Ghosting: όχι απλώς μια μόδα, αλλά ένας τρόπος να εξαφανιζόμαστε από τις ευθύνες μας

Σήμερα, όταν λέμε ghosting, το μυαλό πάει σχεδόν αυτόματα στις ερωτικές σχέσεις και στα dating apps. Κάποιος μιλάει μαζί σου, δείχνει ενδιαφέρον και ξαφνικά… σιωπή. Όμως το ghosting δεν είναι απλώς μια «κακή συνήθεια» των ραντεβού. 

Είναι κάτι πολύ πιο ευρύ, πιο ύπουλο και, δυστυχώς, πιο διαδεδομένο απ’ όσο νομίζουμε. Είναι εκείνη η στιγμή που μια επικοινωνία που έμοιαζε να πηγαίνει μια χαρά, ξαφνικά… πεθαίνει. Μηνύματα που μένουν στο “διαβάστηκε”, κλήσεις που δεν επιστρέφονται, σιωπή. Ο άλλος δεν έφυγε με δράμα. Έγινε καπνός.

Τί είναι πραγματικά αυτό το φαινόμενο; 

Στην ουσία του, το ghosting δεν αφορά μόνο το ποιος σταμάτησε να απαντά. Αφορά την εξαφάνιση από μια σχέση χωρίς εξήγηση, χωρίς διάλογο, χωρίς ανάληψη ευθύνης. Και αυτό μπορεί να συμβεί παντού: σε φιλίες που χάνονται χωρίς λόγο, σε οικογενειακές σχέσεις που παγώνουν, σε επαγγελματικές συνεργασίες που μένουν μετέωρες, ακόμα και σε κοινωνικά πλαίσια όπου η αποστασιοποίηση γίνεται κανόνας.

Ψυχολογικά, το ghosting συνδέεται βαθιά με τον φόβο της σύγκρουσης και της συναισθηματικής έκθεσης. Το να πεις «δεν μπορώ πια», «με πιέζει αυτό», «δεν θέλω να συνεχίσουμε» απαιτεί ωριμότητα και αντοχή στο δυσάρεστο συναίσθημα. Αντίθετα, η σιωπή προσφέρει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας. Ο άλλος δεν βλέπει την απογοήτευση, δεν ακούει τον θυμό, δεν χρειάζεται να εξηγήσει τίποτα. Απλώς εξαφανίζεται.

Όμως αυτή η εξαφάνιση δεν είναι ουδέτερη. Για εκείνον που μένει πίσω, το ghosting δημιουργεί ένα ψυχολογικό κενό. Δεν υπάρχει τέλος, άρα δεν υπάρχει και επεξεργασία. Ο εγκέφαλος κολλάει στο «γιατί» και συχνά στρέφεται εναντίον του εαυτού: «δεν ήμουν αρκετός», «έφταιξα», «αν είχα κάνει κάτι αλλιώς…». 

Έτσι, το ghosting λειτουργεί σαν αθόρυβη μορφή απόρριψης, χωρίς καν το δικαίωμα της αντίδρασης. Ο εγκέφαλος μισεί τα κενά και σπεύδει να τα γεμίσει με σενάρια – συνήθως εις βάρος μας. Έτσι, το ghosting δεν πληγώνει μόνο το εγώ, αλλά ροκανίζει την αυτοεκτίμηση και γεννά ανασφάλεια.

Το ghosting είναι μόδα; 

Το ότι σήμερα μοιάζει με μόδα δεν σημαίνει ότι γεννήθηκε τώρα. Απλώς η ψηφιακή εποχή το έκανε πιο εύκολο και πιο ανώνυμο. Όταν οι σχέσεις χωρούν σε οθόνες και ειδοποιήσεις, η αποσύνδεση γίνεται με ένα απλό “mute”. Η κοινωνία της ταχύτητας δεν αφήνει χώρο για δύσκολες κουβέντες. Μας μαθαίνει να προχωράμε παρακάτω χωρίς να κοιτάμε πίσω.

Το ghosting δυσκολεύει ουσιαστικά και την ίδια την ερωτική επικοινωνία

Το ghosting δυσκολεύει ουσιαστικά και την ίδια την ερωτική επικοινωνία, γιατί καλλιεργεί ένα κλίμα φόβου και επιφύλαξης. Όταν η εξαφάνιση γίνεται πιθανό σενάριο, οι άνθρωποι μαθαίνουν να μη λένε πολλά, να μη δένονται εύκολα, να κρατούν «πισινές». Η ειλικρίνεια περιορίζεται, το φλερτ γίνεται πιο επιφανειακό και η συναισθηματική έκθεση μοιάζει επικίνδυνη. 

Πώς να χτίσεις σχέση όταν φοβάσαι ότι ο άλλος μπορεί να χαθεί από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς λέξη; Έτσι, αντί η επικοινωνία να ανοίγει δρόμους για οικειότητα, γεμίζει άμυνες, και η ερωτική σύνδεση δυσκολεύεται να ριζώσει πριν καν προλάβει να γεννηθεί.

Πρόκειται για συναισθηματική ανωριμότητα 

Το πρόβλημα είναι ότι έτσι εκπαιδευόμαστε σε σχέσεις χωρίς βάθος και χωρίς ευθύνη. Το ghosting δεν είναι απλώς αγένεια ή αδιαφορία· είναι σύμπτωμα μιας γενικότερης συναισθηματικής ανωριμότητας. Είναι η επιλογή της αποφυγής αντί της επικοινωνίας. 

Το βασικό θέμα είναι ότι κανονικοποιώντας το, μαθαίνουμε να φερόμαστε σαν οι άλλοι να είναι αναλώσιμοι. Σαν να μην αξίζουν ούτε έναν αποχαιρετισμό. Και αυτό, σιγά σιγά, φτωχαίνει τις ανθρώπινες σχέσεις. Γιατί η ωριμότητα δεν φαίνεται στο πόσο εύκολα μπαίνεις σε μια σχέση, αλλά στο πώς φεύγεις από αυτή. 

Ίσως, τελικά, το πραγματικό αντίδοτο στο ghosting δεν είναι να το καταδικάσουμε ως τάση, αλλά να ξαναμάθουμε κάτι βασικό: ότι κάθε σχέση, όποια μορφή κι αν έχει, αξίζει ένα τέλος με λόγια. Γιατί οι άνθρωποι δεν είναι φαντάσματα. Και δεν θα έπρεπε να τους φερόμαστε σαν να είναι. Μερικές φορές, ένα απλό, ειλικρινές μήνυμα είναι πράξη γενναιότητας. Και σε έναν κόσμο γεμάτο φαντάσματα, η γενναιότητα είναι πιο σπάνια απ’ όσο νομίζουμε. 

Αν σε έχουν κάνει ghosting, το πιο σημαντικό είναι να θυμάσαι ότι η σιωπή του άλλου λέει περισσότερα για εκείνον παρά για εσένα. Δεν είναι απόδειξη ότι δεν άξιζες. Είναι ένδειξη ότι ο άλλος δεν μπορούσε. 

Κι όταν ο άλλος δεν μπορεί, απλά δεν μας κάνει, είναι θέμα καλού γούστου κι αυτό.

Συντάκτης: Χρυσούλα Μουλαρτζή, Πτυχιούχος Φιλοσοφικής με ειδίκευση στην Ψυχολογία, Ειδική Παιδαγωγός

Influence:

Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Ιωαννίνων και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος…