Ο θυμός είναι ένα δευτερεύον συναίσθημα. Αυτό σημαίνει ότι κρύβονται άλλα συναισθήματα πίσω από αυτόν. Είτε πρόκειται για κάποιο κοντινό …
Γιατί θυμώνουμε τόσο εύκολα;
Συνήθως θεωρούμε ότι ένας άνθρωπος που εκνευρίζεται εύκολα βλέπει τα πάντα αρνητικά. Κι όμως, αρκετές φορές συμβαίνει το αντίθετο. Πίσω από τον θυμό μπορεί να κρύβεται η προσδοκία ότι τα πράγματα θα έπρεπε να πηγαίνουν καλύτερα.
Περιμένουμε από τους ανθρώπους να είναι συνεπείς, από τον σύντροφό μας να καταλαβαίνει τι νιώθουμε, από τη δουλειά να κυλά σύμφωνα με το πρόγραμμα και από την καθημερινότητα να μη μας επιφυλάσσει συνεχώς δυσάρεστες εκπλήξεις. Όταν κάτι χαλάσει αυτή την εικόνα, απογοητευόμαστε. Και η απογοήτευση εύκολα μετατρέπεται σε θυμό.
Η παγίδα του «έπρεπε»
Κάποιος αργεί στο ραντεβού. Χάνουμε τα κλειδιά μας την ώρα που βιαζόμαστε. Μια πτήση καθυστερεί. Ο άνθρωπός μας δεν καταλαβαίνει κάτι που εμείς θεωρούμε αυτονόητο.
Όλα αυτά είναι ενοχλητικά. Εκείνο όμως που συχνά δυναμώνει τον εκνευρισμό είναι μια σκέψη που ακολουθεί σχεδόν αυτόματα:
«Δεν έπρεπε να γίνει έτσι».
Δεν θυμώνουμε, λοιπόν, μόνο με αυτό που συνέβη. Θυμώνουμε και επειδή η πραγματικότητα δεν συμφώνησε με το σενάριο που είχαμε στο μυαλό μας.
Όσο πιο σίγουροι είμαστε ότι οι άλλοι ή οι καταστάσεις οφείλουν να λειτουργούν με συγκεκριμένο τρόπο, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να διαχειριστούμε το απρόοπτο.
Η ζωή δεν ακολουθεί πάντα το πρόγραμμά μας
Οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Ξεχνούν, καθυστερούν, παρεξηγούν, λένε κάτι άστοχο ή δεν ανταποκρίνονται όπως περιμέναμε. Τα σχέδια αλλάζουν. Η κίνηση μπορεί να μας καθυστερήσει. Ένα κινητό χαλάει ακριβώς όταν το χρειαζόμαστε. Μια δουλειά που θεωρούσαμε απλή μπορεί ξαφνικά να γίνει περίπλοκη.
Το να δεχτούμε αυτή την πραγματικότητα δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανεχόμαστε τα πάντα ή να σταματήσουμε να προσπαθούμε. Σημαίνει απλώς ότι δεν αντιμετωπίζουμε κάθε αναποδιά σαν κάτι που δεν θα έπρεπε ποτέ να έχει συμβεί.
Υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να διορθώσουμε και άλλα που δεν εξαρτώνται από εμάς. Το να αναγνωρίζουμε τη διαφορά μπορεί να μας γλιτώσει από αρκετή περιττή ένταση.
Λίγο πιο ρεαλιστικές προσδοκίες
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε ότι όλα θα πάνε στραβά. Χρειάζεται όμως να θυμόμαστε ότι δεν θα πάνε πάντα όπως τα σχεδιάσαμε.
Ακόμη και κάποιος που μας αγαπά μπορεί να μη μας καταλάβει αμέσως. Ένας φίλος μπορεί να ξεχάσει κάτι σημαντικό χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν νοιάζεται. Ένα ταξίδι μπορεί να έχει καθυστερήσεις. Μια δύσκολη ημέρα στη δουλειά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα καταρρέουν.
Όταν αφήνουμε λίγο χώρο για την ατέλεια και το απρόβλεπτο, οι δυσκολίες παραμένουν ενοχλητικές, αλλά δεν αποκτούν μεγαλύτερες διαστάσεις απ’ όσες πραγματικά έχουν.
Ο θυμός δεν είναι ο εχθρός
Φυσικά, δεν είναι κάθε θυμός αποτέλεσμα υπερβολικών προσδοκιών. Μπορεί να υπάρχει πραγματικός λόγος να θυμώσουμε. Κάποιος μπορεί να ξεπέρασε τα όριά μας, να μας φέρθηκε άδικα ή να αγνόησε μια σημαντική ανάγκη μας.
Ο θυμός είναι φυσιολογικό συναίσθημα. Το ζήτημα είναι τι κάνουμε όταν εμφανίζεται.
Πριν αντιδράσουμε, μπορούμε να δώσουμε λίγο χρόνο στον εαυτό μας. Να απομακρυνθούμε για λίγα λεπτά, να περπατήσουμε, να πάρουμε μερικές ανάσες και να μιλήσουμε όταν η ένταση έχει πέσει.
Μια ερώτηση μπορεί επίσης να βοηθήσει:
«Με ενοχλεί πραγματικά αυτό που έγινε ή με θυμώνει κυρίως το γεγονός ότι περίμενα να γίνει διαφορετικά;»
Η απάντηση δεν εξαφανίζει ως διά μαγείας τον θυμό. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να καταλάβουμε από πού προέρχεται.
Η διαχείριση θυμού δεν σημαίνει ότι γινόμαστε αδιάφοροι ή ότι καταπιέζουμε όσα αισθανόμαστε. Σημαίνει ότι μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε τι αξίζει πραγματικά την ενέργειά μας και τι είναι απλώς μια καθημερινή ανατροπή.
Η ψυχραιμία δεν έρχεται επειδή η ζωή αρχίζει ξαφνικά να λειτουργεί όπως θέλουμε. Έρχεται όταν αποδεχόμαστε ότι μερικές φορές δεν θα το κάνει — και ξέρουμε ότι μπορούμε να προσαρμοστούμε.
