Εφόσον τα πάντα αλλάζουν, γιατί φοβόμαστε τόσο τις αλλαγές;

Συντάκτης: Μαρίνα Πανέλα

Άραγε τι παραπάνω να ήξερε ο φιλόσοφος Ηράκλειτος, τον 6ο με 5ο αιώνα π.Χ. όταν είπε: «τα πάντα ρει, μηδέποτε κατά τ’ αυτό μένειν», δηλαδή όλα είναι ρευστά και τίποτα δεν μένει ίδιο.

«Τα πάντα ρει»… μια έκφραση που την πρώτο-συναντάμε, τη μαθαίνουμε ήδη από το σχολείο, τη ζούμε σχεδόν καθημερινά στο οικογενειακό και αργότερο στο επαγγελματικό μας περιβάλλον, την αφουγκραζόμαστε και τη βιώνουμε σε κάθε ανθρώπινη σχέση.

Αφού είμαστε τόσο εξοικειωμένοι, λοιπόν, με τη φράση αυτή, γιατί φοβόμαστε τόσο τις αλλαγές; Αφού κατά βάθος ξέρουμε ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο σε αυτή τη ζωή, ούτε η ζωή η ίδια… γιατί δε μπορούμε να διώξουμε τα αρνητικά συναισθήματα, τις ενδόμυχες δυσάρεστες σκέψεις που μας διέπουν όταν βιώνουμε μια αλλαγή;

Όλοι φοβόμαστε κάτι στη ζωή μας. Κάποιος μπορεί να φοβάται ένα ζώο, κάποιος το ξεκίνημα μίας νέας δουλειάς, κάποιος τα αεροπλάνα, άλλος το σκοτάδι, την πολυκοσμία, μία κατάσταση.

Έτσι και οι αλλαγές μας προξενούν έναν φόβο, τον φόβο της μεταβολής από μία κατάσταση που είμαστε ήδη εξοικειωμένοι. Από μία κατάσταση που έχουμε περιφράξει και τη θεωρούμε «σπίτι μας» και είτε μας αρέσει ολοκληρωτικά «η διακόσμηση», «η αισθητική» και «η τοποθεσία» του, είτε όχι, το θεωρούμε σίγουρο και ασφαλές για τον εαυτό μας.

Κι έτσι μένουμε μόνιμα εσώκλειστοι μέσα “στο καβούκι μας”, γιατί φοβόμαστε να αλλάξουμε τα πράγματα και συμβιβαζόμαστε στο να αλλάζουμε τις λέξεις που χρησιμοποιούμε για αυτά.

Φοβόμαστε, λοιπόν, τις αλλαγές, γιατί:

Εφόσον τα πάντα αλλάζουν, γιατί φοβόμαστε τόσο τις αλλαγές;

  1. Φοβόμαστε το άγνωστο: Μεγαλώνουμε ακούγοντας από τον περίγυρό μας πως τίποτα δεν είναι δεδομένο και σταθερό, παρόλα αυτά, συνήθως μας επιβραβεύουν για τα ασφαλή και σίγουρα βήματα που κάναμε στη ζωή μας, για να «μην πάθουμε κάποιο κακό» όπως έλεγε κι η γιαγιά μου, και όχι για τα ρίσκα που παίρνουμε. Και να μη συμβαίνει αυτό, όμως, εμείς οι ίδιοι αντιστεκόμαστε στις αλλαγές από μόνοι μας, μόνο και μόνο για να αποφύγουμε να αντιμετωπίσουμε καινούργιες καταστάσεις που… «ποιος ξέρει σε τι τρεχάματα θα μας βάλουν, τι καινούργιες ισορροπίες ή ανισορροπίες θα φέρουν στη ζωή μας, τι άγνωστα κατατόπια θα χρειαστεί πάλι να περπατήσουμε και γιατί να μην ακολουθήσουμε τον γνώριμο μας δρόμο;»

Όμως «το άγνωστο» είναι αυτό που θα μας οδηγήσει σε νέα μονοπάτια στη ζωή μας και τα παπούτσια μας αξίζει να χαλάσουν εξερευνώντας τα.

  1. Φοβόμαστε την απόρριψη και την αποτυχία: «Και αν δεν τα καταφέρω;», «και αν δεν είμαι καλός στο νέο μου εγχείρημα, στη νέα μου δουλειά, στη νέα μου σχέση, σε έναν επόμενό μου γάμο, στη φροντίδα ενός παιδιού;». Κατ’ επέκταση μεγαλώνουμε τον φόβο μας και τον κάνουμε τρόπο ζωής, μένοντας επαναπαυμένοι στα όσα μέχρι τώρα θεωρούμε δεδομένα. Είναι πιο εύκολο να υπομένεις, παρά να μάχεσαι. Με το να υπομένεις, έχεις συμβιβαστεί σε μία συγκεκριμένη επιτυχία ή και αποτυχία, δοκιμασμένη, την οποία ανακυκλώνεις και σιγά-σιγά συνηθίζεις είτε σου αρέσει, είτε όχι – η δύναμη της συνήθειας. Με το να μάχεσαι, όμως, εξερευνείς τον εαυτό σου, τα όριά σου, τις δυνάμεις σου, τις προσδοκίες σου και σίγουρα έρχεσαι αντιμέτωπος με πολλές πλευρές του εαυτού σου, ίσως και δυσάρεστες, αλλά σίγουρα εξελίξιμες. Και η επίτευξη της μάχης αυτής, επιβάλλει και τσαγανό και δύναμη.

Αλλά μόνο έτσι σε ωριμάζεις και μεγαλώνεις το παιδί μέσα σου, που μία μέρα θα διηγείται στα δικά του παιδιά πως διαχειρίστηκε την απόρριψη, εκμεταλλεύτηκε την αποτυχία και τις έκανε σκαλοπάτια δύναμης και γνώσης στην ατελείωτη σκάλα που λέγεται «ζωή».

Εφόσον τα πάντα αλλάζουν, γιατί φοβόμαστε τόσο τις αλλαγές;

  1. Φοβόμαστε το «τι θα πει ο κόσμος»: Τελικά μάθαμε αν είπε ποτέ κάτι αυτός ο κόσμος; Κι αν είπε, εμάς σε τι μας επηρέασε; Και αν μας επηρέασε στον τρόπο σκέψης… γιατί είναι το μόνο στο οποίο μπορεί να μας επηρεάσει, καθώς μόνο εμείς είμαστε υπεύθυνοι και υπόλογοι για τις πράξεις μας, γιατί τον αφήσαμε στην τελική; Ο κόσμος δεν περπατάει με τα παπούτσια μας, ούτε εμείς με τα δικά του. Γιατί το τι κρύβει το κάθε σπιτικό όταν κλείνουν οι πόρτες του… το γνωρίζει μόνο το ίδιο, το τι βίωσε ο κάθε άνθρωπος ο οποίος έμεινε μέρες σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου… το γνωρίζει μόνο ο ίδιος, το πόσο στεναχωρήθηκε ένα παιδί που έχασε την αγαπημένη του μπάλα… το γνωρίζει μόνο το ίδιο. Τότε γιατί να φοβόμαστε πως οι αλλαγές στη ζωή μας, οι καινούργιες καταστάσεις κι εμπειρίες θα λογοκριθούν, θα σχολιαστούν ή θα αποδοκιμαστούν, όταν μόνο εμείς τις ζούμε στην ουσία τους; Πολλοί θα πουν πολλά για να βγάλουν το άχτι τους, αλλά στο τέλος της ημέρας, ο καθένας έχει και «χειρότερα» δικά του πράγματα να ασχοληθεί.

Ποτέ δε θα νιώσουμε 100% σίγουροι για κάτι νέο, οπότε ας μην αφήσουμε τον κόσμο να κλέψει ούτε 1% από το ποσοστό της σιγουριάς που ήδη έχουμε.

Επομένως, αφού συμφωνούμε με τον Ηράκλειτο ότι «τα πάντα ρει» και σίγουρα δεν είναι στο χέρι μας να χαλιναγωγούμε όλες τις καταστάσεις γύρω μας, γιατί να μην το ευχαριστηθούμε και λίγο;

Αφήστε που εγώ είμαι και αισιόδοξη πως κάθε αλλαγή γίνεται μόνο για καλό μας και ας μην το αντιλαμβανόμαστε εκείνη τη στιγμή, αλλά με το πέρας των χρόνων. Αφού τόσο το πρόσωπό μας, όσο και το σώμα μας, προδίδουν την αλλαγή στην ηλικία μας, ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας να προδίδει την αλλαγή στην ηλικία του και με το μυαλό του, το οποίο εξελίσσεται μόνο μέσω νέων εμπειριών, καταστάσεων και ΑΛΛΑΓΩΝ.

Συντάκτης: Μαρίνα Πανέλα,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.