Γιατί είναι δύσκολο να θέσετε όρια;

Συντάκτης: Εύη Ξυραφά, Σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης

Ξέρετε πώς να θέτετε όρια στην καθημερινότητά σας; Ή σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να τα θέσετε; Μήπως αισθάνεστε άσχημα όταν το κάνετε;

Κάθε μέρα, ως προπονήτρια, με ρωτάτε αν μπορείτε να θέσετε γρήγορα όρια ή πώς να το κάνετε. Πολλοί άνθρωποι δεν ξέρουν τι σημαίνει η έκφραση «υγιή όρια» και παλεύουν να καταλάβουν όχι μόνο τι είναι, αλλά και πώς να τα θέσουν, ειδικά αν νομίζουν ότι έχουν μεγαλώσει με υγιή όρια και στην πορεία συνειδητοποιούν ότι τελικά δεν ήταν και τόσο υγιή.

Καθώς μεγαλώνουμε, μας διδάσκουν να είμαστε ευγενικοί, βοηθητικοί και γενναιόδωροι, να εκτιμάμε τις σχέσεις, κάτι που δυσκολεύει στο να πείτε όχι όταν κάποιος ζητά τη βοήθειά σας.

Ένα όριο μπορεί να θεωρηθεί ως μια αόρατη γραμμή που τραβάτε γύρω από τον εαυτό σας για να προσδιορίσετε τι είναι αποδεκτό και τι μην αποδεκτό για εσάς.

Τα όρια δεν χρειάζεται να είναι σταθερά, στην πραγματικότητα, συχνά είναι ρευστά και μεταβαλλόμενα, ανάλογα με τους στόχους, τις σχέσεις και τις ψυχικές σας καταστάσεις. Για παράδειγμα, το να είστε γονέας σημαίνει ότι ίσως χρειαστεί να δημιουργήσετε αυστηρότερα όρια όσον αφορά την κοινωνική σας ζωή.

Το να κάνετε δίαιτα μπορεί να σημαίνει αυστηρότερα όρια όσον αφορά τις εξόδους. Το να έχετε μια επερχόμενη εξέταση μπορεί να σημαίνει αυστηρότερα όρια όσον αφορά τη βοήθεια ενός φίλου να μάθει πώς να προγραμματίζει.

Γιατί μένουμε στο «ναι αυτόματο πιλότο». Λέγοντας ναι σε όλα, μπορεί να καταλήξετε σε έναν “διάδρομο υπερδέσμευσης” από τον οποίο θα είναι δύσκολο να κατεβείτε. Ωστόσο, παρά τις αρνητικές συνέπειες, πολλοί δυσκολεύονται να θέσουν σαφή όρια.

Κοινωνική διαμόρφωση. Τείνουμε να συνδέουμε την ταυτότητά μας με τα επιτεύγματά μας. Το να βοηθάμε κάποιον σημαίνει ότι είμαστε βοηθητικοί, το να είμαστε διαθέσιμοι σημαίνει ότι είμαστε καλοί φίλοι, το να οργανώνουμε μια εκδήλωση στη δουλειά σημαίνει ότι είμαστε ομαδικοί παίκτες.

Τελειομανία. Συχνά θέλουμε να δώσουμε το απόλυτο καλύτερό μας σε όλους και σε όλα όσα κάνουμε, και ως αποτέλεσμα προτιμούμε να διαχειριστούμε το επιπλέον άγχος, παρά να απογοητεύσουμε κάποιον άλλο.

Ανατροφή. Μπορεί να είναι τόσο απλό όσο η έλλειψη εκπαίδευσης γύρω από τα όρια κατά την παιδική σας ηλικία. Εάν τα όριά σας δεν γίνονταν σεβαστά ως παιδί, είναι απίθανο να μπορέσετε να θέσετε όρια για τον εαυτό σας και για άλλους ως ενήλικας.

“Βάλε όρια σε ό,τι σε χαλάει”- Νέο σεμινάριο του Believe in You σε 4 μεγάλες πόλεις της Ελλάδας

Έλλειψη εστίασης. Εάν οι δικοί σας στόχοι δεν είναι σαφώς καθορισμένοι, μπορεί να φαίνεται πιο εύκολο να λέτε ναι σε όλα, ως έναν τρόπο να παραμένετε απασχολημένοι και να δίνετε στον εαυτό σας την ψευδαίσθηση της παραγωγικότητας.

Φόβος αποτυχίας (FOMO). Ο φόβος της απώλειας μπορεί να σας εμποδίσει να θέσετε σαφή όρια. Τι θα γίνει αν συμβεί κάτι σημαντικό ενώ δεν είμαι εκεί; Τι θα γίνει αν οι άνθρωποι δεθούν κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης και εγώ δεν είμαι εκεί;

Ωστόσο, λέγοντας ναι όλη την ώρα μπορεί να σας αφήσει εξαντλημένους, χωρίς αρκετή ψυχική ενέργεια για να επικεντρωθείτε στους στόχους που πραγματικά έχουν σημασία για εσάς. Το αποτέλεσμα είναι να ζείτε τη ζωή σας στον αυτόματο πιλότο, σε μια κατάσταση όπου κάνετε πολλά πράγματα, αλλά δεν πλησιάζετε καθόλου στους στόχους σας.

Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αγανάκτηση, όπου κατηγορείτε άλλους ανθρώπους για τη δική σας έλλειψη παραγωγικότητας. Ξεκινάτε να σκέφτεστε υπερβολικά, να αποφεύγετε άλλους ανθρώπους, να υπεραναλύετε τα πάντα. Συνολικά, το να λέτε ναι σε όλα δεν είναι ψυχικά υγιές.

Πώς να θέσετε όρια. Η δημιουργία και η επιβολή σαφών ορίων απαιτεί χρόνο και εξάσκηση, αλλά αξίζει τον κόπο. Έρευνες δείχνουν ότι η αυτοσυμπόνια και τα καλύτερα όρια σημαίνουν καλύτερη αυτοεκτίμηση, περισσότερη ψυχική ενέργεια και περισσότερη ανεξαρτησία και αυτονομία.

Καθορίστε τους στόχους και τις αξίες σας. Για να θέσετε σαφή όρια, πρέπει να ξέρετε τι έχει σημασία για εσάς. Είναι να κάνετε την καλύτερη δουλειά σας; Να είστε εκεί για την οικογένειά σας; Να ξεκινήσετε μια εταιρεία; Διευκρινίστε τι θέλετε για τον εαυτό σας.

Στη συνέχεια, σκεφτείτε τι σημαίνουν αυτοί οι στόχοι. Η έναρξη μιας εταιρείας σημαίνει εξοικονόμηση χρημάτων· το να λέτε ναι για να πάτε σε ένα ακριβό εστιατόριο μπορεί να μην συμβαδίζει με τον στόχο σας. Το να είστε εκεί για την οικογένειά σας μπορεί να μην είναι το ίδιο με το να πίνετε ποτά με τους συναδέλφους σας κάθε βράδυ. Η ολοκλήρωση της διατριβής σας μπορεί να μην είναι ισοδύναμο με το να περάσετε δύο ώρες στο τηλέφωνο με τον φίλο σας. Το να κάνετε την καλύτερη δουλειά μπορεί να μην είναι το αντίστοιχο με το να βοηθήσετε έναν συνάδελφο με ένα άσχετο έργο.

Κάντε ένα βήμα πίσω. Όταν σας ζητείται κάτι, κοιτάξτε τη μεγάλη εικόνα. Είναι ισάξιο με τους στόχους σας; Θα μπορούσε κάποιος άλλος να βοηθήσει αυτό το άτομο; Είναι τόσο επείγον; Πολύ συχνά, θα συνειδητοποιήσετε ότι το αίτημα δεν είναι ούτε σημαντικό ούτε επείγον. Εάν αυτό το άτομο ή αυτό που κάνει έχει σημασία για εσάς, είναι εντάξει να πείτε ότι θα τον βοηθήσετε μόλις τελειώσετε τις δικές σας εργασίες. Και σε άλλες περιπτώσεις, είναι ακόμα εντάξει να πείτε όχι αν το αίτημα δεν συμβαδίζει με τους στόχους που έχετε καθορίσει για τον εαυτό σας.

Εξοικειωθείτε με το να λέτε όχι. Φυσικά, είναι πιο εύκολο να το λέτε παρά να το κάνετε. Αλλά το να λέτε όχι γίνεται πιο εύκολο με την εξάσκηση. Το να λέτε όχι δεν σημαίνει ότι είστε αγενείς. Μπορείτε ακόμη και να γράψετε σύντομες φράσεις για να επαναχρησιμοποιήσετε όποτε βρίσκεστε σε μια τέτοια κατάσταση, όπως «Θα ήθελα πολύ να βοηθήσω, αλλά αυτή τη στιγμή έχω πολλές εκκρεμότητες και δεν θα μπορέσω να αφιερώσω τον χρόνο που χρειάζεται».

Μην υπερεξηγείτε. Να είστε σύντομοι, σίγουροι και σαφείς. Δεν χρειάζεται να δώσετε μια μακρά εξήγηση για το γιατί δεν θα μπορέσετε να βοηθήσετε. Απλά πείτε ότι λυπάστε που δεν μπορείτε να βοηθήσετε αυτή τη στιγμή. Κρατήστε το ευγενικό και στο θέμα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι θα καταλάβουν, αν αντιδράσουν άσχημα, θυμηθείτε ότι δεν είστε η αιτία και δεν είστε η θεραπεία. Πιθανώς έχουν πολλά να αντιμετωπίσουν και δεν είναι δική σας δουλειά να τους βοηθήσετε να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους.

Αν είναι κάποιος κοντινός σας και συμβαίνει συνεχώς, μπορεί να είναι χρήσιμο να κάνετε μια ήρεμη συζήτηση για να επανακαθορίσετε τις προσδοκίες τους και να κάνετε τη σχέση σας πιο υγιή. Αν είναι ένα μεμονωμένο αίτημα και το άτομο είναι αγενές όταν λέτε όχι, απλά αγνοήστε το, προχωρήστε και επικεντρωθείτε στους δικούς σας στόχους.

Χρειάζεστε βοήθεια για να θέσετε σαφή όρια; Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να επικοινωνήσετε μαζί μου και μπορώ να σας βοηθήσω.

Σημείωση: Ο καλύτερος τρόπος για να μπορέσετε να θέσετε σαφή όρια είναι να αναγνωρίσετε ότι σας λείπουν.


Bio Εύη Ξυραφά

Σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης και εκπαιδεύτρια Ανθρώπινου Δυναμικού σε θέματα HR και Επικοινωνίας. Δημιουργός του Believe In You, που διοργανώνει σεμινάρια προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης για το ευρύ κοινό.

Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2106128281, 6937524688

Websitehttp://www.believeinyou.gr/

Email: info@believeinyou.gr

Facebook: https://www.facebook.com/BelieveInYou.gr

Βιβλίο: “Θέλω Πιστεύω Μπορώ: Τα 3 κλειδιά της ζωής”

Online πρόγραμμα δεξιοτήτων ζωής: Life Skills Academy

Αν ενδιαφέρεστε για ατομικές συναντήσεις coaching από κοντά, τηλεφωνικά ή μέσω internet, επικοινωνήστε μαζί μου. Θα χαρώ να σας βοηθήσω σε κάθε βήμα!

Συντάκτης: Εύη Ξυραφά, Σύμβουλος προσωπικής ανάπτυξης

Influence:

Σύμβουλος προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης, Εκπαιδεύτρια Ανθρώπινου Δυναμικού σε θέματα HR και Επικοινωνίας…