Έφηβοι και ναρκωτικά Mέρος Α

Συντάκτης: Πόπη Βασιλάκη, Υπ. Διδάκτωρ Επιστημών Αγωγής και Εκπαίδευσης

Οι νέοι άνθρωποι την περίοδο της εφηβείας τους έρχονται αντιμέτωποι με διάφορες προκλήσεις. Μία μεγάλη πρόκληση είναι τα ναρκωτικά και γενικότερα οι ψυχότροπες ουσίες. Οι γονείς τις περισσότερες φορές δηλώνουν άγνοια για να διαχειριστούν το γεγονός τόσο στην ενημέρωση των παιδιών τους, όσο και στην αντιμετώπισή του. Δυστυχώς, οι γονείς δεν είναι επαρκώς πληροφορημένοι σχετικά με τις ουσίες και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν όταν φτάσει εκείνη ώρα να μιλήσουν στα παιδιά τους για τα ναρκωτικά είναι ελλιπή και πολλές φορές γραφικά. Συνήθως οι έφηβοι γνωρίζουν πολύ περισσότερα πράγματα  αφού είτε έχουν ακούσει από φίλους τους είτε αντλούν πληροφορίες από την μεγάλη πηγή του ιντερνετ .

Παρακάτω θα γίνει διάκριση των όρων της χρήσης της κατάχρησης και της εξάρτησης που παρόλο που μπορεί να μοιάζουν ίδιοι, αποτελούν διαφορετικές φάσεις οι οποίες δεν είναι ταυτόσημες.

Χρήση ουσιών 

Η χρήση, είναι μια απλή δοκιμαστική και περιστασιακή λήψη ουσιών από περιέργεια, επειδή ο χρήστης θέλει να ανεβάσει την ψυχολογία του. Συνήθως γίνεται χρήση νόμιμων ψυχοτρόπων ουσιών όπως η νικοτίνη, η καφεΐνη και αλκοόλ. Η χρήση δε γίνεται συστηματικά αλλά μόνο υπό ορισμένες συνθήκες, πράγμα βέβαια που δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν συνέπειες.

Κατάχρηση ουσιών

Η απλή κοινωνική και περιστασιακή χρήση μπορεί να οδηγήσει σε μία μονιμότεροι χρήση, δηλαδή την κατάχρηση. Κατάχρηση εννοούμε όταν λαμβάνουμε κάτι λάθος ή κάνοντας κακή χρήση υπερβολική χρήση δηλαδή δεν λαμβάνεται για θεραπευτικούς λόγους αλλά για να αλλάξει την ψυχολογική του κατάσταση.

Εξάρτηση

Η εξάρτηση γεννιέται όταν το άτομο δεν μπορεί να αποκοπεί από την ψυχοτρόπα ουσία όπως επίσης και όταν πάει να διακόψει, η διακοπή είναι επώδυνη ή και αδύνατη. Με άλλα λόγια, το άτομο γίνεται δούλος της ουσίας και δεν υπακούει στην λογική. Επίσης επικεντρώνει την ζωή του γύρω από το αντικείμενο της εξάρτησης.

Έφηβοι και ναρκωτικά Mέρος Α'

Ναρκωτικά και ψυχοτρόπες ουσίες

Με τον όρο ναρκωτικά έχει επικρατήσει να εννοούμε όλες αυτές τις ουσίες μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στο συναίσθημα ή συμπεριφορά ενός ατόμου και με την χρόνια χρήση μπορούν να καταστούν εξαρτησιογόνες. Ο όρος ψυχοτρόπες ουσίες είναι προτιμότερος από τον όρο ναρκωτικά καθώς είναι πιο ευρύς και μπορεί να περιλάβει μέσα του το τσιγάρο, το αλκοόλ, τα ηρεμιστικά, δηλαδή και ουσίες που είναι κοινωνικά αποδεκτές.

Κατηγορίες ψυχοτρόπων φαρμάκων

Λέγοντας ψυχότροπα φάρμακα, εννοούμε ένα ευρύ φάσμα με διάφορες κατηγορίες που φυσικά έχουν επιδράσεις και συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό. Μία γενική κατηγορία είναι τα κατασταλτικά και τα διεγερτικά. Τα κατασταλτικά, είναι ουσίες που τείνουν να μειώσουν την δραστηριότητα του νευρικού συστήματος ενώ αντίθετα, τα διεγερτικά αυξάνουν τα επίπεδα δραστηριότητας του νευρικού συστήματος.

Σύμφωνα με τις επίσημες ταξινόμησης υπάρχουν 11 κατηγορίες ψυχοτρόπων ουσιών

  • αλκοόλ
  • αμφεταμίνες
  • καφεΐνη
  • μαριχουάνα και χασίς
  • κοκαΐνη
  • ψευδαισθησιογόνα (LSD)
  • εισπνεόμενα (κόλα βενζίνη βερνίκια και αεροζόλ)
  • νικοτίνη
  • οπιούχα και οπιοειδή (μορφίνη ηρωίνη)
  • φαίνκυκλιδινη (αγγελόσκονη)
  • κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος (ηρεμιστικά, υπνωτικά και αγχολυτικά)

Χρυσή ουσιών στους εφήβους

Η χρήση ναρκωτικών ουσιών στους εφήβους πρέπει να θεωρηθεί σαν ένα σύνθετο σύμπτωμα και να το δούμε ως μία προσπάθεια του εφήβου να βρει λύση στην εφηβική του κρίση. Οι έφηβοι συνήθως παίρνουν ναρκωτικά για τους ίδιους λόγους που παίρνουν και οι ενήλικες: για να διασκεδάσουν, να ξεσκάσουν, να γίνουν αποδεκτοί από κάποια παρέα αλλά και να αντιμετωπίσουν τον πόνο την θλίψη το άγχος για την βαρεμάρα τους.

Επιπλέον, οι έφηβοι θέλουν να αποκτήσουν νέες εμπειρίες, εμφανίζονται ως ριψοκίνδυνοι και θέλουν να δοκιμάσουν τα όριά τους. Δοκιμάζοντας λοιπόν ψυχότροπες ουσίες, θεωρούν ότι βρίσκουν μία απάντηση σε όλα τα παραπάνω.

Στάδια χρήσης

Πρώτο στάδιο

Στο πρώτο στάδιο, ο έφηβος ανακαλύπτει τι μπορεί να κάνουν τα ναρκωτικά. Να του αλλάξουν τη διάθεση χωρίς αυτός να προσπαθήσει. Παρότι στην αρχή κυριαρχεί ο φόβος και η άγνοια, περνώντας τα δοκιμαστικά πολύ γρήγορα, αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να φτιάξουν την διάθεσή του, να γίνει φιλικός και να μην έχει προβλήματα. Με τα ναρκωτικά δεν τον ανησυχεί και δεν τον απασχολεί τίποτα.

Δεύτερο στάδιο

Μετά από το στάδιο του πειραματισμού ξεκίνα να αναζητά και να ανακαλύπτει τις καινούριες δυνατότητες που του δίνουν και προσπαθεί να βρει συνομήλικους του που κάνουν και εκείνοι χρήση έτσι ώστε να μοιραστούν κοινές εμπειρίες.

Τρίτο στάδιο

Σε αυτό το στάδιο είναι πολύ απασχολημένος γύρω από την ανακάλυψη και δεν του μένει χρόνος να κάνει τίποτε άλλο. Είναι το στάδιο που παρατάει όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητες του και τα ενδιαφέροντά του δεν τον απασχολεί τίποτα άλλο παρά μόνο η χρήση ουσιών.

Τέταρτο στάδιο

Σε αυτό το στάδιο που είναι και το τελευταίο, ο έφηβος πρέπει να κάνει χρήση για να λειτουργήσει. Ανορθωτικά έχουν καταλάβει μία σταθερή θέση στην ζωή του και δεν μπορεί χωρίς αυτά. Το παράδοξο σε αυτό το στάδιο είναι ότι ενώ όλα στη ζωή του πηγαίνουν άσχημα, αυτός θεωρεί ότι όλα πηγαίνουν φυσιολογικά.

Συντάκτης: Πόπη Βασιλάκη, Υπ. Διδάκτωρ Επιστημών Αγωγής και Εκπαίδευσης

Influence:

Το βιογραφικό μου περιλαμβάνει σπουδές στην Ελληνική φιλολογία, μεταπτυχιακά στους τομείς της Ιστορίας και της Ειδικής Αγωγής…