Blockchain

Συντάκτης: Μάριαμ Συρεγγέλα

«Το blockchain, η αλυσίδα μπλοκ από μόνη της δεν είναι μετασχηματιστική, ωστόσο είναι θεμελιώδης. Ως θεμελιώδης καινοτομία, η αξία του blockchain θα μπορεί να υλοποιηθεί πλήρως μόνο όταν η επιχειρηματική διαδικασία αλλάξει σε σημείο που να μπορεί  να επωφεληθεί από τις δυνατότητές της, οδηγώντας σε απόδοση της επένδυσης για τα υπάρχοντα επιχειρηματικά μοντέλα και την ικανότητα δημιουργίας  επενδυτικής αξίας  και απόδοσης μέσω νέων.» – Tom Golway

(Ο Tom Golway είναι επικεφαλής  τεχνολογικός σύμβουλος  στρατηγικών ψηφιακού μετασχηματισμού της Hewlett Packard.)

Κατ΄αρχας να πω ότι η μόδα ή ό,τι κατά καιρούς γίνεται της μόδας  δεν με ενθουσιάζει.  Έχω μια προτίμηση προς  τα πράγματα που μένουν, που είναι πιο διαχρονικά (όχι απαραίτητα και γνωστά), όχι διότι τα καινούργια είναι ανάξια αλλά διότι είναι νέα και θα πρέπει να αποδείξουν κάπως την αξία τους μέσα από τον χρόνο και την χρήση.

Απ΄ την άλλη, κάποια πράγματα μας δίνουν την εντύπωση ότι θα μείνουν, ότι θα γίνουν, είτε έτσι είτε αλλιώς,  μέρος μιας καθημερινότητας. Αυτή την εντύπωση είχα όταν πρωτοάκουσα για το blockchain(και για τα κρυπτονομίσματα (cryptocurrency), γνωστά πλέον και τα δύο ως ονομασίες. Παρόλα αυτά, άσχετα με τον τρόπο λειτουργίας τους, το αν και τι προσφέρουν, πώς το προσφέρουν, την επικινδυνότητά τους ή την οικονομική τους εμβέλεια και όφελος και εντέλει την αξία τους, έχω κατά νου ότι η «αξία» δεν μετράται πάντα με τα χρήματα, ούτε και το σκεπτικό: «Όλοι φαίνεται να βγάζουν λεφτά από δαύτο, οπότε πρέπει να είναι καλό».

Blockchain: Τι είναι και ποια η σχέση του με τα κρυπτονομίσματα;

Να πάμε απ την αρχή: Blockchain – στα ελληνικά αποδίδεται ποικιλοτρόπως, ως αλυσίδα μπλοκ ή μπλοκ αλυσίδα, δηλαδή τμήματα ή κουτιά τα οποία συνδέονται όλα μαζί και άρα σχηματίζουν μια αλυσίδα. Σκεφτείτε ένα περιδέραιο που αντί χάντρες έχει κύβους.

Χωρίς το blockchain δεν θα υπήρχε το bitcoin ή τα άλλα cryptocoins (κρυπτό-νομίσματα) και  είναι μια τεχνολογία που συνήθως εξηγείται περίπλοκα   από τους ειδήμονες έτσι ώστε να μην καταλαβαίνει κανείς τίποτα: «Η αλυσίδα -μπλοκ είναι ένας συνεχώς αυξανόμενος κατάλογος πληροφοριών. Αυτές οι πληροφορίες είναι σε κάθε μπλοκ, και όλα τα μπλοκ συνδέονται μεταξύ τους. Κάθε μπλοκ ταιριάζει με το προηγούμενο και το ακόλουθο και οι πληροφορίες που περιέχει το μεσαίο μπλοκ κρυπτογραφούνται από έναν αλγόριθμο που χρησιμοποιεί μια κρυπτογραφική συνάρτηση που ονομάζεται hash (αποτύπωμα). Αυτό καθιστά τις πληροφορίες απαραβίαστες δημιουργώντας  μια ασφαλή, ανοιχτή και δημόσια βάση δεδομένων.». Εύκολο και κατανοητό; Όχι πολύ, ε;

Να δούμε την εξήγηση της IBM:  «Η αλυσίδα μπλοκ είναι ένα κοινόχρηστο, αμετάβλητο «μητρώο» που διευκολύνει τη διαδικασία καταγραφής συναλλαγών και παρακολούθησης στοιχείων σε ένα επιχειρηματικό/εργασιακό δίκτυο. Ένα περιουσιακό στοιχείο μπορεί να είναι απτό (σπίτι, αυτοκίνητο, μετρητά, κλπ) ή άυλο (πνευματική ιδιοκτησία,  πνευματικά δικαιώματα, επωνυμία, κ.λπ.). Σχεδόν οτιδήποτε  (κάποιας αξίας) μπορεί να εντοπιστεί και να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ένα δίκτυο αλυσίδας-μπλοκ, όπου ο κίνδυνος  και το κόστος είναι μειωμένα για όλους τους εμπλεκόμενους». Αυτό είναι πιο κατατοπιστικό; Όχι. 

Οι ορισμοί αυτοί κάνουν τους περισσότερους από εμάς να κλείσουμε τον υπολογιστή ή να κοιμηθούμε και να μην ασχοληθούμε ξανά με το θέμα. Κι αυτό είναι θέμα: διότι πρόκειται για μια νέα τεχνολογία που χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο, που μπορεί να αποφέρει χρήματα ή να μας τα φάει, που μπορεί μελλοντικά να μας είναι χρήσιμο, που εν πάση περιπτώσει μας κινεί την περιέργεια (λόγω φιλομάθειας ίσως, λόγω απληστίας περισσότερο εικάζω) κι άρα καλό είναι να  έχουμε μια ιδέα περί τίνος πρόκειται.

Blockchain: Τι είναι και ποια η σχέση του με τα κρυπτονομίσματα;

Άρα ας το δούμε πιο απλά, χωρίς την δυσνόητη οικονομική φρασεολογία  και ορολογία που έχει καταντήσει  μια ξεχωριστή και συμπλεγματική διάλεκτος ολίγων και ακατανόητος εφιάλτης των υπολοίπων.

Ας ξεχάσουμε ότι υπάρχουν υπολογιστές και ηλεκτρονικά αρχεία κι ας πάρουμε ένα κανονικό, παλιομοδίτικο  απουσιολόγιο μιας  τάξης γυμνασίου από εκείνα που γράφονταν σε χαρτί, που τώρα αποκαλούνται hardcopy, διότι δεν είναι software.

Άρα:

  1. Το απουσιολόγιο κάθε τάξης το διαχειρίζεται ο καθηγητής της τάξης.
  2. Στο τέλος κάθε ώρας ο καθηγητής παραδίδει το απουσιολόγιο της εκάστοτε τάξης στον διευθυντή, όπου φυλάσσεται.
  3. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διατηρείται στο γραφείο του διευθυντή το απουσιολόγιο με όλες τις απουσίες / παρουσίες όλων των μαθητών του σχολείου. 
  4. Το απουσιολόγιο που έχει όλες τις απουσίες/παρουσίες των μαθητών των τάξεων  κρατείται στο γραφείο του διευθυντή.
  5. Στο γραφείο το διευθυντή έχουν πρόσβαση ο διευθυντής,  ο/η γραμματέας, ο υποδιευθυντής, κάποιοι καθηγητές ή όλοι οι καθηγητές, οι καθαριστές και γενικά αρκετός κόσμος.
  6. Οι μαθητές με λιγότερη από 30% συμμετοχή  στα μαθήματα δεν επιτρέπεται να εμφανιστούν στις τελικές εξετάσεις. Αυτοί με περισσότερο από 90% συμμετοχή παίρνουν 5% μπόνους βαθμούς.

Εδώ, μαζί με τα δεδομένα (βαθμολογίες, παρουσίες, κ.λπ.) υπάρχει και το πρόσθετο στοιχείο της «τιμωρίας» και  ανταμοιβής για τους κοπανατζήδες και τους σπασίκλες. Δηλαδή, υπάρχει μια βάση δεδομένων με ενοχοποιητικά στοιχεία που πολλοί θα ήθελαν να… «Αλλάξουν». (Δεν ξέρω για σας, αλλά εγώ τότε το ήθελα).

Τώρα, ας υποθέσουμε  ότι  υπάρχει μια ομάδα των κοπανατζήδων. Αυτοί θέλουν να έχουν πρόσβαση στο γραφείο ώστε να  «αλλάξουν» τις εγγραφές των απουσιών τους) χωρίς να μπορεί κανείς να το ξέρει. Το μόνο που χρειάζεται είναι να  βρουν έναν τρόπο εισόδου στο γραφείο  ή να «δανειστούν» για λίγο το απουσιολόγιο ή να δωροδοκήσουν κάποιον που έχει πρόσβαση ώστε  να κάνουν τις «απαραίτητες τροποποιήσεις»., π.χ. να αντικαταστήσουν 5 απουσίες με 5 παρουσίες και να το ξαναβάλουν στη θέση του.

Blockchain: Τι είναι και ποια η σχέση του με τα κρυπτονομίσματα;

Πόσο ασφαλές μοιάζει αυτό το σύστημα; Αν σε κάποιους μοιάζει ασφαλές, ας κοιτάξουν περιπτώσεις βανδαλισμών σε σχολεία για την καταστροφή των απουσιών. Το ότι δεν ακούμε για «κατάρρευση»  ενός συστήματος μπορεί και να οφείλεται στο πόσο μικρό είναι το κέρδος, στο πόσο μεγάλη είναι η ζημιά, στο πόσο μας ενδιαφέρει το συγκεκριμένο σύστημα, κ.ο.κ.

Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα  χρησιμοποιώντας την ιδέα του blockchain και η τήρηση των παρουσιών/ απουσιών να γίνεται ως εξής:

  1. Κάθε δάσκαλος να έχει ένα αντίγραφο του απουσιολόγιου (σε hardcopy).
  2. Κάθε φορά που γίνεται μια τροποποίηση ενημερώνει ο καθένας το δικό του αντίγραφο.
  3. Για να γίνει δεκτή μια τροποποίηση θα πρέπει να συμφωνούν τουλάχιστον το 55% των δασκάλων (συμπεριλαμβανομένου βέβαια και του διευθυντή, υποδιευθυντή) 

Δηλαδή, στη γλώσσα του blockchain έχουν ενημερωθεί και εγκριθεί  οι τροποποιήσεις  από  παραπάνω από το 55% των υπαρχόντων block.

Με αυτό το σύστημα υπάρχει σαφώς μεγαλύτερη ασφάλεια καθώς πλέον ο κοπανατζής θα πρέπει  (α) να αποκτήσει πρόσβαση στα περισσότερα αντίγραφα κι όχι μόνο σε ένα όπως πριν. Η (β) θα πρέπει να καταφέρει να δωροδοκήσει ή να ξεγελάσει τουλάχιστον το 55% των δασκάλων ώστε να κάνουν τις τροποποιήσεις που θέλει, (και μην τσινίζουμε σας παρακαλώ ότι δήθεν δεν μπορεί να δωροδοκηθεί ο δάσκαλος… Άνθρωποι είναι κι αυτοί).

Αλλά και τα δύο αρκετά δύσκολα.

Αυτό σημαίνει ότι αντί να υπάρχει μόνο ένα αντίγραφο των δεδομένων της συμμετοχής των μαθητών, υπάρχουν 100 ή 1000, κοκ αντίγραφα (ανάλογα με τον αριθμό των δασκάλων) και πρώτου γίνει οποιαδήποτε ενημέρωση/τροποποίηση, η πλειοψηφία των  δασκάλων θα πρέπει να έχει συμφωνήσει. Δηλαδή, κάθε blockτης αλυσίδας θα πρέπει να συμφωνεί για τα περιεχόμενα των άλλων block.

Εν ολίγοις, αυτός είναι ένας (πιο)αξιόπιστος τρόπος αποθήκευσης δεδομένων. Θέτει τον έλεγχο στα χέρια όλων των δασκάλων έναν προς έναν αντί σε μια κεντρική, συνολική βάση δεδομένων που μπορεί να τροποποιηθεί ανά πάσα στιγμή από οποιονδήποτε έχει  πρόσβαση. Είναι αυτό που λέμε λαϊκά ότι τα αυγά δεν πρέπει να μπαίνουν όλα σε ένα καλάθι.

Αυτή η διαδικασία φαίνεται χρονοβόρα, δύσχρηστη και αντι-οικολογική όταν υλοποιείται με hard-copy (δηλαδή δια χειρός και με πολύ χαρτί για τα αντίγραφα). Όταν όμως γίνεται από υπολογιστές τα συγκεκριμένα  μειονεκτήματα εξαφανίζονται

Η παραπάνω απλοϊκή  εξήγηση είναι η βασική αρχή της αλυσίδας μπλοκ (blockchain), που την καθιστά επαναστατική τεχνολογία. Διανέμει τον έλεγχο και τη λήψη αποφάσεων σε ένα δίκτυο χρηστών αντί σε έναν κεντρικό χρήστη (άτομο, οργανισμό, ομάδα, κυβέρνηση, κ.λπ.).  Καθώς ο έλεγχος διανέμεται, δεν υπόκειται σε τόσους κινδύνους και καθιστά την παραποίηση σχεδόν αδύνατη, καθώς τυχόν λανθασμένες ή επί τούτου αλλαγές θα απορριφθούν από την πλειοψηφία των μελώντης αλυσίδας (blockchain), καθώς πολλοί χρήστες έχουν τα σωστά αντίγραφα των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. 

Αυτά για σήμερα. Εάν όμως κάποιος έχει απορίες για το πώς μπορεί να κερδίσει χρήματα από το bitcoin, θα πω το ίδιο που είπα σε φίλο όταν με ρώτησε πόσα να επενδύσει: «Πόσα χρήματα είσαι διατεθειμένος να χάσεις

Ας έχουμε κατά νου ότι: «Η αλυσίδα μπλοκ είναι η τεχνολογία. Το bitcoin είναι απλώς η πρώτη κυρίαρχη εκδήλωση των δυνατοτήτων του»

Συντάκτης: Μάριαμ Συρεγγέλα,

Influence:

Έχει σπουδάσει ψυχολογία με μεταπτυχιακές σπουδές στο Illinois Institute of Technology (USA) και Surrey University (UK). Έχει μεγαλώσει στην Ελλάδα και στο Ιράν…