Οι διατροφικές διαταραχές αν και αναπτύσσονται συχνότερα κατά την διάρκεια της εφηβείας, έχουν την προέλευσή τους στα πρώιμα στάδια ανάπτυξης …
Ανορεξία και εγκυμοσύνη: ποιοι κίνδυνοι πρέπει να γνωρίζουμε;
Η εγκυμοσύνη όταν συνυπάρχει με νευρική ανορεξία συνοδεύεται από σημαντικές ιατρικές και ψυχολογικές προκλήσεις. Πρόκειται για μια σύνθετη και συχνά αθέατη διαταραχή, η οποία μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, την πορεία της κύησης και την υγεία του εμβρύου. Η έγκαιρη και σωστά προσαρμοσμένη φροντίδα είναι καθοριστική τόσο για τη μέλλουσα μητέρα όσο και για το παιδί.
Τα βασικά σημεία
Η νευρική ανορεξία είναι μια σοβαρή διαταραχή πρόσληψης τροφής που μπορεί να διαταράξει τη γονιμότητα, προκαλώντας διακοπή της εμμήνου ρύσεως.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης απαιτείται ενισχυμένη και πολυεπιστημονική παρακολούθηση, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι για τη μητέρα και το έμβρυο.
Οι σωματικές αλλαγές της κύησης μπορεί να επανενεργοποιήσουν περιοριστικές σκέψεις ή συμπεριφορές, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνεχή ψυχολογική υποστήριξη, ακόμη και μετά τον τοκετό.
Μια διαταραχή που απαιτεί αυξημένη προσοχή
Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες ψυχιατρικές παθήσεις στους νέους ενήλικες. Η νευρική ανορεξία δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται, ιδίως κατά την εγκυμοσύνη. Οι διατροφικές ανάγκες αυξάνονται σημαντικά και οποιαδήποτε έλλειψη θρεπτικών συστατικών μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στη μητρική υγεία και στην ανάπτυξη του εμβρύου.
Τι είναι η ανορεξία;
Διαφορά μεταξύ νευρικής ανορεξίας και ιατρικής ανορεξίας
Ο όρος «ανορεξία» περιγράφει δύο διαφορετικές καταστάσεις:
Η νευρική ανορεξία είναι μια ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από αυστηρό περιορισμό της τροφής, έντονο φόβο αύξησης βάρους και διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος. Η αντιμετώπισή της βασίζεται στην ψυχοθεραπεία σε συνδυασμό με ιατρική και διατροφική παρακολούθηση.
Η ιατρική ανορεξία αναφέρεται στη μειωμένη όρεξη που οφείλεται σε οργανική νόσο (όπως λοιμώξεις, κακοήθειες ή μεταβολικές διαταραχές) ή αποτελεί παρενέργεια φαρμακευτικής αγωγής. Δεν σχετίζεται με τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά της νευρικής ανορεξίας.
Μπορεί μια γυναίκα με ανορεξία να μείνει έγκυος;
Η νευρική ανορεξία συνοδεύεται συχνά από αμηνόρροια, δηλαδή απουσία εμμήνου ρύσεως. Σε κατάσταση ενεργειακής ανεπάρκειας, ο οργανισμός «απενεργοποιεί» λειτουργίες που δεν θεωρούνται ζωτικής σημασίας, όπως η αναπαραγωγή. Αυτό σχετίζεται με ορμονικές διαταραχές και με μειωμένη παραγωγή λεπτίνης, ορμόνης που παίζει βασικό ρόλο στη ρύθμιση της ωορρηξίας.
Για να καταστεί δυνατή μια εγκυμοσύνη, συχνά απαιτείται αποκατάσταση της θρεπτικής ισορροπίας ώστε να επανεκκινήσει η ωορρηξία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, αφού προηγηθεί σταθεροποίηση της γενικής κατάστασης υγείας.
Η νευρική ανορεξία μπορεί επίσης να συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:
- κοιλιακό άλγος και δυσκοιλιότητα
- έντονη κόπωση και ζάλη
- τριχόπτωση
- διαταραχές ύπνου
- ταχυκαρδία ή αρρυθμίες
- καταθλιπτική διάθεση και άγχος
- μειωμένη ή ανύπαρκτη libido
- δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης
Πώς προσαρμόζεται η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης;
Οι ψυχολογικοί κίνδυνοι
Η έγκαιρη αναγνώριση της διαταραχής αποτελεί βασικό ζήτημα. Όταν η διάγνωση είναι ήδη γνωστή, η φροντίδα της εγκυμοσύνης μπορεί να προσαρμοστεί αποτελεσματικότερα. Η αύξηση βάρους και οι σωματικές μεταβολές της κύησης συχνά βιώνονται ως ιδιαίτερα στρεσογόνες. Ακόμη και όταν γίνονται προσωρινά αποδεκτές, δεν είναι σπάνιο να επανεμφανιστούν περιοριστικές σκέψεις ή συμπεριφορές.
Η νευρική ανορεξία συνδέεται συχνά με αγχώδεις ή καταθλιπτικές διαταραχές, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για συστηματική ψυχολογική υποστήριξη κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία.
Πολυεπιστημονική φροντίδα
Η παρακολούθηση βασίζεται στη συνεργασία διαφόρων ειδικοτήτων: μαιευτική φροντίδα, ψυχολογική υποστήριξη και διατροφική καθοδήγηση. Η φροντίδα αυτή συνεχίζεται και μετά τον τοκετό, με ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση μητέρας-βρέφους και στην επαρκή αύξηση βάρους του νεογνού.
Οι συνέπειες των διατροφικών ελλείψεων
Για τη μητέρα, οι ελλείψεις σε σίδηρο, ασβέστιο και βιταμίνες αυξάνουν τον κίνδυνο:
- έντονης κόπωσης
- λοιμώξεων
- οστικής ευθραυστότητας
- αφυδάτωσης
- οδοντικών προβλημάτων
- σοβαρότερων ναυτιών και εμέτων κύησης
Για το έμβρυο, οι βασικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν:
- ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης
- χαμηλό βάρος γέννησης
- αυξημένη πιθανότητα πρόωρου τοκετού
Το αυξημένο στρες και τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης, που συχνά παρατηρούνται στη νευρική ανορεξία, σχετίζονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, όπως η προεκλαμψία, λόγω ανεπαρκούς ανάπτυξης του πλακούντα.
Η εγκυμοσύνη σε γυναίκες με νευρική ανορεξία είναι εφικτή, αλλά απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ολοκληρωμένη φροντίδα. Η έγκαιρη διάγνωση, η στενή ιατρική παρακολούθηση, η ψυχολογική υποστήριξη και η σωστή διατροφική αντιμετώπιση αποτελούν τα θεμέλια για μια όσο το δυνατόν ασφαλέστερη κύηση. Η συνεχής και υποστηρικτική προσέγγιση συμβάλλει στη μείωση των κινδύνων και στην προαγωγή της υγείας της μητέρας και του παιδιού.
