Ο Απρίλιος ήρθε κιόλας λαμπερός και λουλουδάτος, φέρνοντας μαζί του την υπέροχη γιορτή του Πάσχα. Τις τελευταίες πενήντα ημέρες, και …
Διατροφικές συμβουλές για την περίοδο του Πάσχα
Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της χριστιανοσύνης καθώς συμβολίζει την ολόλαμπρη νίκη της ζωής έναντι του θανάτου και τον θρίαμβο της αγάπης που κατατρόπωσε το μίσος, μέσα από τα Πάθη και την Άνασταση του Χριστού.
Στην χώρα μας, το Πάσχα γιορτάζεται κάθε χρόνο με πανηγυρικό τρόπο, ντυμένο με λογιών λογιών έθιμα που ποικίλουν από τόπο σε τόπο. Πριν όμως από το παραδοσιακό σούβλισμα του οβελία, έχει προηγηθεί μία μακρά (ή μικρότερη) περίοδος σωματικής και ψυχικής προετοιμασίας, η οποία κορυφώνεται με το κατανυκτικό κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδας και συμβολίζεται με τη νηστεία (είτε για όλη την περίοδο της Σαρακοστής, είτε μόνο κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας).
Καταλαβαίνουμε λοιπόν, πως η περίοδος του Πάσχα χαρακτηρίζεται από δύο ξεχωριστά διατροφικά προφίλ, εντελώς διαφορετικά το ένα από το άλλο. Αρχικά, η φάση της νηστείας η οποία χαρακτηρίζεται από πλήρη αποχή από τροφές ζωικής προέλευσης και περιλαμβάνει κυρίως λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και θαλασσινά. Έπειτα, έρχεται το μήνυμα της Ανάστασης, το οποίο φέρνει πλούσιο τραπέζι γεμάτο ποικίλες λιχουδιές και έναν ψητό οβελία να κλέβει την παράσταση. Τι πρέπει να προσέξουμε λοιπόν, από την Μεγάλη Παρασκευή (στην οποία δεν τρώμε ούτε λάδι) μέχρι την Κυριακή του Πάσχα ώστε να μην επηρεαστεί η υγεία του πεπτικού μας συστήματος και να απολαύσουμε τις γιορτές μέχρι τέλους;
Μεγάλη Παρασκευή και Μεγάλο Σάββατο μέχρι το βράδυ
Η νηστεία αποτελεί μια καλή ευκαιρία για «φυσική» αποτοξίνωση από τρόφιμα ζωικής προέλευσης και κατ’ επέκταση από κορεσμένα λίπη και ποσότητες χοληστερόλης που αυτά περιέχουν, που μπορεί:
- να βελτιώσει το λιπιδαιμικό μας προφίλ,
- να βελτιώσει την αρτηριακή μας πίεση μέσα από την μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών,
- να βελτιώσει το βάρος μας.
Έτσι, τη Μεγάλη Παρασκευή που απέχουμε και από λάδι, μπορούμε να τραφούμε:
- με περισσότερα λαχανικά και φρούτα (πηγές βιταμινών και αντιοξειδωτικών συστατικών),
- ξηρούς καρπούς (πηγές πολυακόρεστου λίπους, αλλά και πολλών ιχνοστοιχείων και ινών),
- σουσάμι και ταχίνι-χαλβά (πηγές αμινοξέων όπως αργινίνη και λευκίνη, βιταμινών π.χ. της αντιοξειδωτικής Ε, σιδήρου, φωσφόρου, καλίου και σεληνίου)
- απαλές σούπες χωρίς λάδι με βάση τα λαχανικά (π.χ. ντοματόσουπα).
Τι πρέπει να προσέξουμε το βράδυ του Μ. Σαββάτου και την Κυριακή του Πάσχα;
Αμέσως μετά την Ανάσταση θα καθίσουμε γύρω από το τραπέζι, που θα φέρει το κρέας και τα άλλα προϊόντα του στη διατροφή μας μετά από μικρή ή μεγαλύτερη αποχή.
Για να μην αποτελέσει αυτό ένα δυναμικό σοκ για τον οργανισμό φροντίστε να γίνει αργά και ήρεμα. Στο βραδινό τραπέζι της Ανάστασης καλό είναι να περιοριστούμε μόνο στην κατανάλωση της παραδοσιακής σούπας (μαγειρίτσα) και μιας σαλάτας. Η μαγειρίτσα αποτελεί το ενδιάμεσο διατροφικό στάδιο ανάμεσα στη νηστεία και τα φαγητά του Πάσχα.
Συμβουλή: μην καταναλώσετε στο ίδιο (αναστάσιμο) γεύμα και το «κόκκινο» αυγό ή έστω μικρή ποσότητα κρέατος, για να μην κάνετε την πέψη σας ακόμα πιο δύσκολη. Συνοδέψτε την μόνο με σαλάτα και ψωμί. Σε αυτό το σημείο, πρέπει να επισημάνουμε ότι οι φυτικές ίνες από τα λαχανικά και τις σαλάτες, τόσο στο βραδινό δείπνο όσο και στο πασχαλινό τραπέζι της Κυριακής θα παίξουν ένα πολύ καθοριστικό ρόλο. Έτσι, η κατανάλωση αρκετής ποσότητας σαλατικών θα μας προστατέψει από την είσοδο όλης της ποσότητας αυτών των συστατικών στο σώμα μας μέσα από τη διαδικασία της πέψης.
Το πρωί της Κυριακής του Πάσχα είναι καλό να πάρουμε πρωινό, αλλά όχι πολύ πλούσιο. Γάλα, δημητριακά ή μικρή ποσότητα από τα πασχαλινά κουλουράκια ή τσουρέκι μαζί με ένα φρούτο μπορεί να μας χορτάσει μέχρι το μεσημέρι.
Στο γεύμα καλό είναι να αποφύγουμε το συνεχές τσιμπολόγημα και να γεμίσουμε ένα πιάτο με λογική ποσότητα από τα φαγητά της ημέρας. Οι υδατάνθρακες με τη μορφή της πατάτας, του ρυζιού ή του ψωμιού πρέπει να κατέχουν σημαντική θέση στο πιάτο μας, αφού είναι πηγή ενέργειας αλλά δίνουν λιγότερη ενέργεια από τα λιπαρά κρέατα του Πάσχα, και αδιάλυτες φυτικές ίνες, που τονώνουν τη λειτουργία του εντέρου.
Τέλος το βραδινό μας μπορεί να είναι είτε μια σαλάτα εποχής με ψωμί και μικρή ποσότητα πρωτεΐνης , μία απαλή χορτόσουπα, είτε ένα γιαούρτι με ψωμί ή φρυγανιά, το οποίο λόγω της ειδικής του σύνθεσης θα διευκολύνει την διαδικασία της πέψης και θα ξεκουράσει το στομάχι μας.
Τι να προσέξουμε στο Πασχαλιάτικο τραπέζι;
Τον οβελία: Τα 100 γραμμάρια άψητου κρέατος (αρνιού ή κατσικιού) δίνουν περίπου 370 θερμίδες, με μεγάλη όμως συμμετοχή σε αυτές από λίπος. Είναι και τα δύο πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, αλλά και βιταμινών (κυρίως Β), σιδήρου και φωσφόρου. Επειδή όμως είναι νεαρά ζώα έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες, από τις οποίες παράγεται ποσοστό του ουρικού οξέος, το οποίο προκαλεί την «ουρική αρθρίτιδα».
Τα κόκκινα αυγά: Κάθε αυγό, μέτριου μεγέθους μας δίνει περίπου 75-80 θερμίδες, 6 γραμμάρια πρωτεΐνης, 5 γραμμάρια λίπους και κυρίως 215-230 mg χοληστερίνης.
Τη μαγειρίτσα: Η σούπα αυτή περιλαμβάνει εντόσθια και συκωταριά, φρέσκα κρεμμυδάκια και κρεμμύδια, ρύζι, αυγά, άνηθο και ελαιόλαδο. Μία μερίδα μαγειρίτσας μπορεί να μας δώσει μέχρι και 580 θερμίδες, αλλά με πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε χοληστερόλη. Η χρησιμοποίηση μόνο των ασπραδιών και όχι ολόκληρου του κρόκου, ή μόνο ενός κρόκου μπορεί σαφώς να μειώσει αυτή την ποσότητα (κατά 213 χιλιοστόγραμμα ανά κρόκο).
Συκώτια και εντόσθια: Είναι ασφαλώς το πιο κρίσιμο διατροφικό κομμάτι του παραδοσιακού πασχαλινού τραπεζιού, μιας και αποτελούν πολύ υψηλές πηγές χοληστερόλης και λίπους.
Τα πασχαλινά κουλούρια: 60 γραμμάρια δίνουν περίπου 230 θερμίδες με 43 γραμμάρια υδατάνθρακες και 61 mg χοληστερίνη.
Το πασχαλινό τσουρέκι: Είναι επίσης πηγή υδατανθράκων και λίπους. Τα 70 γραμμάρια δίνουν 68 θερμίδες, με 44 γραμμάρια υδατανθράκων και 74 χιλιοστόγραμμα χοληστερίνης.
Πάσχα και προβλήματα υγείας
Η δυσπεψία είναι ίσως από τα πρώτα προβλήματα που πολλοί από εμάς θα νιώσουμε. Άτομα με προβλήματα στομάχου όπως έλκος ή ιστορικό γαστρίτιδας μπορούν επίσης να βρούνε εξαιρετικά δύσκολο να πέψουν τις παραδοσιακές τροφές του πασχαλινού τραπεζιού. Η περιεκτικότητα σε πουρίνες των νεαρών ζώων που τρώμε στον πασχαλινό οβελία δημιουργεί προβλήματα σε άτομα με υψηλές τιμές ουρικού οξέος.
Τέλος ενοχλήσεις της χολής είναι επίσης πιθανές, ιδιαίτερα σε άτομα με ιστορικό λιθίασης. Η μεγάλη συσσώρευση λίπους και κυρίως η παρουσία ποσοτήτων κορεσμένων λιπών και χοληστερόλης μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία της χολής.
Συμπερασματικά, όλη η περίοδος του Πάσχα μας δίνει την ευκαιρία να χαλαρώσουμε ψυχικά και πνευματικά, αναζητώντας την βαθύτερη ουσία του Θεού, αλλά και να γιορτάσουμε με αγαπημένα πρόσωπα, τιμώντας τα παραδοσιακά έθιμα του τόπου μας. Αφιερώστε χρόνο απολαμβάνοντας την Κυριακή του Πάσχα παρέα με αυτούς που αγαπάτε και δοκιμάζοντας μαζί τις αγαπημένες λιχουδιές. Σε καμία περίπτωση δεν χρειάζεται να «σκάσετε» από το φαγητό, επιβαρύνοντας τον εαυτό σας χωρίς λόγο.
Καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα σε όλους!
