Ενσυναίσθηση: Βλέπω τον κόσμο μέσα από τα μάτια του άλλου

Συντάκτης: Ειρήνη Αρβανίτη

Ως ενσυναίσθηση, ορίζουμε τη συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση που βιώνει ένα άλλο άτομο. Βασικός άξονας είναι η κατανόηση αυτής της συμπεριφοράς και των κινήτρων της, με ουσιαστικό τρόπο, σαν να αποτελεί προσωπικό βίωμα.

Πόσο συχνά λειτουργούμε με ενσυναίσθηση κατανοώντας τις συμπεριφορές των ανθρώπων που μας περιβάλλουν; Είμαστε πράγματι τόσο ανεκτικοί με τη διαφορετικότητα, ώστε οι γύρω μας να εκφράζουν ελεύθερα τα συναισθήματα και τη γνώμη τους, χωρίς να αισθάνονται ότι επικρίνονται;

Ξεκινώντας από την ετυμολογία της λέξης ,«εν» «συν» και «αίσθηση», δηλώνεται ξεκάθαρα η ουσία της λέξης, που είναι η επέκταση της αίσθησης του ατόμου πέρα από τον εαυτό του. Αποτελεί επομένως και μια κοινωνική δεξιότητα, απαραίτητη για τις ανθρώπινες σχέσεις, που βασίζεται στις έννοιες της εμπιστοσύνης και της αποδοχής, βελτιώνοντας την ποιότητα της επαφής με τους συνανθρώπους μας.

Τι σημαίνει όμως στην πραγματικότητα αυτός ο όρος;

Πρόκειται για τη συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση, που βιώνει ένα άλλο άτομο. Σχετίζεται με τη συναισθηματική νοημοσύνη και ως βασικός της άξονας είναι η κατανόηση αυτής της συμπεριφοράς και των κίνητρών της, με ουσιαστικό τρόπο, σαν να αποτελεί προσωπικό βίωμα.

Απαραίτητο είναι, να είμαστε σε θέση να αφήσουμε στην άκρη την εγωκεντρική συμπεριφορά μας και να αφουγκραστούμε τις ανησυχίες και τα συναισθήματα των γύρω μας. Να δούμε για λίγο τον κόσμο και την πραγματικότητα μέσα από τη δική τους οπτική, τα δικά τους μάτια. Μόνο έτσι θα κατανοήσουμε όσα τους απασχολούν, δίνοντάς τους αληθινό χώρο έκφρασης.

Ανοίγει επομένως το δρόμο για την βαθιά ενεργητική ακρόαση και την αλληλεπίδραση με τον έξω κόσμο. Η υοθέτηση μη κριτικής στάσης και αποδοχής της διαφορετικότητας του άλλου, είναι βασικοί παράγοντες και απαιτούν ενδοσκόπηση και αναμέτρηση με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Σε ποια επίπεδα διακρίνεται η ενσυναίσθηση;

Η συναιθηματική νοημοσύνη σχετίζεται με την διαχείριση των εαυτών και των σχέσεών μας σε 4 επίπεδα:

Αυτοεπίγνωση: Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε τι πραγματικά νιώθει ο συνάνθρωπός μας, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε τι αισθανόμαστε εμείς οι ίδιοι. Η αυτοεπίγνωση θα αποτελέσει βάση ανάπτυξης καλού ενστίκτου για τη λήψη αποφάσεων και ηθική πυξίδα.

Αυτορρύθμιση: Αφορά την καταπολέμηση άγχους, τη διαχείριση των ακραίων συναισθημάτων (θετικών και αρνητικών), και την ευθυγράμμιση των ενεργειών με τα ενδιαφέροντά μας.

Ενσυναίσθηση: Με βάση την παραπάνω ανάλυση, ως βάση του όρου τίθεται η βαθιά κατανόηση και γνώση των αισθημάτων των άλλων.

Κοινωνικές δεξιότητες: Δηλαδή η ικανότητα και οι βασικοί παράμετροι επικοινωνίας, όπως η ευγένεια, η δυνατότητα ακρόασης και κατάλληλης ανταπάντησης.

Εσύ έχεις ενσυναίσθηση;

Για να απαντήσεις σε αυτήν την ερώτηση, αναλογίσου πόσες φορές έχεις προσπαθήσει να επιβάλλεις τη δική σου άποψη, ως σωστή! Συχνά αν και φαίνεται να ακούς, στην πραγματικότητα σκέφτεσαι τι θα απαντήσεις, χωρίς πραγματικά να αντιλαμβάνεσαι τη δυσκολία της θέσης του άλλου.

Συχνά μάλιστα διακόπτεις τη ροή της συζήτησης, για να εκφέρεις τη δική σου άποψη και στάση. Βιάζεσαι να κρίνεις εκ των προτέρων το αποτέλεσμα, απογοητεύσαι από αυτά που ακούς, γιατί έρχονται σε αντίθεση με τα δικά σου πιστεύω και καταλήγεις να ανεβάζεις τον τόνο της φωνής σου. Με αυτόν τον τρόπο όμως, όχι απλά δεν κατανοείς τον συνομιλητή σου και δεν τον αφήνεις να εκφράσει τα συναισθήματά του, αλλά του προκαλείς ακόμη και ενοχικά αισθήματα!

Μία δεξιότητα που παραλείπεις συχνά σε συζητήσεις, είναι η αντανάκλαση του συναισθήματος. Δεν παρέχεις την απαραίτητη βοήθεια να καταλάβει τι νιώθει ο συνομιλητής σου και που οφείλεται αυτό, ώστε να μπορέσει να το διαχειριστεί και να δει τι συμβαίνει με μια πιο καθαρή ματια. Έτσι ενισχύεται ή κατακρίνεται η συμπεριφορά, χωρίς να έχουν αναζητηθεί τα πραγματικά αίτια.

Η πραγματική ενσυναίσθηση λοιπόν, δεν αποτελεί μία δεδομένη κατάσταση, αλλά έναν δύσκολο δρόμο συνεχούς προσπάθειας. Πρώτα απαιτείται προσωπική αποδοχή και έπειτα να καλλιεργήσουμε την ικανότητα της ακρόασης και της επικοινωνίας, έξω από τον άκαμπτο κόσμο μας.

Συντάκτης: Ειρήνη Αρβανίτη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.