Συμπληρώματα διατροφής και οστεοπόρωση

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Πώς είναι δυνατόν μία γυναίκα στην ηλικία των 40 χρόνων να εμφανίζει ίδια ποιότητα οστών με μία ογδοντάχρονη; Γίνεται κάποιος να πάθει κάταγμα χωρίς να έχει χτυπήσει καθόλου; Αυτές και άλλες παρόμοιες ερωτήσεις προβληματίζουν τις σύγχρονες γυναίκες του δυτικού πολιτισμού, οι οποίες όσο ωριμάζουν έρχονται ένα βήμα πιο κοντά στην πιθανότητα να εμφανίσουν οστεοπόρωση.

Είναι γεγονός πως, στις μέρες μας όλο και περισσότεροι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με πολύ επικίνδυνες για την υγεία, παθολογικές καταστάσεις, όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά προβλήματα κ.α. Μία από αυτές τις παθήσεις, που σήμερα πλήττει πάνω από 25.000.000 Αμερικανούς είναι η οστεοπόρωση, η οποία απειλεί κυρίως τις γυναίκες, ειδικά όταν αυτές διανύουν την ηλικία της εμμηνόπαυσης.

Οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση είναι μία νόσος που επηρεάζει την πυκνότητα και την ποιότητα των οστών, δημιουργώντας πόρους στα κόκαλα και αυξάνοντας τις πιθανότητες κατάγματος ή οποιασδήποτε άλλης φθοράς του σκελετού. Ενώ εμφανίζεται και στα δύο φύλα, κατά κανόνα πλήττει γυναίκες εμμηνοπαυσιακής ηλικίας. Αυτό συμβαίνει γιατί, κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης σταματά η παραγωγή των οιστρογόνων, της γυναικείας ορμόνης που, μεταξύ άλλων, βοηθά την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά. Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι, η πάθηση αυτή μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη για τον ασθενή μιας και είναι ικανή να επιφέρει την δημιουργία θρόμβων στο αίμα ή ακόμα και πνευμονίας, ως επιπλοκές κατά τη νοσηλεία για τα κατάγματα που μπορεί να προκύψουν. Έτσι λοιπόν συμπεραίνουμε πως η πρόληψη, η προσοχή και η σωστή αντιμετώπιση είναι απαραίτητες ενέργειες για όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτου ηλικίας.

Συμπληρώματα διατροφής στην οστεοπόρωση

Η πρόληψη για την οστεοπόρωση πρέπει να ξεκινά ήδη αρκετά χρόνια πριν η γυναίκα μπει στην εμμηνόπαυση. Κατά κανόνα, όσο πιο νωρίς αρχίσει μία νέα κοπέλα να προσέχει, τόσο λιγότερο κινδυνεύει να νοσήσει από την πάθηση αυτή σε μεγαλύτερη ηλικία. Εν γένει, η φροντίδα εναντίον της οστεοπόρωσης περιλαμβάνει  την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, πλούσιου σε θρεπτικές τροφές (φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, όσπρια, κρέας) και φυσική δραστηριότητα ενώ οι έλεγχοι για τα αποθέματα ασβεστίου στο αίμα θα πρέπει να γίνονται όλο και πιο τακτικοί με την πάροδο του χρόνου.

Παράλληλα όμως, πολλοί γιατροί προτείνουν τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής που μπορούν να παρέχουν στον οργανισμό, σε καθημερινή βάση, συγκεκριμένη ποσότητα ασβεστίου ή βιταμινών έτσι ώστε να μειωθεί όσο γίνεται περισσότερο ο κίνδυνος της οστεοπόρωσης. Συνήθως για αυτή την περίπτωση συστήνονται συμπληρώματα ασβεστίου, μαγνησίου, βιταμίνης D, ψευδαργύρου αλλά και οιστρογόνων.

Το ασβέστιο είναι ένα μέταλλο που βρίσκεται κατά πλειοψηφία στα οστά και στα δόντια μας. Το λαμβάνουμε από τη διατροφή μας και αυτό, με τη βοήθεια άλλων ιχνοστοιχείων και βιταμινών (όπως η βιταμίνη D), αξιοποιείται πλήρως από τον οργανισμό. Συνήθως, στα συμπληρώματα διατροφής για την οστεοπόρωση θα βρούμε μέσα στο ίδιο σκεύασμα να συνυπάρχουν το ασβέστιο με το μαγνήσιο και βιταμίνη D. Αυτό συμβαίνει για να εξασφαλισθεί η γρήγορη και άμεση απορρόφηση του μετάλλου από τα οστά, μιας και τα δύο παραπάνω στοιχεία επιταχύνουν την διαδικασία αυτή.

Από την άλλη πλευρά, η βιταμίνη D είναι μία πολύ σπουδαία ουσία, με αναρίθμητες ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία μας. Είναι η μόνη βιταμίνη που παράγεται στο δέρμα μας, με τη βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας, και ο κύριος ρόλος της είναι η  απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό συμβάλλοντας έτσι στην καλή υγεία των οστών, των δοντιών και των μυών. Παράλληλα δρα στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, πολεμώντας τις ασθένειες και τα κρυολογήματα.

Ένα ακόμη αρκετά αποτελεσματικό συμπλήρωμα διατροφής που μπορεί να προταθεί εναντίον της οστεοπόρωσης είναι τα φυτο-οιστρογόνα ή άλλες ουσίες που η χημική τους δομή θυμίζει την γυναικεία ορμόνη. Η λήψη των στοιχείων αυτών, έχει σαν αποτέλεσμα να «ξεγελάσει» τους υποδοχείς των οιστρογόνων του οργανισμού, προκαλώντας έτσι απόκριση των δεκτο-οιστρογο-εξαρτώμενων λειτουργιών και κατ’ επέκταση της εναπόθεσης ασβεστίου στα οστά. Παρόλα αυτά, χρειάζεται αυξημένη προσοχή στη λήψη των σκευασμάτων αυτών μιας και οι ουσίες που μιμούνται την ορμόνη μπορεί να ενοχοποιηθούν για καρκίνο του μαστού σε γυναίκες που παρουσιάζουν χρόνια λήψη.

Κίνδυνοι από τα συμπληρώματα διατροφής

Σε γενικές γραμμές τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμινών είναι ακίνδυνα, αν χρησιμοποιούνται με μέτρο και χωρίς υπερβολή. Αν όμως αυτά λαμβάνονται αλόγιστα και σε μεγάλες ποσότητες, τότε μπορεί να προκαλέσουν κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος, όπως διαπίστωσε πρόσφατα η ερευνητική ομάδα του Γερμανικού Κέντρου Ερευνών Καρκίνου στη Χαϊδελβέργη και του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής του πανεπιστημίου της Ζυρίχης. Προκειμένου λοιπόν, να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος αυτός προτείνεται η λήψη του συμπληρώματος να γίνεται σε λογικά πλαίσια, πάντα υπό την καθοδήγηση του γιατρού και να συνδυάζεται από μία ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε τροφές που περιέχουν ασβέστιο όπως τα γαλακτοκομικά, τα λαχανικά και τα όσπρια.

Μην ξεχνάτε πως η πρόληψη είναι πάντα η καλύτερη θεραπεία, ενώ ο συχνός έλεγχος ειδικά αν βρίσκεστε στην επικίνδυνη ηλικία μπορεί να σας γλιτώσει από πολλά προβλήματα. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε πως σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ρόλος του γυναικολόγου είναι αναντικατάστατος, γι’ αυτό μην αμελείτε τις τακτικές επισκέψεις.

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Η Ειρήνη Μαθιουδάκη γεννήθηκε το 1992 στο Ηράκλειο Κρήτης. Αποφοίτησε από το τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης το 2014…