Ασπίδα για το περιβάλλον η ελεύθερη κατασκήνωση

Συντάκτης: Flowmagazine

Ο πιο οικονομικός και «πράσινος» τρόπος διακοπών διώκεται ποινικά στην Ελλάδα

Απολύτως εσφαλμένη αποδεικνύεται η αντίληψη ότι η ελεύθερη κατασκήνωση βλάπτει το περιβάλλον, σύμφωνα με τα στοιχεία των διεθνών οργανισμών αλλά και την εμπειρία ετών από δεκάδες κατασκηνωτικούς προορισμούς της χώρας μας. Η προστασία της φύσης αποτελεί το βασικό νομοθετικό επιχείρημα για την απαγόρευση της ελεύθερης κατασκήνωσης στη χώρα μας από το 1976 και οι παραβάτες-κατασκηνωτές διώκονται με πρόστιμα, ακόμα και με ποινή φυλάκισης τριών μηνών. Τον συγκεκριμένο νόμο όμως δεν περιφρονούν μόνο τα χιλιάδες άτομα που κατασκηνώνουν κάθε καλοκαίρι σε διάφορες περιοχές της Ελλάδα, αλλά και αρκετοί φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης που έχουν διαπιστώσει ότι στην πραγματικότητα, αυτός ο τρόπος διακοπών αποτελεί ασπίδα για το φυσικό περιβάλλον. Έτσι, η απαγόρευση έχει χωρίσει την Ελλάδα σε δύο «στρατόπεδα». Από τη μία υπάρχουν δήμοι και νομαρχίες που επιδιώκουν να είναι ψηλά στις προτιμήσεις των ελεύθερων κατασκηνωτών και από την άλλη, αυτοί που διώκουν αυστηρά το κάμπινγκ σε φυσικούς χώρους, θέτοντας τους κατασκηνωτές αντιμέτωπους με την αστυνομία. Στην δεύτερη περίπτωση βέβαια, η δίωξη των κατασκηνωτών οφείλεται κυρίως σε καταγγελίες ξενοδόχων ή ιδιοκτητών οργανωμένων κάμπινγκ, οι οποίοι θεωρούν ότι έτσι διασφαλίζουν το εισόδημά τους.

«Ο νόμος που απαγορεύει το ελεύθερο κάμπινγκ σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1970 και είχε στόχο τους αθίγγανους αλλά και τους χίπηδες της εποχής, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος. Οι ελεύθεροι κατασκηνωτές μπήκαν στο στόχαστρο σε ορισμένες περιοχές, λόγω οικονομικών συμφερόντων από τουριστικούς επιχειρηματίες», δηλώνει η Ελεάνα Ιωαννίδου, δικηγόρος και μέλος του κόμματος των Οικολόγων Πράσινων. Έχοντας ασχοληθεί με το νομικό κομμάτι του ζητήματος, η κ. Ιωαννίδου επισημαίνει ότι ποινικές διώξεις μπορούν να ασκηθούν μόνο σε όσους έχουν στήσει σκηνή. «Η κατασκήνωση αποτελεί πλημμέλημα και στην ουσία απαγορεύεται σε όλους τους υπαίθριους χώρους, ακόμα και σε ιδιωτικά οικόπεδα. Όμως, ο νόμος μιλά για ‘περίκλειστες’ κατασκευές. Δηλαδή αν κάποιος περάσει τη νύχτα του σε μια παραλία με υπνόσακο δεν μπορεί να διωχθεί. Δυστυχώς, σε αυτό το επίπεδο υπάρχουν παρατυπίες από τις αρχές, δηλαδή έχουμε περιπτώσεις υποβολής προστίμων σε άτομα που έχουν στήσει απλά μια τέντα για τον ήλιο».

Συνειδητοποιημένοι κατασκηνωτές

Για κάθε σκηνή, προβλέπεται πρόστιμο 150 ευρώ. Τα χρήματα αυτά καταλήγουν στα ταμεία των δήμων και κοινοτήτων κι έτσι θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι κάποιες τοπικές αρχές διώκουν την ελεύθερη κατασκήνωση για να προσπορίζονται το πρόστιμο. Εντελώς αντίθετος με αυτήν την λογική είναι ο Γιάννης Μπουροδήμος, δήμαρχος Διρφύων στην Εύβοια. «Η παραλία της Χιλιαδούς που ανήκει στο δήμο μας είναι προορισμός ελεύθερης κατασκήνωσης εδώ και δεκαετίες. Οι κατασκηνωτές έχουν βοηθήσει την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία συνειδητοποιημένοι περιβαλλοντικά. Δεν αφήνουν απορρίμματα και δεν έχουν δημιουργήσει κανένα είδος πρόβλημα στην παραλία ή στο δάσος που βρίσκεται στην περιοχή».

Την ίδια άποψη συμμερίζονται και οι αρχές του δήμου Βύσσας, στον Έβρο, που τα τελευταία 16 χρόνια διοργανώνουν το πανελληνίως γνωστό πλέον φεστιβάλ μουσικής του Άρδα. Κάθε καλοκαίρι, ο παραπόταμος του Έβρου φιλοξενεί χιλιάδες κατασκηνωτές, ακόμα και σε περιόδους εκτός του συναυλιακού φεστιβάλ. «Η περιοχή του Άρδα έχει υψηλότατη περιβαλλοντική αξία. Έχει πυκνή βλάστηση με πάρα πολλά είδη δένδρων και αποτελεί σημαντικό βιότοπο όπου βρίσκουν καταφύγιο κύκνοι, ερωδιοί, δρυοκολάπτες κ.α. Οι κατασκηνωτές που πέρυσι έφτασαν τους 3.500, όχι μόνο δεν προκαλούν πρόβλημα στην περιοχή αλλά αντιθέτως βοηθούν κι εμάς τους ίδιους να την προστατεύσουμε», δηλώνει ο αντιδήμαρχος Βύσσας, Αθανάσιος Καραθανάσης. «Η κατασκήνωση είναι μια πολύ ήπια μορφή τουριστικής εκμετάλλευσης που μας δίνει την ευκαιρία να επικεντρωθούμε στην φροντίδα της περιοχής. Κάθε χρόνο προχωράμε σε καθαρισμούς από τα ξερόχορτα για να αποτρέψουμε τις πυρκαγιές και παρέχουμε φροντίδα στα ασθενή δένδρα. Είναι σίγουρο πως αν δεν υπήρχαν οι κατασκηνωτές, ο χώρος θα έμενε σχεδόν απροστάτευτος», επισημαίνει ο κ. Καραθανάσης.

Αντιθέτως, σε μια εντελώς διαφορετική γωνιά της Ελλάδας, στην Ελαφόνησο της Λακωνίας, οι κάτοικοι έχουν αποφασίσει τα τελευταία χρόνια να στρέψουν την πλάτη τους στην ελεύθερη κατασκήνωση, παρότι το μικρό νησάκι στη «μύτη» του Κάβου Μαλιά αποτελούσε επί δεκαετίες παραδοσιακό προορισμό κατασκηνωτών. «Πρόβλημα με σκουπίδια δεν είχαμε, ωστόσο είχαμε διαπιστώσει κάποιες ζημιές στο κεδρόδασος της περιοχής», δηλώνουν κάτοικοι της περιοχής. «Δεν θέλουμε να διώξουμε κανέναν επισκέπτη και είμαστε αντίθετοι με τη φιλοσοφία των προστίμων. Η περιοχή μας όμως έγινε πολύ δημοφιλής τα τελευταία χρόνια. Αν έχεις 10 με 15 σκηνές δεν υπάρχει πρόβλημα, αν έχεις 100 όμως, μπορεί να βρεθούν ένας ή δύο ασυνείδητοι που θα προκαλέσουν καταστροφές», λέει από την πλευρά του ο κοινοτάρχης Ελαφονήσου, Χαράλαμπος Λιάρος.

Ο τουρισμός είναι η 5η πιο ρυπογόνος «χώρα»

Την άποψη ότι η ελεύθερη κατασκήνωση είναι ο πιο «πράσινος» τρόπος διακοπών έρχονται να ενισχύσουν παλιές και νεότερες εκθέσεις του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ. Υπολογίζοντας τους τουρίστες που διαμένουν σε ξενοδοχειακές μονάδες στα 720 εκατομμύρια κάθε χρόνο το 2005, ο ΟΗΕ εκτιμούσε πως αν ο τουρισμός ήταν «χώρα» θα βρισκόταν στην 5ηθέση με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων ρύπων στον κόσμο. Αυτό συμβαίνει διότι στη μεγαλύτερή τους πλειοψηφία όσοι φιλοξενούνται σε ξενοδοχεία τείνουν να σπαταλούν περισσότερο νερό και ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά και να χρησιμοποιούν περισσότερα σκουπίδια. Σε έκθεση για τον βιώσιμο τουρισμό του 2008, ο ΟΗΕ υπολόγιζε πως η παγκόσμια τουριστική βιομηχανία ρυπαίνει όσο μια χώρα με πληθυσμό 1 δις. άτομα, καθώς οι τουρίστες ξοδεύουν 30% περισσότερο ρεύμα στις διακοπές τους, σε σχέση με την καθημερινότητά τους. Αντιθέτως στην ελεύθερη κατασκήνωση η κατανάλωση ρεύματος και κατά συνέπεια και η παραγωγή ρύπων εκμηδενίζονται. Σε περίπτωση μάλιστα που οι κατασκηνωτές τηρούν κάποιους βασικούς κανόνες σεβασμού της φύσης, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της ελεύθερης κατασκήνωσης είναι απολύτως μηδαμινός.

Οι Κανόνες του Κάμπινγκ

1 Οι Φωτιές.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που μια αθώα και ρομαντική φωτιά στην παραλία έχει ξεφύγει από τον έλεγχο. Η απαγόρευση της φωτιάς είναι το μοναδικό σημείο της νομοθεσίας για την κατασκήνωση στο οποίο συμφωνούν όλοι, εξ άλλου στη χώρα μας δεν μπορεί κανείς να παίζει με το ενδεχόμενο πρόκλησης μιας πυρκαγιάς.

2 Η Φύση

Το φυσικό περιβάλλον δεν πρέπει να αλλοιώνεται με κανένα τρόπο. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να κόβει κλαδιά ή να αποφλοιώνει κορμούς, ενώ σε αμμώδη εδάφη η κατασκήνωση κοντά δένδρα, μπορεί να προκαλέσει ζημιά, αποκαλύπτωντας τις ρίζες. Επιπλέον, θεωρείται αδιανόητο κάποιος να κατασκηνώσει σε βιότοπους ή χώρους αναπαραγωγής ειδών όπως η καρέτα-καρέτα. Σε τέτοιες περιοχές, ο θόρυβος, το φώς στη νύχτα ή οποιαδήποτε όχληση, μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα στην πανίδα.

3 Τα Σκουπίδια

Ο ελεύθερος κατασκηνωτής οφείλει να είναι εξοπλισμένος με πολλές σακούλες σκουπιδιών, μαζεύοντας όλα τα «ίχνη» του όταν αποχωρήσει, ακόμα και τα μικρο-απορρίμματα, όπως καπάκια μπουκαλιών, ή γόπες τσιγάρων. Η τήρηση αυτών των βασικών κανόνων, μπορεί να διασφαλίσει ότι η ελεύθερη κατασκήνωση θα γίνεται χωρίς κανένα απολύτως αντίκτυπο για το περιβάλλον.

Συντάκτης: Flowmagazine,

Influence:

Ο στόχος του flowmagazine.gr είναι να προβάλλει τις θετικές ιδέες, δράσεις και πληροφορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο…