Αφιέρωμα στην Jane Addams

H Jane Addams ήταν από τις μεγαλύτερες ακτιβίστριες, φεμινίστριες και ειρηνίστριες του 19ου αιώνα και η πρώτη παγκόσμια αναγνωρισμένη Κοινωνική Λειτουργός που υπήρξε ποτέ, άλλωστε δεν έχει λάβει άδικα τον τίτλο της «μητέρας» της Κοινωνικής Εργασίας. 

Πορεία

Η Jane Addams υπήρξε στην πρώτη γραμμή του προοδευτικού κινήματος, το οποίο εκείνη την εποχή έφερε στο φως μια νέα προσέγγιση κοινωνικής μεταρρύθμισης που ονομαζόταν «το Κίνημα του Οικισμού», το οποίο στόχευε στις καλύτερες σχέσεις μεταξύ πλούσιων και φτωχών μελών της κοινωνίας. Με τη συντροφιά και άλλων προοδευτικών γυναικών όπως η Florence Kelley, προσπαθούσαν να πετύχουν αλλαγές, γεφυρώνοντας τα κενά μεταξύ των κοινωνικών τάξεων. 

Για παράδειγμα, μορφωμένες γυναίκες των μεσαίων τάξεων εγκαταστάθηκαν σε επαρκώς ανεπτυγμένες αστικές περιοχές και «άνοιξαν» τα σπίτια τους στα παιδιά, τους γονείς, τις οικογένειες και άλλους ενήλικες που διαβιούσαν στην κοινότητα. Στόχος τους ήταν να μοιραστούν μαζί τους κάθε λογής γνώση που είχαν, από βασικές δεξιότητες μέχρι τέχνη και λογοτεχνία. Ο τρόπος αυτός αποτελούσε μια μέθοδο εξυπηρέτησης των απόρων ζώντας μαζί τους και βοηθώντας τους άμεσα.

Επιτεύγματα

Η Jane Addams έγραφε άρθρα και επέκτεινε τις προσπάθειές της για να βελτιώσει την κοινωνία. Οι ενέργειές της είχαν ως αποτέλεσμα-με την ίδρυση του πρώτου δικαστηρίου ανηλίκων στο Σικάγο- τη θέσπιση εργοστασιακών, αλλά και προστατευτικών νόμων τόσο υπέρ των γυναικών, που αφορούσαν στους κινδύνους ή τις δυσκολίες της αμειβόμενης εργασίας, όσο και των παιδιών με την κατασκευή περισσότερων παιδότοπων και παιδικών χαρών. Επίσης, η Jane Addams υπήρξε πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Εθνικού Συνεδρίου Φιλανθρωπιών, αλλά ήταν και  μία από τις ιδρύτριες της Εθνικής Ένωσης για την Προώθηση των Έγχρωμων Ανθρώπων.

Η Jane Addams πίστευε και προσπαθούσε πολύ για τους ανθρώπους και για τη θεμελίωση μιας καλύτερης κοινωνίας. Χαρακτηριστικά αναφέρει: «Τίποτα δεν θα μπορούσε να ήταν χειρότερο από τον φόβο ότι κάποιος τα παράτησε πολύ σύντομα, αφήνοντας μια μη δαπανημένη προσπάθεια που θα μπορούσε να έχει σώσει τον κόσμο».

Κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου προσπάθησε να προάγει την ιδέα της Παγκόσμιας Ειρήνης, θεωρώντας ότι τα άτομα είναι ικανά να λύσουν τις μεταξύ τους διαμάχες χωρίς την άσκηση βίας. Με γνώμονα αυτή την αντίληψη, συμμετείχε σε μια ομάδα γυναικών ακτιβιστριών υπέρ της ειρήνης, που επισκέπτονταν περιοχές οι οποίες βρίσκονταν σε εμπόλεμη κατάσταση, ελπίζοντας να φέρουν την ειρήνη. 

Διαβάστε επίσης: Ανισότητα, θυμός και αδικία ανά τους αιώνες

Συμβολή στην Κοινωνική Εργασία

Χάρη στο «Κίνημα του Οικισμού», που αναφέραμε παραπάνω, οι άνθρωποι των αναπτυσσόμενων κοινοτήτων έμαθαν αποτελεσματικές μεθόδους βοήθειας και στη συνέχεια κατέβαλαν προσπάθειες, ώστε να αναθέσουν στις κυβερνητικές υπηρεσίες την ευθύνη για τα προγράμματα που πραγματοποιούνταν στους οικισμούς. Επίσης, οι οικισμοί αυτοί απευθύνονταν και σε μειονοτικές ομάδες, όπως οι Αφροαμερικανοί ή οι Εβραίοι ή ομάδες που δεν ήταν πάντα ευπρόσδεκτες σε άλλες κοινότητες.

Το φιλάνθρωπο μέρος του πληθυσμού, που είχε τη δυνατότητα, ξεκίνησε να χρηματοδοτεί τους οικισμούς αυτούς και οι διοργανωτές των οικισμών -όπως η Jane Addams-έκαναν έκκληση χρηματοδότησης στις συζύγους των πλουσίων επιχειρηματιών.  Εκείνη την εποχή, η Κοινωνική Εργασία είχε περισσότερο φιλανθρωπικό σκοπό.

Πολύ σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι στις μέρες μας οι οικισμοί αυτοί έχουν αντικατασταθεί από το «κέντρο γειτονιάς» ή όπως λέγεται στη Βρετανία «neighborhoodcenter», το οποίο είναι ένας χώρος που εξασφαλίζει στους ντόπιους πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα κοινοτικών υπηρεσιών. 

Η οργάνωση της κοινότητας και η ομαδική εργασία έχουν τις ρίζες τους στις ιδέες και τις πρακτικές του κινήματος του οικισμού της Jane Addams.

Σ΄αυτό το άρθρο προσπάθησα να προσεγγίσω την ιστορία του επαγγέλματος που θέλω να ακολουθήσω. Θεωρώ ότι το να γνωρίζουμε την ιστορία του επαγγέλματός μας είναι πολύ σημαντικό, καθώς μαθαίνουμε πώς οι κοινωνίες, τα συστήματα, οι ιδεολογίες δημιουργήθηκαν, λειτούργησαν και άλλαξαν. Μας βοηθάει να σχηματίσουμε μια λεπτομερή εικόνα του πού βρισκόμαστε σήμερα και τι αντιπροσωπεύουμε.

Συντάκτης: Φρειδερίκη Τενεκετζή, Κοινωνική λειτουργός

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.