Γιατί υπάρχει στίγμα στην ψυχική πάθηση;

Συντάκτης: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Η ψυχική πάθηση, στην Ελληνική κοινωνία του σήμερα, εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με φόβο, αποστροφή και προκατάληψη. Ενώ μπορεί κάποιος να μιλάει ελεύθερα για οποιοδήποτε άλλο θέμα υγείας, κανένας δεν τολμάει να ψελλίσει το οτιδήποτε για ψυχική πάθηση φοβούμενος τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ποιοι είναι οι λόγοι που διαιωνίζουν αυτή την προκατάληψη;

Η στερεότυπη αντίληψη της ψυχικής πάθησης

Η ψυχική πάθηση αντιμετωπιζόταν πάντοτε με αρνητικό τρόπο από τη λογοτεχνία, το σινεμά, τις διάφορες σειρές της τηλεόρασης. Είναι γνωστή στους περισσότερους από εμάς, η ταινία “ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι”. Μία ταινία που είχε τελικά τόση επιρροή στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, καθώς διαιώνισε τον παράλογο μύθο πως ο άνθρωπος που είναι σχιζοφρενής θα διαπράξει σίγουρα φόνο ή θα προβεί σε εγκληματικές ενέργειες. Μία αντίληψη που δεν ισχύει, καθώς όπως έχει αποδειχθεί, άνθρωποι που θεωρητικά δεν εμφανίζουν κάποια συμπτώματα ψυχικής πάθησης ή θεωρούνται ψυχικά υγιή, προβαίνουν σε βίαιη συμπεριφορά διπλάσιες φορές από τον ψυχικά ασθενή.

Πάντοτε οι ψυχικά ασθενείς εμφανίζονται σε λογοτεχνικά έργα ως αντικοινωνικοί, ατημέλητοι, ως άνθρωποι αλλοπρόσαλλοι και εντελώς αποκομμένοι από το κοινωνικό σύνολο, ως παρίες που απειλούν την κοινωνική συνοχή. Όλη αυτή η αντιμετώπιση εξακολουθεί να διαιωνίζει προκαταλήψεις για τον ψυχικά πάσχοντα, όπως ότι πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από την οικογένειά του ή ότι δεν μπορεί να επανενταχθεί ως υγιές μέλος στην κοινωνία.

Αυτές οι αντιλήψεις εννοείται πως δεν ισχύουν. Ο ψυχικά ασθενής μπορεί μέσω της κατάλληλης θεραπείας και παρακολούθησης από ειδικό γιατρό να επανενταχθεί ως υγιές μέλος με μία πλήρως ευτυχισμένη ζωή σε όλα τα επίπεδα.

Συνήθως στη διαιώνιση της προκατάληψης και της αρνητικής στάσης της κοινωνίας απέναντι στην ψυχική πάθηση, είναι η ίδια η πεισματική άρνηση των υπόλοιπων μελών της οικογένειας αλλά και η ντροπή που πολλές φορές αισθάνονται για το μέλος τους που πάσχει από μία ψυχική νόσο. Η ίδια η οικογένεια δυσχεραίνει τον ψυχικά ασθενή με το να μην τον ενθαρρύνει να αναζητεί θεραπεία ή να τον απομακρύνει από κάθε κοινωνικό γεγονός της ζωής, φοβούμενοι την αντίδραση της κοινωνίας και των άλλων. Έτσι φτάνουν στο σημείο να αποξενώνουν τόσο τον ίδιο όσο και τον εαυτό τους, αντί να μιλήσουν ανοιχτά, να ζητήσουν βοήθεια και να αγαπήσουν τον πάσχοντα και αυτό που αντιμετωπίζει.

Μπορεί να ξεπεραστεί η προκατάληψη στις ψυχικές παθήσεις;

Η προκατάληψη είναι μία ριζωμένη πεποίθηση, κάτι που σημαίνει πως χρειάζεται αγώνα, κόπο, αλλά και τρόπο στο να αναπαραχθεί. Ειδικότερα στη σημερινή εποχή με τις εξομολογήσεις διασημοτήτων που εξομολογούνται δημόσια που έχουν περάσει κατάθλιψη, αυτό σε ένα βαθμό έχει βοηθήσει στο να αμβλύνει η προκατάληψη που αφορά την ψυχική πάθηση και το στίγμα εκείνου που επισκέπτεται τον ψυχίατρο.

Για αυτό καλό είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να προσεγγίσουν με μεγαλύτερη ευαισθησία και αυτά τα προβλήματα υγείας και να τα αντιμετωπίσουν όπως τις καρδιοπάθειες, τον καρκίνο και άλλες σοβαρές παθήσεις.

Όπως πονάει το σώμα κάποιου, έτσι μπορεί να πονέσει και η ψυχή του. Και αυτό δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται κάποιος. Η καταπολέμηση του στίγματος που συνοδεύει την ψυχική πάθηση θα βοηθήσει πολλά άτομα να κοιτάξουν κατάματα το πρόβλημά τους και να το αντιμετωπίσουν.

Συντάκτης: Μαρία Σκαμπαρδώνη,

Influence:

Δημοσιογράφος στο επάγγελμα, προσπαθώ μέσω της γραφής μου για τη διερεύνηση της αλήθειας. Γνώστρια της Αγγλικής και της Γαλλικής γλώσσας…