Μαστογραφία: μία εξέταση που σώζει ζωές

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

H υγεία της γυναίκας είναι πολυπαραγοντική και πολύ ευαίσθητη στο πέρασμα του χρόνου, ειδικά όταν το σώμα βιώνει σημαντικές αλλαγές όπως μία εγκυμοσύνη ή η εμμηνόπαυση. Ειδικότερα το στήθος, το σήμα κατατεθέν της γυναικείας ύπαρξης υφίσταται πολλές ταλαιπωρίες, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει από απλές φλεγμονές έως και σοβαρές παθολογικές καταστάσεις. Όλες γνωρίζουμε πως η επιστήμη μας έχει προσφέρει εργαλεία για να μπορούμε να ελέγξουμε και να προλάβουμε σοβαρά προβλήματα υγείας όπως είναι ο καρκίνος του μαστού. Όπλο της ασθένειας αυτής; Μα φυσικά η μαστογραφία, μία εξέταση που φοβίζει, αγχώνει και τελικά… σώζει ζωές.

Η μαστογραφία έχει υπάρξει και παραμένει η πιο αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης του καρκίνου του μαστού και είναι υποχρεωτικό να γίνεται από μία ηλικία και μετά. Παρόλα αυτά, πολλές γυναίκες δεν είναι συνεπείς στον ετήσιο έλεγχο, ενώ άλλες δεν έχουν πραγματοποιήσει ποτέ τη συγκεκριμένη εξέταση. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να δούμε την μαστογραφία με άλλα μάτια καταπολεμώντας τον φόβο, την άγνοια και την πεποίθηση ότι σε εμάς δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί κάτι…

Πότε πρέπει να κάνει μία υγιής γυναίκα την πρώτη της μαστογραφία;

Όλες οι γυναίκες, ανάλογα με την ηλικία τους και το οικογενειακό τους ιστορικό, θα πρέπει να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστήματα σε έλεγχο της καλής υγείας των μαστών τους. Η μαστογραφία, που είναι η ακτινογραφία του μαστού, γίνεται με ειδικό μηχάνημα, τον μαστογράφο. Σήμερα υπάρχουν οι συμβατικοί μαστογράφοι της παλιάς γενιάς και οι ψηφιακοί μαστογράφοι. Σε γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό, η πρώτη μαστογραφία ή η μαστογραφία αναφοράς, όπως λέγεται, θα πρέπει να γίνεται μεταξύ 35 και 40 ετών

Αν μία γυναίκα διαθέτει επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, τότε πρέπει να ξεκινήσει 10 χρόνια νωρίτερα.

Κάθε πότε πρέπει να επαναλαμβάνεται η εξέταση;

Η μαστογραφία πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο μετά την ηλικία των 40 ετών και αυτό επειδή μετά την ηλικία αυτή ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξάνεται. Έτσι, η ετήσια μαστογραφία δίνει  τη δυνατότητα, αν στο μεταξύ αναπτυχθεί κάποια κακοήθεια, να να μπορεί να εντοπιστεί σε πολύ αρχικό στάδιο και κατά συνέπεια να έχουμε καλύτερη πρόγνωση και αύξηση του προσδόκιμου ζωής. 

Η ημέρα του κύκλου της γυναίκας παίζει ρόλο για την εξέταση;

Κάθε γυναίκα πρέπει να γνωρίζει, προτού κλείσει το ραντεβού της για μαστογραφία ,ότι απαγορεύεται να υποβάλλεται στην εξέταση αυτή γύρω στη 2η φάση του εμμηνορρυσιακού της κύκλου, δηλαδή τις 10-15 ημέρες πριν από την επόμενη περίοδο. Ο λόγος είναι ότι ο μαστός ξεκινά να διογκώνεται μετά την ωορρηξία, κι έτσι μπορεί να υπάρξουν ψευδή ευρήματα. Συνιστάται, λοιπόν, η μαστογραφία να γίνεται μεταξύ της 4ης και της 10ης ημέρας του κύκλου, μετρώντας από την πρώτη ημέρα που εμφανίστηκε η έμμηνος ρύση και όχι από το τέλος της περιόδου. 

Πόσο αξιόπιστη είναι;

Η μαστογραφία είναι μια αξιόπιστη και απλή εξέταση και όλες οι γυναίκες θα πρέπει να υποβάλλονται σε αυτήν. Όπως όλες οι εξετάσεις, έτσι και αυτή  έχει τους περιορισμούς της. Έτσι,  δεν αρκεί η γυναίκα να υποβάλλεται μόνο σε μαστογραφία για να έχει σωστή διάγνωση, αλλά και σε συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως είναι η κλινική εξέταση και οι υπέρηχοι

Η ακτινοβολία πoυ δέχεται ο μαστός κατά την εξέταση μπορεί να προκαλέσει κακοήθια;

Το ποσό της ακτινοβολίας που δέχεται ο μαστός στη διαδικασία της  μαστογραφίας είναι εξαιρετικά χαμηλό και δεν έχει φανεί συσχέτιση μεταξύ ανάπτυξης καρκίνου του μαστού και εξέτασης. Άλλωστε, ο κίνδυνος από την εμφάνιση καρκίνου του μαστού είναι πολύ μεγαλύτερος σε σύγκριση με την ποσότητα της ακτινοβολίας που λαμβάνει η γυναίκα όταν υποβάλλεται σε μαστογραφία. 

Συντάκτης: Ειρήνη Μαθιουδάκη, Χημικός - Συγγραφέας

Η Ειρήνη Μαθιουδάκη γεννήθηκε το 1992 στο Ηράκλειο Κρήτης. Αποφοίτησε από το τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης το 2014…