Μπροστά στον υποψήφιο εργοδότη- μυστικά επιτυχημένης συνέντευξης

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας - Εικαστικός

Με εξαίρεση το δημόσιο, όπου (τουλάχιστον μέχρι τώρα) απουσιάζει ο θεσμός της προσωπικής συνέντευξης, δεν υπάρχει εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα που να μην έχει υποστεί, τουλάχιστον μια φορά, συχνά πολλές, τη «δοκιμασία» της συνέντευξης εν όψει πρόσληψης.

Εφημερίδες, περιοδικά και διαδίκτυο βρίθουν από οδηγίες για συνεντεύξεις με υποψήφιο εργοδότη. Γκουγκλάροντας «συνέντευξη για εργασία» το ηλεκτρονικό ψαχτήρι θα σας ανακοινώσει  υπερήφανα ότι βρήκε 4 εκατομμύρια (!) αποτελέσματα σε μόλις 0.26 δευτερόλεπτα! Τότε, γιατί καταπιάνομαι εδώ με το ίδιο θέμα. Δύο οι λόγοι:

Ο πρώτος είναι η διαπίστωση πως παρά την αφθονία των διαθέσιμων συμβουλών, πολλοί δεν τις εφαρμόζουν, ακόμη και σε βασικά σημεία. Γιατί άραγε; Αγνοούν την ύπαρξή τους ή αμφισβητούν την χρησιμότητά τους; Δεν ξέρω. Το αποτέλεσμα είναι ότι κόβονται χωρίς να μάθουν ποτέ την πραγματική αιτία, που μπορεί να είναι ένα στραβοπάτημα στην συνέντευξη. 

Ο δεύτερος είναι ότι εδώ καταθέτω προσωπικές εμπειρίες που αποκόμισα στην πολύχρονη καριέρα μου έχοντας καθίσει και στις δύο πλευρές του τραπεζιού: ως εργαζόμενος και ως εργοδότης. Ίσως οι δικές μου συμβουλές εισακουστούν και πιάσουν τόπο.

Είναι σχεδόν βέβαιο πως για κάθε θέση υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι. Ο ελληνικός κινηματογράφος έχει οπτικοποιήσει τον σχετικό ανταγωνισμό στο «Αλίμονο στους νέους» όπου ο Δημήτρης Χορν με τη εφημερίδα στο χέρι βλέπει ουρές που φτάνουν στο δρόμο.

Η πρώτη εικόνα σου που παρουσιάζεις είναι φυσικά το βιογραφικό. Στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλά υποδείγματα. Εδώ θα περιοριστώ στο αυτονόητο, ότι πρέπει να είναι αψεγάδιαστο από κάθε πλευρά: ορθογραφία, στίξη, δομή και περιεχόμενο. Το οποιοδήποτε ψεγάδι κάνει τον άλλον να σκεφτεί «αφού εδώ, που δείχνει τον καλύτερο εαυτό του είναι τσαπατσούλης, φαντάσου τι θα κάνει όταν προσληφθεί». Για αυτό, καλό είναι να το ελέγξει και κάποιος τρίτος με σχετική πείρα. 

Δεν γράφουμε ένα βιογραφικό «δια πάσαν χρήσιν» αλλά το προσαρμόζουμε κατάλληλα. Στα αγγλικά, αν απευθυνόμαστε σε ξένη εταιρεία, στα ελληνικά, αν σε ελληνική. Ο Έλληνας εργοδότης που θα λάβει ένα βιογραφικό στα αγγλικά θα σκεφτεί δικαίως πως είτε τεμπέλιασες και δεν μπήκες στο κόπο να το γράψεις στα ελληνικά είτε πως ο κύριος στόχος σου είναι μια ξένη εταιρεία και πως σε εκείνον απευθύνεσαι απρόθυμα. Επίσης, ανάλογα με τον εργοδότη προσαρμόζουμε το βιογραφικό τονίζοντας τα στοιχεία (προϋπηρεσία, γνώσεις) που προσιδιάζουν περισσότερο στη συγκεκριμένη θέση, υποβαθμίζοντας ή απαλείφοντας τα λιγότερο σχετικά.

Πριν την συνέντευξη, φροντίζουμε να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα για την εταιρεία. Τρεις είναι οι λόγοι: πρώτον, για το συμφέρον μας, αφού εκεί θέλουμε να εργαστούμε. Δεύτερον, δείχνουμε εμπράκτως στον υποψήφιο εργοδότη ότι μας ενδιαφέρει πολύ η θέση, που σημαίνει ότι θα εργασθούμε με ζήλο αν την πάρουμε. Τρίτον, θα εκνευριστεί, έστω κι αν δεν το δείξει, αν τον ρωτήσουμε πράγματα που είναι ήδη ανηρτημένα στην ιστοσελίδα του, την οποία δεν μπήκαμε στον κόπο να επισκεφτούμε.

Έρχεται η ώρα της συνέντευξης. Λένε ότι σχηματίζουμε γνώμη για κάποιον που συναντάμε για πρώτη φορά στα πρώτα 30 δευτερόλεπτα. Για αυτό είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Να πως:

  • Συνέπεια στην ώρα. Καθυστερήσεις λόγω κίνησης, βροχής κλπ δεν συγχωρούνται. Ας ξεκινούσες μια ώρα πριν για να προλάβεις. Καλύτερα να φτάσεις στον προορισμό σου νωρίτερα και να περιμένεις στη γειτονική καφετέρια παρά να καθυστερήσεις. Αν παρόλα αυτά συμβεί κάτι το πράγματι εξαιρετικό και αναπάντεχο, ειδοποίησε με το κινητό σου για την καθυστέρηση, ευχόμενος να σε πιστέψουν.
  • Εμφάνιση. Καθαριότητα (επαναλαμβάνω τα πασίγνωστα: λουσμένα μαλλιά, κομμένα νύχια, φρέσκο ξύρισμα). Επαγγελματικό ντύσιμο: κοστούμι, γραβάτα (όχι χαλαρή) που καλύπτει το κάτω μέρος της ζώνης, γυαλισμένα παπούτσια, αντίστοιχο σε γυναίκες, συνίσταται το ταγιέρ, μακιγιάζ διακριτικό. Ανδρικό σκουλαρίκι και φανερά τατουάζ είναι πρόβλημα.
  • Συμπεριφορά.  Διακριτικό κτύπημα στην πόρτα, έστω κι αν είναι ανοιχτή. Δεν προχωράμε μέσα αν δεν μας καλέσουν. Χαιρετισμός, χειραψία (χέρι σταθερό, όχι σαν βρασμένο μαρούλι) και αφού πρώτα μας τείνουν οι άλλοι το χέρι. Δεν καθόμαστε πριν μας το προτείνουν. Καθόμαστε με την πλάτη σε ορθή γωνία να ακουμπά στη ράχη του καθίσματος, όχι μπροστά σαν φοβισμένοι, ούτε αραχτοί ή σταυροπόδι. Όχι νευρικό κούνημα της κνήμης, όχι τσίχλα ή τσιγάρο έστω κι αν προσφερθεί.
  • Είμαστε ο εαυτός μας. Ύφος όχι μπανάλ, εξυπνάκικο, αδιάφορο ή τρομαγμένο. Είμαστε ο εαυτός μας. Ο άλλος καταλαβαίνει πολύ περισσότερα από αυτά που προσπαθούμε να δείξουμε ή να κρύψουμε και γνωρίζει πως το άγχος μας είναι φυσιολογικό.
  • Απαντάμε με ειλικρίνεια σε όλες τις ερωτήσεις (σε κάποιες ο άλλος ήδη γνωρίζει τις απαντήσεις) με αυτοπεποίθηση. Οφείλουμε να έχουμε συλλέξει στοιχεία για την εταιρεία, να έχουμε διαβάσει προσεκτικά την ιστοσελίδα τους, να μην ρωτάμε πράγματα που υπάρχουν εκεί και να βρούμε την ευκαιρία να πούμε ότι «όπως διάβασα και στην ιστοσελίδα σας…». Δεν κατηγορούμε προηγούμενους εργοδότες ή συναδέλφους. Κάνουμε και εμείς διευκρινιστικές ερωτήσεις για την εταιρεία και την θέση. Εκφράζουμε ανοιχτά το μεγάλο ενδιαφέρον μας για την δουλειά.
  • Παρακολούθηση. Λίγες ημέρες μετά την συνέντευξη, το τηλεφώνημά μας για να ρωτήσουμε τις πιθανότητες πρόσληψης θεωρείται όχι ενόχληση αλλά εκδήλωση ισχυρού ενδιαφέροντος για τη θέση, που εκτιμάται δεόντως. Μερικοί εργοδότες ενδέχεται να περιμένουν ακριβώς αυτό το τηλεφώνημα για να τεστάρουν το ενδιαφέρον μας.

Αν μας απαντήσουν αρνητικά, εκφράζουμε τη λύπη μας, αλλά τονίζουμε ότι επειδή μας ενδιαφέρει πολύ η θέση θα περιμένουμε μήπως κάτι αλλάξει στο μέλλον. Μια επιτυχημένη συνέντευξη με αρνητικό αποτέλεσμα (επειδή ο επιλεγείς θεωρήθηκε καλύτερος) δεν πάει πάντα χαμένη. Μπορεί ο επιλεγείς να προτιμήσει άλλον εργοδότη, ή να προσληφθεί και να απογοητεύσει και τελικά να καλέσουν εσάς. Κι ακόμη, και μια αποτυχημένη συνέντευξη είναι κέρδος αφού αυξάνει την εμπειρία και μας βελτιώνει στις επόμενες. 

Φίλος, επιτυχημένο στέλεχος, μού έλεγε χαριτολογώντας πως όταν έχει αϋπνία, δεν μετράει πρόβατα αλλά αρνητικές απαντήσεις που πήρε στην καριέρα του σε βιογραφικά και συνεντεύξεις που δεν ευοδώθηκαν. Έβλεπε όμως πάντα τα βιογραφικά που έστελνε σαν αγκίστρια που περίμεναν να τσιμπήσει το ψάρι…

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας - Εικαστικός

Ο Άρης Γαβριηλίδης, οικονομολόγος, πρώην  διευθυντικό στέλεχος τραπεζών και επιχειρήσεων, ασχολείται ερασιτεχνικά με το γράψιμο…