Δάσκαλος-μαθητής: μια σχέση αλληλοκατανόησης

Συντάκτης: Μαρίνα Πανέλα

Δουλειά του καλού δασκάλου είναι να δώσει φτερά στους μαθητές για να πετάξουν ψηλά στον ουρανό, και σταθερά πόδια για να σταθούν όταν επιστρέψουν πίσω στη γη.

Καλός δάσκαλος είναι εκείνος που, πέρα από τα μαθήματα, σε διδάσκει πώς να κάνεις τα όνειρά σου πραγματικότητα, πώς να κυνηγάς τους στόχους σου, εξελίσσοντας τον εαυτό σου μέσα από αυτούς. Ένας καλός δάσκαλος είναι εκεί και για να ακούσει, να συμβουλέψει, να κατανοήσει, κι όχι μόνο για να απαντήσει στις απορίες των μαθητών του. Είναι εκεί για να αναλάβει, πολλές φορές, ακόμα και τον ρόλο του γονέα, του αδελφού, του καλύτερου φίλου.

Πώς, λοιπόν, περιμένει ένας δάσκαλος να τον κατανοήσουν και να τον σεβαστούν οι μαθητές, αν εκείνος πρώτος δεν κατανοήσει τις ανάγκες τους; Συνήθως μας εμπνέουν άτομα με ελκυστική προσωπικότητα, με γνώσεις, που αποπνέουν εμπιστοσύνη. Τείνουμε να προσεγγίζουμε ανθρώπους με τους οποίους φαίνεται να μοιραζόμαστε μια κοινή αντίληψη των πραγμάτων. Έτσι και τα παιδιά θα αντιμετωπίσουν τον δάσκαλο τους ως μέντορα -όχι μόνο μάθησης, αλλά και ζωής- μόνο όταν τον αισθανθούν κοντά τους.

Τι μπορεί να κάνει, λοιπόν, ένας δάσκαλος για να προσελκύσει το ενδιαφέρον των μαθητών με ουσιαστικό τρόπο;

  1. Να παρατηρεί

Παρατηρώ δεν σημαίνει γυρνάω ανά 5 λεπτά την πλάτη μου από τον πίνακα, ερευνώ προσεκτικά το πεδίο πίσω μου και βάζω τις φωνές αν διακρίνω ανησυχία μεταξύ των μαθητών. Ούτε, από την άλλη, σημαίνει βλέπω ένα παιδί στεναχωρημένο και το αφήνω να βγει έξω από την τάξη να ηρεμήσει μόνο του. Παρατηρώ σημαίνει βλέπω πίσω από αυτά που φαίνονται στην πρώτη ματιά, αναζητώ την πραγματική αιτία που το παιδί κάνει φασαρία, που το παιδί κλαίει, που το παιδί δεν κάνει ποτέ τα μαθήματα του, που το παιδί παραγκωνίζεται από τους συμμαθητές του. Προσπαθώ, συζητώντας μαζί του, να το κάνω και εκείνο να παρατηρήσει τη θετική πλευρά της κατάστασης που βιώνει και να κοιτάξει τις πιθανές λύσεις των προβλημάτων του. Οι σχέσεις μεταξύ των δασκάλων και των μαθητών είναι αμφίδρομες: αν δεν καταβάλλει προσπάθεια η μία πλευρά, δεν θα καταβάλλει ούτε η άλλη.

  1. Να επικοινωνεί

Η επικοινωνία επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους. Ένας δάσκαλος μπορεί να επικοινωνήσει με τους μαθητές και να εξιτάρει το ενδιαφέρον τους με πολλά μέσα: χρησιμοποιώντας βίντεο, σκίτσα, θεατρικό παιχνίδι, ξεκινώντας συζητήσεις, ακόμα και μέσα από ένα χαμόγελο στο τέλος της ημέρας. Οι μαθητές, σε οποιαδήποτε ηλικία, αντιλαμβάνονται την προσπάθεια του δασκάλου τους για επικοινωνία. Πράγματι, πολλές φορές η επικοινωνία στις ανθρώπινες σχέσεις δεν επιτυγχάνεται με την πρώτη απόπειρα. Άλλες φορές χρειάζεται πολύς κόπος για να πετύχει, αλλά και διαφορετικές προσεγγίσεις, καθώς δεν αντιλαμβάνονται όλοι οι άνθρωποι την επικοινωνία με τον ίδιο τρόπο. Όμως, αν υπάρχει θέληση και αν έχει κανείς μπόλικες ιδέες, μπορεί να χτιστεί μια σχέση επικοινωνίας με ισχυρά θεμέλια.

Επιπλέον, είναι σημαντικό οι μαθητές να μάθουν να εκφράζουν τα προβλήματά τους, τις ανησυχίες τους, τις φοβίες τους, τόσο σε σχέση με το σχολείο όσο και για πιο προσωπικά ζητήματα. Η επικοινωνία είναι η γέφυρα που χτίζει μια σχέση σεβασμού και αλληλοκατανόησης μεταξύ του δασκάλου και του μαθητή.

  1. Να κατανοεί την παιδική νοοτροπία και τη νοοτροπία του μαθητή

Τα παιδιά δεν μπορούν να ασχολούνται με κάτι για ώρες. Ακόμα και το αγαπημένο τους παιχνίδι να έχουν, είναι σχεδόν απίθανο να ακινητοποιηθούν σε μια καρέκλα και να παίζουν μόνο με αυτό. Αλλά και οι μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας, συνήθως αποσπώνται, μιλούν στον διπλανό τους, δεν κάνουν όλες τις ασκήσεις τους. Κανένας δάσκαλος δεν κατάφερε να επιβληθεί στους μαθητές του μέσα από φωνές και από απειλές. Αντιθέτως, οι δάσκαλοι πρέπει να κατανοούν τις ανάγκες των μαθητών: το διάλειμμα, ένα αστείο για να περάσει η ώρα, το ξεφύλλισμα ενός περιοδικού για να ξεκουραστεί το μυαλό τους. Είναι καλύτερο οι ανάγκες αυτές να αντιμετωπίζονται με χιούμορ και ανεκτικότητα. Με αυτό τον τρόπο ο δάσκαλος κερδίζει περισσότερο σεβασμό και, τελικά, κερδίζει και την κατανόηση των μαθητών για να επιστρέψουν στη ροή του μαθήματος. Αν δείξεις κατανόηση, θα λάβεις και κατανόηση.

  1. Να δέχεται και να αναγνωρίζει τα λάθη του

Κάθε δάσκαλος έχει πολλές γνώσεις για τα αντικείμενα που διδάσκει. Ωστόσο, κανείς δεν είναι αλάνθαστος. Σε περίπτωση που κάποιος μαθητής έχει απορία ή θέλει να κάνει μια διόρθωση ή μια επισήμανση, ο δάσκαλος οφείλει να είναι πρόθυμος να ακούσει. Στην περίπτωση που ο δάσκαλος έχει κάνει κάποιο λάθος, δεν πρέπει να θυμώνει, αλλά να χαίρεται που οι καρποί των κόπων του αρχίζουν να αποδίδουν, γιατί οι μαθητές του εξελίσσονται και μάλιστα υποστηρίζουν τις απόψεις τους.

Ο δάσκαλος, που σε μεγάλο ποσοστό επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση χαρακτήρων που αργότερα θα βγουν στην κοινωνία, οφείλει πέρα από γνώσεις και μεθόδους διδασκαλίας, να διαθέτει υπομονή και αντοχή, αλλά, κυρίως, να αγαπά αυτό που κάνει.

Με την αγάπη ο δάσκαλος θα είναι πραγματικά δίπλα στους μαθητές και θα επιδιώξει να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας μαζί τους. Με την αγάπη θα δικαιολογήσει το νεαρό της ηλικίας τους, θα το αγκαλιάσει, και μαζί τους θα ανακαλύψει και ο ίδιος πτυχές του εαυτού του που δεν γνώριζε.

Συντάκτης: Μαρίνα Πανέλα,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.