ποιοτικός ύπνος, η τακτική άσκηση και η διαχείριση του στρες ωφελούν την παραγωγή γλουταθειόνης, είναι λογική απόρροια ότι τα παραπάνω αποτελούν ιδιότητες και της γλουταμίνης.

Εν κατακλείδι, η γλουταμίνη μπορεί να ληφθεί και ως συμπλήρωμα διατροφής έπειτα από οδηγίες ενός ειδικού ιατρού ή διατροφολόγου.

Συντάκτης: Ελένη Δερμιτζάκη, Χημικός, MSc

Influence:

Είμαι η Ελένη και έχω γεννηθεί στο Ηράκλειο Κρήτης. Έχω σπουδάσει Χημεία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων…