Το θαυμαστό σπορ του σκάκι

Συντάκτης: Θωμάς Κυργιόπουλος

Πέρα από την μακραίωνη ιστορία του το σκάκι είναι ένα παιχνίδι επιστημονικό, δύσκολο, αλλά για αρκετούς το ωραιότερο παιχνίδι. Βασίζεται στην τακτική και τη στρατηγική και καθόλου στην τύχη.

Προέλευσή του

Το σκάκι είναι ένα παιχνίδι του οποίου η ιστορία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Από την μακρινή αρχαιότητα, στην περιοχή της Ελλάδας και της Αιγύπτου έως και την Κίνα, παίζονταν παιχνίδια που έμοιαζαν με το σκάκι. Είναι φυσικό, λοιπόν, όλες οι χώρες της περιοχής να διεκδικούν την καταγωγή του παιχνιδιού. Το παιχνίδι αυτό το συναντάμε ακόμα και στους Κέλτες, πριν αυτοί κατακτηθούν από τους Ρωμαίους.

Παρόλα αυτά δεν έχει καθοριστεί με ακρίβεια ο χρόνος εμφάνισής του, αλλά ούτε και ο εφευρέτης του. Γύρω στην ελληνιστική περίοδο το σκάκι, σε μια αρχική μορφή, παιζόταν στην Ινδία και έφερε την ονομασία  τσατουράγκα. Η λέξη αυτή σημαίνει τετραπλή σύνθεση, δηλαδή παιχνίδι με τα τέσσερα όπλα των αρχαίων Ινδών, τους ελέφαντες, το ιππικό, τα άρματα και το πεζικό.

Η επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι το σκάκι προήλθε από την Ινδία και εφευρέτης του είναι ο βραχμάνος  Σίσσα. Υπάρχει μια παράδοση σύμφωνα με την οποία  ο ηγεμόνας  της περιοχής που κατοικούσε ο βραχμάνος τον κάλεσε να του δείξει το παιχνίδι που είχε εφεύρει και ακριβώς επειδή του άρεσε πάρα πολύ, ρώτησε τον  βραχμάνο τι θα ήθελε για ανταμοιβή, Ο σοφός του ζήτησε τόσους κόκκους σιτάρι,  όσους θα μπορούσαν να χωρέσουν στα 64 τετράγωνα της σκακιέρας.

Παρότι ο ηγεμόνας θεωρήσει πολυ μικρό το αίτημα του βραχμάνου ο θησαυρόφύλακας του τον ενημέρωσέ ότι το σιτάρι που θα απαιτούνταν ξεπερνούσε την ποσότητα  των 977 .677.436.907 τόνων.

Το σκάκι απέκτησε την τελική σύγχρονη μορφή του στη Δυτική Ευρώπη τον 15ο αιώνα. Οι μεταβολές των κανόνων αφορούν την διαιτησία των αγώνων και όχι το παιχνίδι αυτό καθαυτό.

Στο Βυζάντιο συναντάμε μια παραλλαγή του παιχνιδιού, το ζατρίκιον, προερχόμενο από τους Πέρσες, επονομαζόμενο και βασιλικό παιχνίδι από τον ιδιαίτερο ρόλο  του βασιλιά στο παιχνίδι.

Στη Δυτική Ευρώπη το σκάκι έφτασε από τους Άραβες.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους αξίζει κάποιος να ασχοληθεί με το σκάκι.

  • Είναι ένα ολυμπιακό άθλημα, καθόσον σμιλεύει το χαρακτήρα, καλλιεργεί το πνεύμα, αυξάνει την δημιουργικότητα και επειδή έχει κανόνες και πλαίσιο, χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο ανάλυσης.
  • Το σκάκι είναι φιλοσοφία και τρόπος ζωής.
  • Είναι παιχνίδι εγκεφαλικό, στρατηγικής, πρακτικής, φαντασίας.

Η ηλικία που μπορεί κάποιος να ξεκινήσει να μαθαίνει σκάκι είναι τα πέντε χρόνια και μπορεί  να συνεχίζει να ασχολείται με αυτό μέχρι τα βαθιά του γεράματα.

  • Το παιδί κατανοεί την πραγματικότητα και την αξιολογεί, εξασκώντας την σκέψη του και αναπτύσσοντας με αυτό τον τρόπο την ευφυία του και τη δημιουργικότητα.
  • Η συμμετοχή σε μια ανταγωνιστική δραστηριότητα με συνομήλικους αναπτύσσει την ικανότητα της επικοινωνίας, βελτιώνει την προσοχή αλλά και τη μνήμη.
  • Παίζοντας σκάκι το παιδί διδάσκεται την ανεξαρτησία και την αυτενέργεια.
  • Επίσης μαθαίνει ότι η επιτυχία αποκτιέται μόνο με σκληρή δουλειά.

 Το σκάκι καταργεί τους διαχωρισμούς. Όλοι μπορούν!

Οι άνθρωποι που ασχολούνται με το σκάκι  ανήκουν σε διαφορετικές ηλικίες  και σε διαφορετικά μορφωτικά επίπεδα. Το σκάκι αποτελεί ένα πολύ καλό εργαλείο μάθησης για τα παιδιά, αλλά και τους μεγαλύτερους, καθώς μέσα από το σκάκι ξεπερνιούνται κάθε είδους διαχωρισμοί όπως διαφορετική εθνικότητα  και κοινωνικοοικονομική τάξη.

Για όποιον ενδιαφέρεται υπάρχουν πολλοί  σκακιστικοί σύλλογοι τοπικού χαρακτήρα, καθώς επίσης και η ελληνική σκακιστική ομοσπονδία (www.chessfed.gr), που μπορεί να πάρει περισσότερες πληροφορίες και να μάθει περισσότερα πράγματα για αυτό το ιδιαίτερο άθλημα που βοηθάει στην ανάπτυξη ικανοτήτων, χρήσιμων για τη διαχείριση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στη ζωή μας.

Μαθαίνοντας σκάκι, μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε με ορθότερο τρόπο

Πραγματικά το σκάκι είναι ένας δημιουργικός τρόπος για να μπορέσουμε να βγούμε πιο ώριμοι και πιο δυνατοί και να αντιμετωπίσουμε  με νέες δεξιότητες τις καθημερινές προκλήσεις

Συντάκτης: Θωμάς Κυργιόπουλος,

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr