Τι λίπασμα να βάλω στα φυτά μου;

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Όπως το χώμα, ο ήλιος και το νερό, έτσι και το λίπασμα είναι απαραίτητο για να μπορούν τα φυτά να διατηρούνται εύρωστα και υγιή. Ωστόσο, τα φυτά που είναι φυτεμένα σε γλάστρες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για λίπανση, αφού με το τακτικό πότισμα το έδαφός τους χάνει σταδιακά τα θρεπτικά του στοιχεία. Ας ρίξουμε μια ματιά στον κόσμο των λιπασμάτων ώστε να πάρουμε μια ιδέα για την περιποίηση των φυτών μας.

Τα είδη των λιπασμάτων

Πλήρη λιπάσματα λέγονται όσα περιλαμβάνουν τα τρία σημαντικότερα στοιχεία, δηλαδή άζωτο, φώσφορο και κάλιο, που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών. Εκτός από τα πλήρη, υπάρχουν και λιπάσματα που περιλαμβάνουν στη σύνθεσή τους δευτερεύοντα στοιχεία, όπως π.χ. σίδηρο, μαγνήσιο, ασβέστιο, τα οποία χρειάζονται αλλά σε πολύ μικρότερη ποσότητα ή χρησιμοποιούνται περιστασιακά για να καλύψουν συγκεκριμένες ελλείψεις των φυτών.  Οργανικά αποκαλούνται τα λιπάσματα που προέρχονται από ζωικές/φυτικές ύλες σε αποσύνθεση, όπως είναι π.χ. η κοπριά, το κομπόστ, το λίπασμα από φύκια κ.ά., ενώ χημικά αποκαλούνται τα λιπάσματα που προέρχονται από τη σύνθεση στοιχείων μέσα από χημική επεξεργασία. 

Όλα τα λιπάσματα, είτε είναι οργανικά είτε χημικά, μπορείτε να τα προμηθευτείτε σε στερεή ή υγρή μορφή. Τα στερεά υπάρχουν σε σκόνη ή κόκκους και απλώνονται στο έδαφος. Η αποδέσμευση των θρεπτικών στοιχείων τους γίνεται συνήθως αργά, ενώ χρειάζονται πλούσιο πότισμα για να διαλυθούν και να αποδώσουν. Τα υγρά λιπάσματα ή αυτά που είναι υδατοδιαλυτά είναι πιο πρακτικά στη χρήση τους, αποδεσμεύουν γρηγορότερα τα θρεπτικά τους στοιχεία, αλλά απαιτούν πιο συχνή εφαρμογή. Είναι λιπάσματα κατάλληλα για γλάστρες και ζαρντινιέρες

Ποιο είναι το κατάλληλο λίπασμα;

Στο εμπόριο θα βρείτε το κατάλληλο λίπασμα για κάθε ανάγκη των φυτών σας, αλλά και για ειδικές κατηγορίες, όπως φυτά εσωτερικού χώρου, κάκτους, οξύφυλλα κλπ. Θα βρείτε λιπάσματα που περιλαμβάνουν τα τρία βασικά στοιχεία σε διά­φορες αναλογίες, τα οποία παράλληλα μπορεί να περιέχουν και δευτερεύοντα θρεπτικά στοιχεία. 
Οι τρεις αριθμοί που αναγράφονται στη συσκευασία τους (π.χ. 27/5/0) αναφέρονται στην περιεκτικότητα των τριών βασικών στοιχείων: άζωτο(Ν), φώσφορος (Ρ), κάλιο (Κ). Τα δευτερεύοντα στοιχεία, εφόσον περιέχονται, περιγράφονται είτε σε ποσοστιαία αναλογία είτε με απλή αναφορά. Ρωτήστε τον γεωπόνο σας για το λίπασμα που ταιριάζει στο δικό σας φυτό.

Τι να προσέξετε

  • Αποφύγετε να αγοράζετε χύμα λίπασμα ή λίπασμα στη συσκευασία του οποίου δεν αναγράφεται η σύστασή του και οι οδηγίες χρήσης και εφαρμογής του. 
  • Προτιμήστε το λίπασμα που θα αγοράσετε να ανταποκρίνεται στη συγκεκριμένη ανάγκη του φυτού για να μην του δημιουργήσετε προβλήματα.
  • Για τις γλάστρες είναι καλύτερα να χρησιμοποιείτε λιπάσματα υγρά ή υδατοδιαλυτά και όχι αυτά που είναι σε κοκκώδη μορφή. 

Μικρές συμβουλές

• Για πλούσιο και πυκνό φύλλωμα, χρησιμοποιήστε λίπασμα πλούσιο σε άζωτο
• Για πλούσια ανθοφορία και καρποφορία, χρησιμοποιήστε λιπάσματα πλούσια σε φώσφορο και κάλιο

Προσοχή, μην τα «κάψετε» 

Πολλές φορές το λίπασμα μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο φυτό, αν χρησιμοποιηθεί με λάθος τρόπο. Φροντίστε το φυτό σας να είναι καλά ενυδατωμένο και υγιές πριν από τη λίπανση. Όταν το φυτό είναι απότιστο, κινδυνεύει να «καεί» από τη λίπανση. Αυτό συμβαίνει γιατί το λίπασμα, ιδιαίτερα εκείνο που βρίσκεται σε στερεή μορφή, είναι σχεδιασμένο για να απορροφά πολλή υγρασία, οπότε απομυζά και την ελάχιστη υγρασία που έχει απομείνει στο φυτό, ξεραίνοντάς το. Ο ίδιος κίνδυνος υπάρχει αν ρίξετε μεγαλύτερη ποσότητα λιπάσματος από όση χρειάζεται το φυτό. Καλύτερα, λοιπόν, να ρίχνετε λίπασμα περισσότερες φορές και σε μικρότερη ποσότητα. Για οποιοδήποτε πρόβλημα διακρίνετε στο φυτό σας, μην παραλείψετε να ζητήσετε τη βοήθεια του γεωπόνου.

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Η Ειρήνη Μαθιουδάκη γεννήθηκε το 1992 στο Ηράκλειο Κρήτης. Αποφοίτησε από το τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης το 2014…