Ο ρατσισμός και οι αιτίες που τον προκαλούν

Συντάκτης: Γεωργία Αγγέλου

Influence:

Ο ρατσισμός είναι ένα φαινόμενο που αποτελεί μάστιγα για την ανθρωπότητα και παρουσιάζεται με διαφορετικές μορφές, ανάλογα με την εποχή, τη χώρα και την κοινωνία στην οποία εκδηλώνεται.

Μορφές του ρατσισμού

Ο ρατσισμός καταφέρνει να εγκλωβίσει τον ανθρώπινο νου στην ιδέα την ανωτερότητάς του έναντι διαφορετικών από εκείνον ατόμων. Έτσι, λαμβάνει διαφορετική κάθε φορά μορφή, εφόσον μπορεί η διάκριση να αφορά σε άλλους λαούς (εθνικός ρατσισμός), σε άλλες φυλές (φυλετικός ρατσισμός) αλλά και σε άτομα που παρουσιάζουν κάποιες ιδιαιτερότητες ή αδυναμίες, όπως οι γυναίκες, τις οποίες ορισμένοι θεωρούν πιο αδύναμες και κατώτερες των ανδρών, οι ομοφυλόφιλοι, οι μειονότητες αλλά και όσοι δεν επιδεικνύουν μεγάλη οικονομική – κοινωνική δύναμη και υψηλό μορφωτικό και επαγγελματικό επίπεδο (κοινωνικός ρατσισμός). Επίσης, κοινωνική διάκριση ενδέχεται να υφίστανται άτομα που δεν συμβαδίζουν ενδυματολογικά με τη μόδα και που έχουν γενικότερα διαφορετικό τρόπο ζωής από το σύνολο.

Ποιές είναι οι αιτίες του;

Αρχικά, είναι ανάγκη να καταγραφούν οι αιτίες που οδηγούν, αλλά και οδηγούσαν ανέκαθεν, σε φαινόμενα ρατσιστικής συμπεριφοράς είτε μέσα στην ίδια κοινωνία, είτε από ανθρώπους μίας κοινότητας ή ενός έθνους απέναντι σε οτιδήποτε διαφορετικό.

Ένας παράγοντας υψίστης σημασίας είναι ο ψυχολογικός, αφού ορισμένοι άνθρωποι που διακατέχονται από συμπλέγματα κατωτερότητας και μειονεξίας προσπαθούν να αποδείξουν την αξία της ύπαρξής τους υποβαθμίζοντας τους συνανθρώπους τους. Μάλιστα  νιώθουν ότι με τη λεκτική και κάποιες φορές σωματική βία τους προσδίδεται μία ψυχολογική και κοινωνική ανάταση και άλλοτε πάλι προσπαθούν με αυτό τον τρόπο να βρουν λύση στα δικά τους προβλήματα. Βέβαια, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να οφείλεται σε δικές τους καταπιεσμένες επιθυμίες, αλλά και στην ανατροφή τους, που δεν φάνηκε αντάξια της ανθρώπινης αλληλεγγύης και της οικουμενικότητας, που πρέπει να διέπει όλο τον κόσμο ανεξαιρέτως.

Ακόμη, κάποιοι  άνθρωποι αδυνατούν να αποδεχτούν τον εαυτό τους ως έχει, με αποτέλεσμα να προσπαθούν να εντοπίσουν εξιλαστήρια θύματα για να καλύψουν δικά τους συναισθηματικά κενά.

Έπειτα, μετά την οικογένεια, που διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στην διαπαιδαγώγηση ενός παιδιού, το σχολείο είναι εκείνο που πρέπει να εμφυσήσει σε όλους τους μαθητές την αποδοχή της διαφορετικότητας, κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής καθώς και την έννοια της αγάπης, της συμπαράστασης και της βοήθειας που θα πρέπει να δείχνουμε σε όλους κατά τη διάρκεια της ζωής μας.

Τα στερεότυπα που προβάλλονται κατά καιρούς είτε από την οικογένεια και το σχολείο, είτε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι ανάγκη να καταρριφθούν σταδιακά, διότι μόνο πρόβλημα μπορεί να προκαλέσουν στον ψυχισμό ενός ατόμου που βρίσκεται σε μία εύπλαστη ηλικιακά φάση της ζωής του. Η διδασκαλία του σεβασμού των άλλων λαών και πολιτισμών, αλλά και η αντιμετώπιση τόσο της γυναίκας όσο και των πιο αδύναμων οικονομικά ανθρώπων ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας μας είναι από τα μαθήματα στο σχολείο που πρέπει να απασχολούν περισσότερο από κάθε τι τους εκπαιδευτικούς.

Επιπρόσθετα, ο οικονομικός παράγοντας υποδαυλίζει πολλές φορές την ρατσιστική συμπεριφορά των λαών. Και αυτό γιατί σε περιόδους οικονομικής κρίσης μίας χώρας ο ρατσισμός απέναντι στους οικονομικούς μετανάστες επιτείνεται, διότι θεωρούν ότι οι μετανάστες αποτελούν τροχοπέδη στους γηγενείς για την εύρεση εργασίας και τη διασφάλιση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης. Ωστόσο, τα ξένα στοιχεία μέσα σε μία χώρα δεν είναι η πραγματική αιτία για την ανεργία που έχει προκληθεί, αντίθετα ένας τέτοιος ισχυρισμός αποτελεί μόνο την αφορμή για την εκδήλωση μίας βίαιης τακτικής απέναντι στους μετανάστες. Άλλωστε όλοι γνωρίζουμε ότι στην πλειοψηφία τους οι μετανάστες καταλαμβάνουν θέσεις εργασίας που οι αυτόχθονες έχουν ήδη αρνηθεί, επειδή θεωρούν ότι βλάπτουν το κοινωνικό τους γόητρο, καθώς επίσης και την εικόνα τους.

Ένας άλλος λόγος που έχει αποδειχθεί ότι προωθεί τις ρατσιστικές συμπεριφορές είναι ο εθνικισμός, που διέπει ένα τμήμα του ανθρώπινου δυναμικού. Η τάση ορισμένων ατόμων να θεωρούν ότι το έθνος τους είναι ανώτερο όλων και ότι η «εισβολή» οποιουδήποτε ξένου στοιχείου μπορεί να το μιάνει, αποβαίνει ενίοτε μοιραία απέναντι στην ετερογένεια. Έτσι λοιπόν, οτιδήποτε στρεβλό σε μία χώρα είθισται να αποδίδεται στην εισροή αλλοδαπών μέσα σε αυτή.

Τέλος, η έξαρση της εγκληματικότητας πολλοί υποστηρίζουν ότι οφείλεται στους μετανάστες. Ωστόσο, δεν είναι δίκαιο να στιγματίζονται όλοι οι μετανάστες για τα λάθη ή τις παρανομίες ορισμένων από αυτούς, εφόσον πολλοί είναι εκείνοι που ζουν αρμονικά ανάμεσά μας.

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να τονίσουμε ότι όλοι οι άνθρωποι, οι λαοί, τα έθνη και οι φυλές είναι ίσοι μεταξύ τους και όλοι έχουν δικαίωμα σε μία αξιοπρεπή διαβίωση, έστω και αν αυτή μπορεί να επιτευχθεί σε μία άλλη πατρίδα. Ο κίνδυνος όμως της απομόνωσης και της αποξένωσης,  που είναι πιθανό να ελλοχεύει στη σκέψη αρκετών από εμάς, πρέπει να αντιμετωπιστεί και να καμφθεί μέσα από τις παραινέσεις της οικογένειας, του σχολείου και της πολιτείας.

Συντάκτης: Γεωργία Αγγέλου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr