Πώς σχετίζεται το κοιλιακό λίπος με τη συνολική υγεία;

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Οι περισσότεροι από εμάς ανησυχούμε για μερικά επιπλέον κιλά που ίσως να μας επιβαρύνουν, ειδικότερα τώρα που οι γιορτές του Πάσχα έφυγαν και το καλοκαίρι βρίσκεται προ των πυλών. Στην πραγματικότητα όμως, αυτό που θα έπρεπε στ’ αλήθεια να μας απασχολεί, δεν είναι το περιττό βάρος αλλά οι επιπλέον πόντοι και ειδικότερα στην περιοχή του στομάχου και της μέσης. Αν λοιπόν έχετε παρατηρήσει κι εσείς πως οι τρύπες στη ζώνη σας έχουν αρχίσει να μειώνονται, τότε δεν πρόκειται για ένα απλό φουσκωματάκι  αλλά για εναπόθεση λίπους στην περίμετρο του σώματός σας. Πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση αυτή για τη συνολική μας υγεία και τι μήνυμα θέλει να μας στείλει το σώμα μας;

Σε φυσιολογικές καταστάσεις, το κοιλιακό λίπος δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του ατόμου, παρόλα αυτά η συνεχής εναπόθεση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς κρύβει πολλούς κινδύνους για την υγεία και ειδικότερα για το καρδιαγγειακό σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι το ενδοκοιλιακό λίπος συνδέεται με παθήσεις όπως τα καρδιαγγειακά επεισόδια, την αυξημένη αρτηριακή πίεση, τον διαβήτη τύπου ΙΙ αλλά και κάποια είδη καρκίνων. Το λίπος το οποίο αυξάνεται ενδοκοιλιακά δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό όπως το υποδόριο, και περιβάλλει σε μεγάλο βαθμό τα όργανα ενώ δυσχεραίνει και τη λειτουργία της καρδιάς.

Αυξημένο κοιλιακό λίπος και προβλήματα υγείας

Ένας παράγοντας μέτρησης  του κοιλιακού λίπους είναι η τιμή της περιφέρειας της μέσης. Όσο αυξάνεται η αυτή, τόσο  αυξάνεται και το κοιλιακό λίπος και κατά συνέπεια οι κίνδυνοι για την υγεία. Πιο συγκεκριμένα, όταν η περιφέρεια μέσης ξεπεράσει τα 80cm για τις γυναίκες και τα 94cm για τους άνδρες, τότε υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Μελέτες έχουν δείξει ότι το λίπος στην κοιλιά περιλαμβάνει  πολλά περισσότερα βλαβερά λιπαρά και κορεσμένα λίπη καθώς και χαμηλότερο ποσοστό πολυακόρεστων και μονοακόρεστων λιπαρών οξέων. Αυτά τα λιπαρά οξέα ρέουν απευθείας στο ήπαρ προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις και αυξάνοντας την παραγωγή της «κακής» χοληστερόλης (LDL)  και των τριγλυκεριδίων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η ινσουλίνη μπορεί να γίνει λιγότερο αποτελεσματική στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα (αντίσταση στην ινσουλίνη). Πράγματι το λίπος στην κοιλιά αποτελεί βασικό δείκτη «μεταβολικού συνδρόμου», μια σειρά ανωμαλιών που περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα σακχάρου του αίματος , της αρτηριακής πίεσης και των τριγλυκεριδίων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αύξηση της θνησιμότητας από τις αντίστοιχες παθήσεις.

Κοιλιακό λίπος: ανδρική ή γυναικεία υπόθεση;

Ως επί το πλείστον, οι άντρες τείνουν να συλλέγουν περισσότερο λίπος στην κοιλιά απ’ ότι οι γυναίκες και αυτό αρχίζει ήδη στα πρώτα στάδια της ζωής. Κατά την περίοδο της εφηβείας καθώς και μετά από αυτή, οι άνδρες αρχίζουν να αποθηκεύουν λίπος στην κοιλιακή χώρα, πράγμα που δικαιολογεί τα αυξημένα ποσοστά στεφανιαίας νόσου στους άνδρες έναντι των γυναικών. Σε διάφορες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν, βρέθηκε ότι οι άντρες με περίσσεια λίπους στην κοιλιά καθώς και με μεγάλη περίμετρο μέσης διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για πρόωρο θάνατο. Επίσης, πέρα από τα καρδιαγγειακά προβλήματα, το κοιλιακό λίπος σχετίζεται και με στυτική δυσλειτουργία σε άνδρες άνω των 60 ετών.

Μια καλή μέθοδος που βοηθά στην πρόβλεψη προσβολής από υψηλή πίεση, διαβήτη τύπου 2 και καρδιακών παθήσεων, είναι η  παρακολούθηση της περιμέτρου μέσης. Η τιμή αυτή πέραν των κανονικών ορίων, είναι δείκτης κοιλιακής παχυσαρκίας που εκθέτει το άτομο σε σοβαρούς κινδύνους.

Πρόληψη και αντιμετώπιση

Λένε πως η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη και δεν έχουν άδικο. Αλλάζοντας τρόπο ζωής και διατροφικές συνήθειες βοηθάμε πρώτα απ’ όλα το ίδιο μας το σώμα να ανανεωθεί. Η σωστή διατροφή και η άσκηση μπορούν  να μειώσουν  σε μεγάλο βαθμό το κοιλιακό λίπος και τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Όλα τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν πως μια αλλαγή στη διατροφική μας συμπεριφορά σε συνδυασμό με μια ήπιας μορφής άσκηση, βοηθάνε να χαθεί πιο εύκολα λίπος και να φτάσει κανείς πιο γρήγορα στο ιδανικό του βάρος συγκριτικά με το αν ακολουθεί μόνο μια σωστή διατροφή. Μικρές αλλαγές στην καθημερινή διατροφή λοιπόν και κυρίως μικρή αύξηση της φυσικής δραστηριότητας είναι το μυστικό για μείωση του κοιλιακού λίπους αλλά και η πρόληψη για την  ανάπτυξη του μεταβολικού συνδρόμου.

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Η Ειρήνη Μαθιουδάκη γεννήθηκε το 1992 στο Ηράκλειο Κρήτης. Αποφοίτησε από το τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης το 2014…