Φωτοβολταϊκά στις ελληνικές στέγες – Μέρος Α

Συντάκτης: Flowmagazine

Με αφορμή τις κυβερνητικές δηλώσεις στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για επιδότηση των φωτοβολταϊκών στις στέγες και τις σχετικές προετοιμασίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Greenpeace καταγράφει και αναλύει τα προβλήματα της αυτοπαραγωγής ενέργειας.

Τι ισχύει στη χώρα μας για τα φωτοβολταϊκά συστήματα

Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας ήδη από το 2015 υιοθέτησε θεσμικό πλαίσιο για την αυτοπαραγωγή ενέργειας (ενεργειακός συμψηφισμός ή net-metering) από φωτοβολταϊκά συστήματα σε σπίτια και μικρές επιχειρήσεις, για μία σειρά από λόγους η αυτοπαραγωγή δεν αναπτύχθηκε στην Ελλάδα. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δυστυχώς σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις δεν μπορούν να απολαύσουν δωρεάν ενέργεια από τον ήλιο, παραμένοντας εκτεθειμένα στην ενεργειακή κρίση και τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Λιγότερα από 50.000 νοικοκυριά στη χώρα μας έχουν κάποιο οικιακό φωτοβολταϊκό (μάλιστα η συντριπτική πλειοψηφία αφορά σε συστήματα που μπήκαν ως το 2013 από το παλαιότερο πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη στέγη» και όχι σε αυτοπαραγωγή). Για σύγκριση, στην Ολλανδία περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά έχουν ήδη φωτοβολταϊκά στη στέγη τους (περίπου το 40% της συνολικά εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών), ενώ η χώρα έχει θέσει ως στόχο τα 4,5 εκατ. νοικοκυριά ως το 2026.

 Ειδικά για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά της χώρας μας μοιάζει ο στόχος να εφαρμοστεί  ένα πρόγραμμα ηλιακής κοινωνικής πολιτικής με παροχή δωρεάν πρόσβασης στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας, να έχει αποτύχει. Η Ελλάδα έχει μείνει σημαντικά πίσω και σήμερα καλείται να τρέξει για να καλύψει το χαμένο έδαφος.

Γιατί όμως δεν προχώρησε η αυτοπαραγωγή ενέργειας στην Ελλάδα;

Καταρχάς, το κόστος των μικρών συστημάτων στη χώρα μας παραμένει δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αφενός ο υψηλός συντελεστής ΦΠΑ και η υποχρεωτική εγκατάσταση δεύτερου μετρητή αυξάνουν ευθέως το συνολικό κόστος της εγκατάστασης. Αφετέρου παρατηρείται μία έλλειψη εγκαταστατών για μικρά συστήματα σε στέγες. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος  «Φωτοβολταϊκά στη στέγη»,  η αγορά μικρών φωτοβολταϊκών κατέρρευσε, καθώς το επενδυτικό ενδιαφέρον στράφηκε σχεδόν εξ’ ολοκλήρου στα μεγαλύτερα πάρκα. Η έλλειψη εγκαταστατών για μικρά συστήματα σε στέγες, εύλογα έχει αυξήσει δυσανάλογα το συνολικό κόστος εγκατάστασης για τα οικιακά συστήματα. Επιπλέον, δεν βοήθησαν και οι συγκυρίες, με τα capital controls του 2015 και το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον στα χρόνια της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης να αποτελούν τροχοπέδη για μία νέα αγορά που δεν είχε καταφέρει να φτάσει στα απαραίτητα επίπεδα ωριμότητας. Τέλος, δεν πρέπει να αγνοηθεί το γεγονός ότι περίπου το 60% του πληθυσμού της χώρας διαμένει σε πολυκατοικίες στα αστικά κέντρα με ανεπαρκή χώρο για εγκατάσταση φβ. Για αυτά τα νοικοκυριά απαιτούνται διαφοροποιημένες λύσεις και επιπλέον βελτιώσεις του θεσμικού πλαισίου.

Φωτοβολταϊκά στις ελληνικές στέγες - Μέρος Α

Η αποφασιστική στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα φωτοβολταϊκά στις στέγες

Η σημερινή ενεργειακή κρίση και η απαλλαγή από το ρωσικό ορυκτό αέριο φαίνεται ότι οδηγεί τις εξελίξεις στην Ευρώπη. Η πρόσφατη ανακοίνωση του REPowerEU και συγκεκριμένα η στρατηγική για την ηλιακή ενέργεια περιλαμβάνει την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας στις στέγες. Η πρωτοβουλία δίνει μία νέα ώθηση στην ανάπτυξη των μικρών συστημάτων, μέσα από υποχρεωτικούς στόχους για τα κράτη- μέλη, συστάσεις βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου και παροχή οικονομικών κινήτρων. Συγκεκριμένα, όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να έχουν εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά στις στέγες τους:

  • από το 2026 εφόσον είναι εμπορικά ή δημόσια κτίρια (με επιφάνεια άνω των 250 τ.μ)
  • από το 2029 εφόσον είναι κατοικίες και έως τότε κάθε νέο κτίριο θα πρέπει να είναι «solar ready», δηλαδή να έχει προβλεφθεί η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητάει όλα τα υφιστάμενα δημόσια και εμπορικά κτίρια (με επιφάνεια άνω των 250 τ.μ) να αποκτήσουν φωτοβολταϊκό το αργότερο ως το 2027. Μεταξύ άλλων, προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει: «να θεσπίσουν εύρωστο  πλαίσιο στήριξης για τα συστήματα στέγης, μεταξύ άλλων σε συνδυασμό με την αποθήκευση ενέργειας και τις αντλίες θερμότητας, με βάση προβλέψιμους χρόνους απόσβεσης μικρότερους των δέκα ετών».

Ιδιαίτερα για τα ευάλωτα νοικοκυριά, το REPowerEU απαιτεί: «τη διασφάλιση ότι οι ενεργειακά φτωχοί και ευάλωτοι καταναλωτές έχουν πρόσβαση στην ηλιακή ενέργεια, για παράδειγμα  μέσω εγκαταστάσεων κοινωνικής στέγασης, ενεργειακών κοινοτήτων ή χρηματοδότησης στήριξης για μεμονωμένες εγκαταστάσεις». Πέρα από τους στόχους, το REPowerEU απαιτεί απλοποιημένες διαδικασίες σύνδεσης που να μην ξεπερνούν τους τρεις μήνες και υπηρεσίες μίας στάσης (one-stop shop) για τον συνδυασμό μιας επένδυσης σε ηλιακή ενέργεια, ανακαίνιση στέγης και αποθήκευση ενέργειας.

Η εποχή της αποθήκευσης ενέργειας και της εξοικονόμησης

Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει έμφαση στην εγκατάσταση υβριδικών συστημάτων (δηλαδή φωτοβολταϊκών και συσσωρευτών) στις κατοικίες και στις επιχειρήσεις.

Πηγή

Συντάκτης: Flowmagazine,

Influence:

Ο στόχος του flowmagazine.gr είναι να προβάλλει τις θετικές ιδέες, δράσεις και πληροφορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο…