Όπου ακούς σακούλα, κράτα πάνινη

Συντάκτης: Βάλια Αλεξοπούλου

Influence:

Updated article

Με το νέο νόμο που ισχύει από 01/01/18 είναι υποχρεωτική η χρέωση 0,04 ευρώ για κάθε σακούλα που παίρνουμε σε σούπερ μαρκετ ή καταστήματα. Επειδή είδαμε να προκαλεί ποικίλες αντιδράσεις το μέτρο, αξίζει να θυμηθούμε τα οφέλη της σακούλας πολλαπλών χρήσεων. Οι Ευρωπαίοι την έχουν βάλει στην καθημερινότητά τους πολλά χρόνια τώρα και το νιώθουν πολύ φυσιολογικό. Πιστεύουμε θα μπει και στην καθημερινότητα των Ελλήνων εύκολα, το να οργανωθούν και να παίρνουν μαζί τους πάνινη σακούλα για τα ψώνια. Αρκεί να ανακαλύψουν τα οφέλη στη ζωή τους.

Βιοδιασπώμενες ή πάνινες σακούλες;

Αν αναρωτιέσαι γιατί να κουβαλάς τις πατάτες σου σε σακούλες κατασκευασμένες… από πατάτα ή καλαμπόκι, η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι τόσο οι πλήρως (από 100% φυσικά υλικά όπως το άμυλο) όσο και οι μερικώς (από πλαστικό και φυσικά υλικά) βιοδιασπώμενες σακούλες διαλύονται γρηγορότερα εξαιτίας της σύστασής τους, συγκριτικά με τις συμβατικές πλαστικές (που αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από πολυαιθυλένιο). Αυτό βέβαια δεν απαλλάσσει συλλήβδην τις βιοδιασπώμενες σακούλες από ένα μερίδιο ευθύνης για την επιβάρυνση του οικοσυστήματος, αν και από οικολογικής άποψης είναι σαφώς καλύτερες συγκριτικά με τις συμβατικές πλαστικές. Άρα η καλύτερη πρακτική που μπορούμε να ακολουθήσουμε είναι να χρησιμοποιούμε σακούλες πολλών χρήσεων, είτε πάνινες, είτε ψάθινες είτε από κάποιο άλλο φυσικό υλικό.

Τι σημαίνει «βιοδιασπώμενο»;

Το κλειδί για την κατανόηση της αποσύνθεσης των υλικών βρίσκεται στο βασικό όρο «πολυμερή». Το πλαστικό αποτελεί σύνθετο πολυμερές, ενώ το άμυλο όπως και άλλα φυσικά υλικά (βαμβάκι, λινάρι, ξύλο, δέρμα κ.ά.) αποτελούν συστατικά των φυσικών πολυμερών. Η διαδικασία διάσπασης των πολυμερών ονομάζεται επιστημονικά βιο-αποικοδόμηση (biodegradation) και πρόκειται για τη διεργασία αποσύνθεσής τους, η οποία λαμβάνει χώρα στο περιβάλλον εξαιτίας της δράσης των ενζύμων ή άλλων μικρο-οργανισμών (βακτήρια, άλγη κ.λπ). Τα πολυμερή που έχουν την ικανότητα να διασπώνται με τη χρήση τέτοιων μικρο-οργανισμών σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα (μικρότερο των 2 ετών) χαρακτηρίζονται ως βιοδιασπώμενα.

Τι συμβαίνει με τις βιοδιασπώμενες σακούλες

Αναφορικά με τις βιοδιασπώμενες σακούλες, σήμερα στην αγορά υπάρχουν δύο είδη:

• Πλήρως βιοδιασπώμενες

Αποτελούνται από 100% βιοδιασπώμενα πολυμερή και, όταν βρεθούν στο περιβάλλον, διασπώνται σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Τα παρα-προϊόντα από αυτή τη διεργασία είναι μη τοξικά και τελείως ακίνδυνα για τους ζώντες οργανισμούς και το περιβάλλον, ενώ με αυτό τον τρόπο αποφεύγεται η συσσώρευση πλαστικών. Επιπλέον, οι σακούλες αυτές μπορούν να παραχθούν από μονομερή προερχόμενα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

• Μερικώς βιοδιασπώμενες

Αποτελούνται από πολυαιθυλένιο και άμυλο σε περιεκτικότητα 10-20%. Ωστόσο, όταν βρεθούν στο περιβάλλον, διασπάται μόνο το άμυλο, το οποίο είναι φυσικό πολυμερές, ενώ το πολυαιθυλένιο παραμένει ανέπαφο. Για να αυξηθεί ο ρυθμός διάσπασής τους γίνεται προσθήκη διαφόρων ενώσεων. Ασφαλώς παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις συμβατικές πλαστικές σακούλες, παρ’ όλα αυτά διασπώνται σε μεγαλύτερο χρόνο από αυτές που παράγονται από 100% βιοδιασπώμενα πολυμερή.

Διαφορά κόστους

Αν αναρωτιέστε γιατί ακόμα δεν έχουν αντικατασταθεί όλες οι μερικώς βιοδιασπώμενες σακούλες με 100% βιοδιασπώμενες, η απάντηση είναι –δυστυχώς– απλή: εξαιτίας του χαμηλότερου κόστους οι μερικώς βιοδιασπώμενες σακούλες χρησιμοποιούνται ευρύτερα σε σχέση με τις 100% βιοδιασπώμενες, των οποίων το κόστος είναι 10 φορές μεγαλύτερο.

Ποιά είναι η λύση;

• Πάμε για ψώνια με δίχτυ ή πάνινη σακούλα. Ένα δίχτυ που δεν πιάνει καθόλου χώρο στην τσάντα μας, μπορεί να αντικαταστήσει έως και 500 σακούλες σε ετήσια βάση.

Δεν αγανακτούμε για τη χρέωση της πλαστικής σακούλας, αφού έτσι παίρνουμε λιγότερες ή αναγκαζόμαστε να μεταφέρουμε τα ψώνια μας με πιο οικολογικούς τρόπους. Να ξέρετε ότι και παλαιότερα που δίνονταν υποτίθεται δωρεάν οι πλαστικές σακούλες στα σούπερ μάρκετ, χρεώνονταν έμμεσα μέσω των προϊόντων.

• Αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε τις σακούλες του σούπερ μάρκετ ή άλλων καταστημάτων, ελέγχουμε ότι αναγράφουν πως είναι 100% βιοδιασπώμενες, κατασκευασμένες από άμυλο ή άλλα φυσικά υλικά. Αν γράφουν απλώς «βιοδιασπώμενες», πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί, ενώ, αν δεν γράφουν τίποτα, είναι καλύτερα να τις αποφεύγουμε, καθώς πρόκειται για κλασικές πλαστικές σακούλες.

Συντάκτης: Βάλια Αλεξοπούλου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr