Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργός

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΤο όνομά του έχει συνδεθεί με αυτή την εναλλακτική μουσική προσωπικότητα που αρνείται πεισματικά τον όρο καλλιτέχνης από φόβο, μήπως η αυταρέσκεια και η εγωπάθεια κατακλύσουν την ουσία της καλλιτεχνικής του δημιουργίας. Αντιπροσωπεύει τις άγριες χαρές και τις άγριες λύπες μιας μερίδας του νεανικού κυρίως ακροατηρίου που παλεύει να γνωρίσει τα άγνωστα τοπία της ψυχής του, αυτά που η ευτέλεια των καιρών αντιμάχεται καθημερινά. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και τη δειλή εμφάνιση του συγκροτήματος «Τρύπες», ο Γιάννης Αγγελάκας σπάει το καθρέφτη της ροκ σκηνής σε κομμάτια ατόφια και νοηματοδοτημένα από την προσωπική του τρέλα.

Το νήμα προς τα πίσω

Ο Αγγελάκας γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1959 στην πόλη του Θερμαϊκού, σε μια φτωχική συνοικία της όμορφης Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας του αναπαράγωντας τον απόηχο των χαμένων ονείρων της γενιάς του, ήταν ταγμένος στο ΚΚΕ. Αυτό συχνά ήταν πότε σημείο σύγκλισης μεταξύ τους και πότε σημείο τριβής. Πρώτα ακούσματα η «Συννεφιασμένη Κυριακή» του Τσιτσάνη και η διαμπερής φωνή του Καζαντζίδη που στριμωχνόταν στο κεφάλι του. Ως έφηβος άκουγε κυρίως ξένη μουσική όπως Rolling Stones, Cure, Class. Από τον ελληνικό χώρο, ο Παύλος Σιδηρόπουλος και ο Δημήτρης Πουλικάκος ήταν τα πρόσωπα που φιγουράριζαν στους διαδρόμους του μυαλού του. Από τα 15 του χρόνια το σαράκι της πνευματικής εκτόνωσης τον έτρωγε οδηγώντας τον στο να κρατάει διάφορες σημειώσεις από συναισθήματα που καθήλωναν τις σκέψεις του. Δυστυχώς, δεν τις κράτησε αποτυπωμένες στο χαρτί για πολύ μιας και τις έσκισε σε μια κρίση εφηβικής ορμής.

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΟ αγαπημένος του δίσκος ήταν και είναι ακόμα το «Χαμόγελο της Τσοκόντα» του Μάνου Χατζιδάκη. Πολλά καλοκαίρια σε κάποια παραλία της Κρήτης και κάτω από το καυτό ήλιο που πυρπολούσε τα πρόσωπα, καθόταν με τις ώρες με τους φίλους του ενώ από το κασσετοφωνάκι σιγόπαιζε αυτό το κομμάτι. Στο σχολείο δεν αγαπούσε καθόλου το διάβασμα, ώσπου κάποια στιγμή μετά τα 30 ανακάλυψε το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα. Όταν το διάβασε, ένιωσε ότι ήταν το ωραιότερο βιβλίο που είχε διαβάσει ποτέ και χαρακτηριστικά είχε πει: «Γιατί μας το έκλεψαν; Αφού είναι δικός μας αυτός!». Η μελωδία του τραγουδιού «Rise and fall of Ziggy Stardust» του David Bowie ένα βράδυ με τ΄ακουστικά μπλεγμένο με μαθήματα και ασκήσεις, ήταν η σπίθα που άναψε τη φλόγα μέσα του. Ήδη είχαν αγοράσει μαζί με το φίλο του Γιώργο Καρρά κιθάρες προσπαθώντας να ανακαλύψουνε την άγνωστη κυρία της μουσικής, αυτή την πρώτη γοητευτική ερωμένη.

Στο λαβύρινθο με τις νότες

Πέρασε στην Βιομηχανική στο Πανεπιστήμιο, το οποίο όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70, κάτω από τη σκέπη της ρομαντικής ιδεολογίας νέων ανθρώπων που επιθυμούν διακαώς να τουμπάρουν το κοινωνικό και πολιτικό κατεστημένο, δημιουργούνται μουσικές αναταράξεις μέσα σε κτίρια με φτηνά νοίκια και ανοιχτές ψυχές. Κάπως έτσι γεννήθηκαν και οι «Τρύπες». Μέλη ήταν ο Αγγελάκας, ο Καρράς, ο Γιώργος Χριστιανάκης και κάποιοι ακόμα μουσικοί. Έπαιζαν ξένα ροκ κομμάτια για περίπου 2 χρόνια. Η σύσταση και το ύφος του συγκροτήματος αποκρυσταλλώθηκε το 1984-’85. Ξεκίνησαν παίζοντας όμορφα τα λίγα τραγούδια που είχαν τρυπώσει μέσα τους και τα γνώριζαν καλά. Μέσα από πολλές αντιξοότητες που ενείχαν τον κίνδυνο της διάλυσής τους, κατάφεραν να σταθούν και να γίνονται καλύτεροι χρόνο με το χρόνο. Δημοσίευσαν 8 προσωπικούς δίσκους. Έζησαν το όνειρό τους διαγράφοντας έναν κύκλο που έκλεισε με το τελευταίο τους δίσκο το 2003, χωρίς όμως να αποκλείουν το ενδεχόμενο επανένωσης κάποια στιγμή.

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΟ Αγγελάκας στις Τρύπες ήταν μουσικοσυνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής. Παράλληλα με το συγκρότημα, το 1993 εγκαινίασε την πρώτη του προσωπική δισκογραφική παρουσία με το δίσκο «Υπέροχο Τίποτα». Από τη διάλυση του συγκροτήματος και έπειτα συνέχισε τον προσωπικό το δρόμο, έχοντας ως σήμερα 7 μουσικές δουλειές, με τελευταία το 2009 με το soundtrack της ταινίας «Ψυχή βαθιά»,σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη. Σύνθεση έχει κάνει για λίγα τραγούδια που έχει ερμηνεύσει κυρίως ο ίδιος και σε στίχους δίκους του. Λόγια έχει γράψει για περισσότερα τραγούδια που έχουν ντύσει με μελωδίες οι Γιώργος Καρράς, Νίκος Βελιώτης και Μπάμπης Παπαδόπουλος. Έχει συνεργαστεί με το Θανάση Παπακωνσταντίνου στο δίσκο του «Βραχνός Προφήτης» και με άλλους ενώ έχει αναλάβει την παραγωγή για 4 δίσκους, μεταξύ των οποίων κι το «Να ‘χεν η Θάλασσα Βουνά» του Ψαραντώνη. Από το 2004 έχει τη δική του δισκογραφική εταιρεία με όνομα «alltogethernow». Ο ίδιος έχει πει: «Είναι μια εταιρία που δημιουργήσαμε, μαζί με μερικούς φίλους, για να προστατέψουμε το έργο μας και το εσωτερικό μας περιβάλλον». Επίσης, έχει εκδόσει 3 βιβλία με λόγια και σκέψεις σαν ένας εναλλακτικός ποιητής.

«..κερδισμένος όποιος χαμογελάει μπροστά στην καρμανιόλα…»

Έχοντας μελετήσει και νιώσει σε βάθος τον Μάνο Χατζιδάκη, διαβάζοντας όλο το έργο του Ντοστογιέφσκι και ανακαλύπτοντας συνεχώς τα ωραία πνευματικά παραστρατήματα σπουδαίων ανθρώπων, όπως ο Ελύτης, χώνεται στα στιχουργικά καλντερίμια και αφήνει το μυαλό να τρέξει. Η μουσική του ίσως θεωρείται κάπως σκοτεινή μα τα λόγια είναι σαν μια αχτίδα φωτός. Κρύβουν ένταση και θυμό, ανυπακοή σε κάθετι που μας κρατάει με τα δεσμά του, «Μα όσο κι αν θες να το πιστεύεις/ πως μου ‘χεις πάρει κιόλας την ψυχή/ Κι όταν ακόμα θα νομίζεις/ πως μια για πάντα έχω χαθεί/ Εγώ θα φλέγομαι/ Θα ανθίζω/ Θα γιορτάζω/ Θα ανατέλλω…».

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΕίναι η γροθιά που θέλουμε να χτυπήσουμε στο τραπέζι όταν μας κλέβουν τη ζωή, όταν μας επιβάλλουν τη ζοφερή πραγματικότητα και μας δηλητηριάζουν τη ψυχή, «Μου λεν αν φύγω από τον κύκλο θα χαθώ/ στα όρια του μοναχά να γυροφέρνω… και να θυμάμαι πως αυτό το σκηνικό/ είμαι μικρός, πολύ μικρός για να τ’ αλλάξω..» και εμείς θέλουμε να φωνάξουμε «Μα εγώ μ΄ ένα άγριο περήφανο χορό/ σαν αετός πάνω απ’ τις λύπες θα πετάξω./ Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ…».

Ο ίδιος έχει πει ότι απευθύνεται στους πιο ζωηρούς μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου. Τους μιλάει για το στριφνό γύρισμα που για όλους επιφυλάσσει η ζωή μα και για το ανέλπιστο, φωτεινό σενάριο που η δικαίωση έρχεται να δώσει θάρρος στην προσωπική περιπέτεια του καθενός «Δεν πειράζει που δε σου ‘ρθε η ζαριά/ τζογάρισες στο όνειρο κι είσαι έτοιμος για όλα./ Το λέει κι ένα τραγούδι που μας μάθαιναν παλιά/ ο χαμένος τα παίρνει όλα..»

Αναφέρεται στην αδυναμία της αποδέσμευσης από όσα μας βασανίζουν και την επώδυνη διαδικασία της λύτρωσης, «Ποια νήματα σ’ ενώνουν με μια άλλη θηλιά/ Ποια κύματα σε διώχνουν απ’ αυτό το λιμάνι/ Ποια μοίρα σε φωνάζει από την άλλη μεριά/ Πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι..». Το συγκεκριμένο τραγούδι υπήρξε το αποτέλεσμα μιας δυνατής πνευματικής συνάντησης του Γιάννη Αγγελάκα με τα παιδιά του συγκροτήματος από τις Τρύπες. Ο ίδιος έγραψε τους στίχους μόνο έχοντας στο μυαλό του μια μουσική κι ήταν ακριβώς η μουσική που έγραψαν τα παιδιά, χωρίς να έχουν δει ακόμα τους στίχους του. Όταν ήρθε η στιγμή να ενωθούν, υπήρξε η απόλυτη ταύτιση.

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΟ αναρχικός που ακούει την αγάπη

Ο Γιάννης Αγγελάκας από επιλογή βρίσκεται στην άκρη της μουσικής έκρηξης της ροκ σκηνής που εκπροσωπεί. Κάνει φασαρία αλλά με το δικό του τρόπο, πολύ μακρυά από τα μέσα προβολής του ραδιοφώνου και της τηλεορασης καθώς και τα ιλουστρατιόν χαρτιά των περιοδικών. Είναι συχνά ισοπεδωτικός και απόλυτος αλλά αυτό έρχεται να επιτείνει τη σταθερότητά του ως άνθρωπος. Είναι ένας από τους λιγοστούς «τρελούς» που κρατάει αναμμένο το μαγκάλι της αληθινής έκφρασης, συντονίζοντας σε απόλυτη αντιστοιχία την τέχνη με τη ζωή του. Θυμίζει λίγο τους παλιούς ρεμπέτες σαν να έχει τη δική του γωνιά στη ταβέρνα της γειτονιάς, παίζοντας κάθε βράδυ μόνο για τον εαυτό του.

Οι συνθέσεις του έχουν πολλά πρόσωπα μιας και ο ίδιος αγαπάει τον πλουραλισμό. Θεωρεί την γνωριμία του με το Νίκο Βελιώτη, τον τσελίτσα σαν δώρο εξ ουρανού, μιας και συναντήθηκαν εν πλήρει αρμονία και με το ίδιο πάθος για τη μουσική. Η φωνή του δεν έχει έκταση, ούτε προδιαγραφές για δύσκολα τραγούδια. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τον εαυτό του κακόφωνο. Όμως, οι ερμηνείες του είναι χάραγμα στο μυαλό, γιατί είναι σαν να πέφτει ο προβολέας επάνω στην άβυσσο της ψυχής του. Ανοίγει ένα παράθυρο και μας αφήνει να κοιτάμε μέσα του.

Ανατρεπτικός και πάντα απρόβλεπτος μας ξάφνιασε όλους στην κινηματογραφική του απόπειρα στην ταινία «Χώμα και νερό» του Καρκανεβάτου Παναγιώτη και αργότερα σε ρόλο πρωταγωνιστή στο «Ο χαμένος τα παίρνει όλα» του Νίκου Νικολαϊδη.

Γιάννης Αγγελάκας: Ο ανένταχτος δημιουργόςΑγαπάει πολύ την Κρήτη και την παράδοσή της. Ταξιδεύει συχνά εκεί απολαμβάνοντας αξέχαστες βραδιές στο Μητάτο του Ψηλορείτη με τους φίλους του τραγουδώντας κρητικές μαντινάδες. Είναι νηφάλιος μα και ορμητικός σαν ποτάμι, όταν οι συνθήκες τον υπαγορεύουν. Από την αρχή που ασχολήθηκε με τη μουσική έπεσε με τα μούτρα, ρίχνοντας κουτουλιές στο τοίχο και ανοίγοντας κυριολεκτικά και μεταφορικά τρύπες. Ο ίδιος λέει : «Αν αγαπάς τη θάλασσα, δεν έχεις καιρό για νοσταλγία και η μουσική είναι θάλασσα. Πώς να βολευτείς σε έναν καναπέ στη μέση του ωκεανού;»

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.