Μπορεί η vegan διατροφή να έγινε γνωστή τα τελευταία χρόνια, στην πραγματικότητα όμως είμαστε από παλιά εξοικειωμένοι με τα λαχανικά, …
Φυτικά προϊόντα: όσα πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές
Σε μία οικολογική διατροφή, κάθε καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει την επίδραση που ασκεί η παραγωγή των φυτικών προϊόντων στο περιβάλλον και την κοινωνία, και καλείται να λάβει υπόψη του τις συνθήκες που διαμορφώνονται προτού καταλήξει στις επιλογές του.
Την σημερινή εποχή, ο πλανήτης διέρχεται μία πρωτόγνωρη περιβαλλοντική κρίση. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, εκτιμάται ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα που μαστίζουν την ανθρωπότητα, συνιστούν άμεση απόρροια των καταναλωτικών προτύπων. Πιο συγκεκριμένα, αφενός, ο τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης ορισμένων προϊόντων και, αφετέρου, η αμετροεπής σπατάλη τους επιφέρουν δραματικές επιπτώσεις στο οικοσύστημα αλλά και στο κοινωνικό σύνολο.
Η οικολογική διατροφή έχει κριθεί ως ένας από τους τρόπους που μπορούν να συμβάλλουν στην διάσωση του πλανήτη. Όπως καταδεικνύουν επίσημες μελέτες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, οι εκπομπές αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου δύνανται να μειωθούν ακόμη και κατά ποσοστό 73% χάρη στην vegan διατροφή, δεδομένου ότι οι βιομηχανίες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων επιβαρύνουν τον πλανήτη, εξαιτίας των αέριων ρύπων που απελευθερώνουν κατά την επεξεργασία των παραγόμενων τροφίμων.
Ωστόσο, πολύ συχνά, ακόμη και η οικολογική διατροφή εγκυμονεί κινδύνους προς το περιβάλλον, επί παραδείγματι, την υψηλή κατανάλωση του νερού, την δασική αποψίλωση και την υποβάθμιση του εδάφους. «Σχεδόν όλα τα φυτικά προϊόντα επιφέρουν μικρότερη επίδραση στο περιβάλλον συγκριτικά με το κρέας και τα γαλακτοκομικά, όμως όλα τα προϊόντα απαιτούν εισερχόμενους πόρους για την παραγωγή τους», παρατηρεί ερευνητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Παράλληλα, ο τρόπος και οι συνθήκες παραγωγής των τροφίμων, και η επίδραση αυτών στην κοινωνία είναι ένας, ακόμη, παράγοντας που πρέπει να εκτιμηθεί. Οι καταναλωτές θα πρέπει να ευαισθητοποιούνται περιβαλλοντικά, αναζητώντας στις ετικέτες του κάθε προϊόντος την χώρα παρασκευής του, όπως και τις συνθήκες υπό τις οποίες αυτό παράχθηκε. Στην συνέχεια, θα εξεταστούν τα πιο δημοφιλή vegan προϊόντα, και το τρόπος με τον οποίο οι καταναλωτές μπορούν να είναι πιο υποψιασμένοι κατά τις επιλογές τους.
Α. Γάλα αμυγδάλου
Ενώ όλα τα φυτικά προϊόντα περιέχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα, σε σχέση με τα γαλακτοκομικά, σε ιχνοστοιχεία του άνθρακα, δεν δημιουργούνται όλα με τον ίδιο τρόπο. Για την παραγωγή του γάλακτος αμυγδάλου πραγματοποιείται μία αλόγιστη σπατάλη νερού, η οποία, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, ανέρχεται σε 74 λίτρα νερού για μόλις ένα ποτήρι γάλακτος. Για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού, προτείνεται η κατανάλωση του γάλακτος βρώμης, το οποίο απαιτεί σημαντικά λιγότερη ποσότητα νερού για την παραγωγή του.
B. Φιστίκια κάσιους
Η παραγωγή φιστικιών κάσιους απαιτεί εξίσου μεγάλες ποσότητες νερού με το γάλα αμυγδάλου, ωστόσο, στην περίπτωση αυτή, εγείρονται προς συζήτηση ζητήματα ηθικής κατά το στάδιο της παραγωγή τους. Πιο αναλυτικά, έρευνες κατέδειξαν ότι οι εργάτες στην Ινδία αμείβονταν με λιγότερο από 2£ την ημέρα για την συγκομιδή τους, ενώ οι ίδιοι κατήγγειλαν εγκαύματα από το οξύ που απελευθερωνόταν από τα κελύφη τους. Προς αποφυγή, συνεπώς, αυτών των συμπεριφορών και προς εξασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, σκόπιμο είναι οι καταναλωτές να αναζητούν στις ετικέτες των προϊόντων την σήμανση πιστοποίησης του δίκαιου εμπορίου [Fair Trade].
Γ. Αβοκάντο
Αναφορικά με την παραγωγή του αβοκάντο, έχει γίνει γνωστό ότι η καλλιέργειά του λαμβάνει χώρα υπό δυσμενείς συνθήκες, με κατάφωρη παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, όπως έχει καταγγελθεί ότι συνέβη σε φάρμες καλλιέργειας αβοκάντο στην Κένϋα. Επομένως, πρόκειται για ακόμη μία περίπτωση που καθιστά απαραίτητη την επιβεβαίωση της ετικέτας πιστοποίησης του δίκαιου εμπορίου [Fair Trade]. Επιπλέον, για την παραγωγή μόλις δύο ή τριών αβοκάντο, απαιτείται ποσότητα 272 λίτρων νερού, ενώ, ταυτόχρονα, για τις καλλιέργειες χρειάζονται μεγάλες ποσότητες γόνιμου εδάφους, γεγονός που επιτείνει το φαινόμενο της αποψίλωσης των δασών.
Δ. Καρύδα
Ευρέως διαδεδομένο υποκατάστατο των γαλακτοκομικών προϊόντων που χρησιμοποιείται, σε μεγάλο βαθμό, καθημερινά, από τους φυτοφάγους είναι η καρύδα. Το κόστος της παραγωγής της είναι μεγάλο, και οι συνέπειές της στον πλανήτη δεν είναι ουδόλως αμελητέες, καθώς, κατά την καλλιέργειά της, συχνά αξιοποιούνται χημικές εντατικές διαδικασίες που κατατείνουν στην καταστροφή του εδάφους και την απώλεια αξιόλογου τμήματος της βιοποικιλότητας.
Συγχρόνως, η παραγωγή καρύδας δεν τηρεί απαρεγκλίτως τους ηθικούς κανόνες. Όπως έχει καταγραφεί από έρευνες, περίπου το 60 % των παραγωγών καρύδας στις Φιλιππίνες ζουν κάτω από τα όρια της φτώχιας, και για τον λόγο αυτό, προτείνεται στους καταναλωτές να συμβουλεύονται τις ετικέτες των προϊόντων για την τήρηση των κανόνων του δίκαιου εμπορίου [Fair Trade].
Οι περιπτώσεις αυτές αναφέρονται παραδειγματικά, προκειμένου να καταστεί σαφές στους φυτοφάγους καταναλωτές πως κίνδυνοι τόσο για το περιβάλλον, όσο και για την κοινωνία, εξακολουθούν να ελλοχεύουν. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές βαρύνονται με το χρέος να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές οικολογικών προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω.
