Από το σινεμά στον ωκεανό

Συντάκτης: Αργύρης Παγαρτάνης

Από το σινεμά στον ωκεανόΟσοι ασχολείστε με τις ταινίες εποχής ασφαλώς θα έχετε δει την «Ανταρσία του Μπάουντυ». Και μάλιστα σε περισσότερες από μία εκδοχές. Η πιο γνωστή, βέβαια, είναι αυτή του 1962, με τον εξαίσιο Μάρλον Μπράντο στο ρόλο του Φλέτσερ Κρίστιαν, του νεαρού αξιωματικού του ναυτικού που παίρνει με το μέρος του το πλήρωμα και στασιάζει εναντίον του σκληρού και αυταρχικού καπετάνιου Ουίλιαμ Μπλάι (το ρόλο ενσαρκώνει ο Τρέβορ Χάουαρντ). Η ταινία γυρίστηκε και το 1984 με τον Μελ Γκίμπσον στο ρόλο του Κρίστιαν και τον Αντονι Χόπκινς στο ρόλο του καπετάνιου Μπλάι.

Αν ασχοληθήκατε λιγάκι με το σενάριο της ταινίας, θα μάθατε ασφαλώς ότι το φιλμ βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Οντως το 1789, το έτος της Γαλλικής Επανάστασης, ο υποπλοίαρχος Κρίστιαν στασίασε κατά του Μπλάι μετά από ένα μακρόχρονο ταξίδι στις περιοχές της Πολυνησίας. Για να μην καταλήξει στην κρεμάλα σε οποιονδήποτε κατοικημένο τόπο αναζητούσε καταφύγιο ο Κρίστιαν βρήκε ένα ακατοίκητο νησί, που δεν ήταν σημειωμένο σωστά σε όλους τους χάρτες του Βρετανικού Ναυαρχείου, αποβιβάστηκε σ’ αυτό με τους συντρόφους του και τις Πολυνήσιες γυναίκες τους και με μια μεγαλοπρεπή τελετή έκαψε και βύθισε το πλοίο, για να εξαφανίσει τα αποδεικτικά στοιχεία.

Από το σινεμά στον ωκεανόΑυτό που ίσως δεν γνωρίζετε είναι ότι οι απευθείας απόγονοι του Φλέτσερ Κρίστιαν και των υπόλοιπων στασιαστών του Μπάουντι συνεχίζουν να ζουν πάνω σ’ αυτό το έρημο νησί, κυριολεκτικά κουκίδα στον παγκόσμιο χάρτη και στην απεραντοσύνη του Ειρηνικού Ωκεανού! Με έκταση μόλις 47 τετραγωνικά χιλιόμετρα και μόλις 67 κατοίκους, το νησί Πίτκαιρν είναι σήμερα ο πιο απομονωμένος ανθρώπινος οικισμός πάνω στον πλανήτη Γη. Το ηφαιστειογενές νησί, που αποτέλεσε το καταφύγιο των στασιαστών, στη συνέχεια «συμφιλιώθηκε» με τη Βρετανία και ο οικισμός αποτέλεσε βρετανική αποικία από το 1838 ως και σήμερα.

Μερικοί σωροί από βράχια με ελάχιστη έκταση και πληθυσμό, το νησί είχε ελάχιστη εμπορική αξία για τους Βρετανούς κι έτσι το άφησαν στην ησυχία του. Οι άνθρωποι που ζούσαν στο Πίτκαιρν ζούσαν με το αποικιακό στυλ τους για δεκαετίες και λόγω της τεράστιας απόστασης από τις άλλες βρετανικές αποικίες δεν έβλεπαν το παραμικρό ίχνος πολιτισμού. Ακόμα και η τηλεφωνική σύνδεση του νησιού απαιτούσε τεράστια ποσά που δόθηκαν από κοινού από τις κυβερνήσεις Βρετανίας και Αυστραλίας μόλις το 1960! Οι κάτοικοι ήταν περίπου 250 όταν ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, αλλά ο πληθυσμός μειώθηκε στο σημερινό σχεδόν 20% αυτού του αριθμού λόγω της μετανάστευσης των νέων κυρίως στη Νέα Ζηλανδία.

Από το σινεμά στον ωκεανόΤο Πίτκαιρν έγινε πρωτοσέλιδο θέμα στο διεθνή τύπο το 2006 για… κακό σκοπό: Συνολικά έξι άνδρες, ανάμεσά τους κι ο δήμαρχος Στιβ Κρίστιαν (καλά το μαντέψατε, απευθείας απόγονος του Φλέτσερ…) καταδικάστηκαν για βιασμούς ανήλικων παιδιών, πολλά από τα οποία ήταν και… συγγενικά τους πρόσωπα. Ηταν λογικό ως ένα σημείο, δεδομένου ότι οι κάτοικοι του νησιού προέρχονται από τέσσερις οικογένειες όλες κι όλες και λόγω της απομόνωσης του τόπου τους είναι πολύ δύσκολο για κάποιον ξένο να αποφασίσει να εγκατασταθεί εκεί. Βεβαίως υπήρξε ένα διαδικαστικό θέμα, αφού το νησί δεν διέθετε φυλακές. Οι καταδικασθέντες ουσιαστικά πέρασαν τέσσερα χρόνια σε μια ξύλινη καλύβα σ’ ένα απομακρυσμένο σημείο του νησιού και στη συνέχεια η ποινή τους μετατράπηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Η ντροπή που συνοδεύει τη μικρή αυτή κοινότητα ετοιμάζεται τώρα να ξεπλυθεί με… βρετανική βοήθεια. Μ’ ένα μεγάλο πρόγραμμα εξερεύνησης και προστασίας της θαλάσσιας ζωής, το Ηνωμένο Βασίλειο θα χρηματοδοτήσει το Πίτκαιρν ώστε να δημιουργήσει εγκαταστάσεις και υποδομές για αυτοδύτες, εξερευνητές και κάθε είδους ειδικούς για τη θάλασσα. Αυτό προϋποθέτει την δημιουργία του μεγαλύτερου θαλάσσιου πάρκου που θα γνωρίσει ποτέ ο πλανήτης. Ηδη το Πίκταιρν έχει επεκτείνει τη ζώνη αποκλειστικής εκμετάλλευσης στα… 200 μίλια από τις ακτές του, κάτι που σημαίνει ότι τα χωρικά του ύδατα (και το θαλάσσιο πάρκο) θα έχουν έκταση σχεδόν 800.000 χιλιομέτρων, σχεδόν έξι φορές όσο όλη η Ελλάδα!

Από το σινεμά στον ωκεανόΟι μέχρι σήμερα αποσπασματικές εξερευνητικές αποστολές έχουν αποκαλύψει έναν τεράστιο φυσικό πλούτο γύρω από το νησί: Σχεδόν 250 είδη ψαριών, 70 είδη κοραλλιών και 60 είδη άλγης υπάρχουν μόνο εκεί. Αν αναλογιστούμε, μάλιστα, ότι ο ωκεανός είναι παρθένος (με την έννοια ότι δεν βρίσκεται στα συνηθισμένα δρομολόγια των πλοίων), η παρατήρηση και η εξερεύνησή του θα δώσει στους επιστήμονες πολλές πληροφορίες για το πώς ήταν η θαλάσσια ζωή πριν την παρέμβαση του ανθρώπου.

Για τους λίγους κατοίκους του Πίτκαιρν είναι μια τεράστια ευκαιρία για οικονομική άνθηση και για… πληθυσμιακή αύξηση. Παρ’ ό,τι υπάρχουν εγγυήσεις ότι η ζωή των κατοίκων θα συνεχιστεί με τους συνηθισμένους της ρυθμούς, ήδη ετοιμάζονται καταλύματα και τουριστικά περίπτερα για τους μανιακούς του είδους. Η οικονομική ανάπτυξη θα φέρει νέους κατοίκους στο νησί, έτσι ώστε να σταματήσουν και οι ενδογαμικές σχέσεις…

Συντάκτης: Αργύρης Παγαρτάνης,

Influence:

Ο Αργύρης Παγαρτάνης είναι δημοσιογράφος. Γεννήθηκε κάτω από έναν μεγάλο παγκόσμιο χάρτη…