«Blow»: Το βάρος του ελαφρού ονείρου

Συντάκτης: Βασιλική Κιούπη

Η ταινία Blow του Ted Demme, με πρωταγωνιστή τον Johnny Depp, αφηγείται την αληθινή ιστορία του George Jung, ενός ανθρώπου που ξεκίνησε από το πουθενά, έφτασε στην κορυφή της παράνομης οικονομίας των ναρκωτικών και κατέρρευσε υπό το βάρος των ίδιων των φιλοδοξιών του. 

Πέρα από τη βιογραφική της πλοκή, η ταινία αποτελεί ένα σκοτεινό σχόλιο πάνω στο αμερικανικό όνειρο, αυτό το ιδεώδες της ατομικής ανόδου, της οικονομικής επιτυχίας και της κοινωνικής καταξίωσης που κυριαρχεί στην αμερικανική κουλτούρα. 

Η παιδική ηλικία του George στο Weymouth της Μασαχουσέτης στιγματίζεται από την οικονομική αποτυχία του πατέρα του και τη συναισθηματική ψυχρότητα της μητέρας του. Ο πατέρας του τον συμβουλεύει πως «τα χρήματα δεν είναι το πιο σημαντικό πράγμα», μια φράση που ο George θα απορρίψει ασυνείδητα και την αλήθεια της οποίας θα ανακαλύψει πικρά στο τέλος της ζωής του. 

Το τραύμα της φτώχειας τον οδηγεί στην πεποίθηση ότι η οικονομική δύναμη είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσει αξία και αποδοχή, ξεκινώντας έτσι μια πορεία καταναλωτικής εμμονής και υπαρξιακής αυταπάτης. 

Το αμερικανικό όνειρο προβάλλει την αντίληψη ότι η επιτυχία είναι αποτέλεσμα ατομικής πρωτοβουλίας, εξυπνάδας και ρίσκου. Ο George ενσαρκώνει αυτό το πρότυπο, αλλά το εφαρμόζει σε έναν παράλληλο κόσμο: τον κόσμο του εγκλήματος. Από την εμπορία μαριχουάνας στο Λος Άντζελες έως τη συνεργασία με το καρτέλ του Pablo Escobar, ο Jung αποδεικνύεται δαιμόνιος επιχειρηματίας. Όμως, το όνειρο που κατακτά βασίζεται στην απάτη, τη βία και την προδοσία. Και όπως κάθε όνειρο που δεν στηρίζεται σε αληθινές σχέσεις και αξίες, είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει.

Στο κέντρο της ζωής του George βρίσκεται μια ειρωνεία: όσο περισσότερο ανεβαίνει κοινωνικά και οικονομικά, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τους ανθρώπους που αγαπά. Η οικογένεια, που αποτελεί το «πνευματικό έπαθλο» του αμερικανικού ονείρου, γίνεται αδύνατη: η σύζυγός του τον προδίδει, η μητέρα του τον καταγγέλλει στην αστυνομία και η κόρη του δεν θέλει να τον ξαναδεί. Η ταινία δείχνει καθαρά πως η οικονομική επιτυχία χωρίς ηθική βάση ή συναισθηματική σύνδεση οδηγεί όχι στην ευτυχία, αλλά στην απομόνωση και την απόγνωση.

Η πιο σκληρή εικόνα της ταινίας δεν είναι η βία ή οι συλλήψεις, αλλά ο γερασμένος George, μόνος του στη φυλακή, να φαντάζεται την κόρη του να τον επισκέπτεται. Το όνειρο του ανθρώπου που ήθελε «να γίνει κάποιος» καταλήγει στη διαπίστωση πως τα χρήματα δεν ήταν ποτέ αληθινά, και πως αυτό που τελικά είχε σημασία, η αγάπη και η πίστη των ανθρώπων, το έχασε ανεπιστρεπτί. Ο θρίαμβος της ατομικής πρωτοβουλίας μετατρέπεται σε προσωπική συντριβή.

Το Blow αποτελεί αλληγορία για το τι συμβαίνει όταν το αμερικανικό όνειρο αποσυνδέεται από την ηθική, την αλληλεγγύη και την αλήθεια. 

Ο George Jung αντιπροσωπεύει έναν ολόκληρο πολιτισμό που συγχέει την επιτυχία με τη δύναμη, τα χρήματα με την ευτυχία, και την κοινωνική άνοδο με την προσωπική αξία.

Συντάκτης: Βασιλική Κιούπη,

Influence:

Η Βασιλική Κιούπη εργάζεται ως φιλόλογος και αρθρογράφος και είναι υποψήφια διδάκτορας Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου…