Λουκιανός Κηλαηδόνης, ο τολμηρός μουσουργός

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου

Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης είναι ένας από τους πιο αγαπητούς τραγουδοποιούς στο κοινό και σε πολύ μεγάλο βαθμό, στην νεολαία. Είναι ένας ξεχωριστός και ολοκληρωμένος καλλιτέχνης με επιτυχημένες συνθετικές, στιχουργικές και ερμηνευτικές απόπειρες στο ενεργητικό του. Μ’ ένα ταλέντο έμφυτο, επηρεασμένος από τον Νίκο Γκάτσο, το Γρηγόρη Μπιθικώτση και κουβαλώντας την αντανάκλαση της Αθήνας στη σκιά του μεταπολιτευτικού συρφετού που εδραιώνει τον μικροαστό Έλληνα, δημιουργεί ιδιαίτερα τραγούδια που φέρουν την προσωπική του σφραγίδα και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα.

Ένας νέος  στην Αθήνα

Γεννήθηκε στην Κυψέλη το 1943. Βγαίνοντας από τα μαθητικά χρόνια, ήταν ένας τυπικός νέος που άκουγε ροκ-εν-ρολ και φυσικά έπαιζε πολύ μπιλιάρδο. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Μετσόβειο Πολυτεχνείο, χωρίς ποτέ όμως να ασκήσει το επάγγελμα. Ωστόσο, την αγάπησε την αρχιτεκτονική πολύ. Ο ίδιος σε συνέντευξή του είχε πει: «Αν και δεν δούλεψα  ως αρχιτέκτονας, αυτές οι σπουδές μου άνοιξαν ορίζοντες και μου μετέδωσαν ένα είδος σκέψης που επηρέασε και τον τρόπο με τον οποίο έκανα μουσική.»

Όταν ο Λουκιανός συνάντησε τη μουσική

Η πρώτη μουσική του δημιουργία τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του ’70 για μια θεατρική παράσταση του έργου της Κωστούλας Μητροπούλου, με τίτλο «Η πόλη μας». Ερμηνευτές των τραγουδιών είναι η Βίκυ Μοσχολιού και ο Μανώλης Μητσιάς. Στους μετέπειτα δίσκους του τη μουσική υπογράφει κυρίως ο ίδιος, ενώ τις μελωδίες ντύνουν πολύ σημαντικοί άνθρωποι του χώρου όπως ο Νίκος Γκάτσος, ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ο Μάνος Ελευθερίου. Στον δίσκο «Κόκκινη Κλωστή» συνεργάζεται για πρώτη φορά με τη Δήμητρα Γαλάνη, η οποία ερμηνεύει τραγούδια του μαζί με τον Μητσιά.

Ο Κηλαηδόνης γράφει μουσική για διάφορα θεατρικά και κινηματογραφικά έργα, καθώς και για τηλεοπτικές εκπομπές, με σημαντικές επιτυχίες. Στο πλαίσιο της πρωτοτυπίας που τον ακολουθεί από το ξεκίνημα της πορείας του, το 1993 κυκλοφορεί έναν δίσκο με τίτλο «Αχ! Πατρίδα μου γλυκειά.» καταγράφοντας, για πρώτη φορά στη μουσική ιστορία, το σύνολο των τραγουδιών που ανήκουν στην προφορική παράδοση της Ελλάδας τα τελευταία 50 χρόνια.. Πρόκειται για τραγούδια της γειτονιάς, του δρόμου, σχολικά, της κατασκήνωσης, επτανησιακά, ρεμπέτικα, καντάδες και άλλα..

Μικροαστικά

Δίσκος σταθμός στην καριέρα του είναι  τα «Μικροαστικά» το 1973, καθώς είναι η πρώτη δουλειά, όπου ο Κηλαηδόνης ερμηνεύει ο ίδιος τους στίχους του Γιάννη Νεγρεπόντη σε δικές
του συνθέσεις. Μια δουλειά που κλείνει μέσα σε 14 τραγούδια όλες τις συνήθειες που μπολιάστηκαν σε μια ολόκληρη γενιά, αυτή της μεταπολίτευσης. Είναι χαρακτηριστικό, ότι τα τραγούδια του δίσκου, κυκλοφορούσαν παράνομα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, πριν την κυκλοφορία του.

Η σκοτεινιά της χούντας τέλειωσε το 1974, αφήνοντας όμως σημάδια που δυστυχώς μετατράπηκαν σε κακούς συμβούλους, δημιουργώντας ανθρώπους φυγόπονους, μετριοπαθείς και βολεμένους. Έτσι, διαγράφεται, συχνά σκωπτικά,  το προφίλ του μικροαστού Έλληνα που παίρνει έναν μικρό αλλά σταθερό μισθό και παλεύει να τα φέρει βόλτα, που διατηρεί ένα μικρό εξοχικό για να πηγαίνει τα σαββατοκύριακα, που κάνει οικονομία για να έχει χρήματα και στα γεράματα, που δεν διστάζει να ωθήσει την κόρη του σ’ έναν καλό γάμο με έναν καλοστεκούμενο και οικονομικά εύρωστο κύριο.

Κάνει σαφείς νύξεις για την νοοτροπία του Έλληνα που θέλει να τα έχει καλά με το νόμο, αδιαφορώντας πολλές φορές για το διπλανό του, σιωπώντας ακόμα κι όταν διαφωνεί, χωρίς να αντιδρά.«Γιατί είμαστε νομοταγείς, κοιτάμε τη δουλειά μας, μπλεξίματα δεν θέλαμε στην οικογένειά μας..» Είναι ο ίδιος Έλληνας, που έφυγε από το χωριό του και δεν καταδέχτηκε να γίνει αγρότης, θεωρώντας το υποτιμητικό κι ας μεγάλωσε από γονείς αγρότες, παρά προτίμησε να έρθει στη χαοτική Αθήνα, για να κυνηγήσει  μια καλή θέση στο δημόσιο και άρα να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή θέση και στην κοινωνία.

«Δεκατεσσάρων έφυγε /απ’ το χωριό του ο Γιώργος.
 /Δυο γραμματάκια έμαθε / στην πολιτεία ο Γιώργος.


Κλητήρας διορίστηκε
 / σε υπουργείο ο Γιώργος.
 / Γυαλιστερά κουμπιά φορεί, / γυαλοκοπάει ο Γιώργος»

Βιωματικά τραγούδια

Πολλά από τα τραγούδια που γράφει ο Κηλαηδόνης είναι βιωματικά και προκαλούν μια ευθυμία. Η μελωδία τους, ακούγεται εύκολη, στην πραγματικότητα, όμως ξεγελάει, δεν είναι εύκολη. Οι στίχοι, δε όσο απλοί και αν μοιάζουν και αν προκαλούν γέλιο, παραπέμπουν στο μοναδικό ελληνικό ταμπεραμέντο με τα καλά αλλά και με τα άσχημα στοιχεία, που συνήθως υπερισχύουν κιόλας. Είναι βέβαιο, ότι πολλοί ακούγοντάς τα, ταυτιζόμαστε, βλέποντας κάπου ανάμεσα στις λέξεις τον εαυτό μας, το φίλο μας, το γείτονά μας, το γονιό μας. Χαρακτηριστικά, ο ίδιος λέει: «Γελάω πάρα πολύ γράφοντας τραγούδια σαν το «Θα κάτσω σπίτι» ή το «Πού βαδίζουμε κύριοι;» και ακούγοντας τα προσχέδια με το πιάνο και τη φωνή μου λέω δυνατά στο χώρο μου: «Θα πάθετε την πλάκα σας»». Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και για την προσπάθεια του να καταγράψει την είσοδο του άγχους στην καθημερινότητα και των νέων ρυθμών ζωής κατά τις δεκαετίες ‘70 και ‘80. 

 

«Πάμε μια βόλτα στη Βουλιαγμένη»
 
Στις 25 Ιουλίου 1983, μια γλυκιά βραδιά, ο Κηλαηδόνης πραγματοποίησε μια συναυλία στη Βουλιαγμένη, στην οποία παρευρέθησαν  γύρω στα 100.000 άτομα ανεπίσημα, καθώς τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν και λόγω της τεράστιας προσέλευσης και κατόπιν συνεννόησης με τις αρχές, η είσοδος έγινε ελεύθερη. Η συναυλία ξεκίνησε φυσικά με το ομότιτλο τραγούδι.

Ήταν κάτι εντελώς καινούργιο και πρωτόγνωρο για τον κόσμο που ήθελε να αποτινάξει από πάνω του όλη την σκοτεινιά της πρόσφατης χούντας, γι’ αυτό και ο ενθουσιασμός του κόσμου ήταν απίστευτος, σχεδόν παιδικός. Ο Κηλαηδόνης υπήρξε ουσιαστικά ο πρώτος καλλιτέχνης που έβγαλε τις συναυλίες από τα όρια των θεάτρων και των γηπέδων, χρησιμοποιώντας ελεύθερους φυσικούς χώρους.

Η απίθανη πανσέληνος, ο λαμπερός νυχτερινός ουρανός με τα πυροτεχνήματα, τα γέλια, οι παρέες, τα γλυκά μπερδέματα, η μουσική και τα τραγούδια του Κηλαηδόνη, κάνανε την ατμόσφαιρα ειδυλλιακή. Στη συναυλία συμμετείχαν και κάποιοι φίλοι του Κηλαηδόνη, όπως η Μαργαρίτα Ζορμπαλά, ο Γιώργος Νταλάρας, η Αφροδίτη Μάνου, ο Διονύσης Σαββόπουλος και άλλοι. Παρά το συνωστισμό του κόσμου, όλα κύλησαν ομαλά και η ευχαρίστηση ήταν διάχυτη σε όλους. Ήταν μια απίστευτα επιτυχημένη βραδιά με τον Κηλαηδόνη να δίνει τον καλύτερό του εαυτό. Στο τέλος της συναυλίας, οι τελευταίοι απόλαυσαν μια απίστευτη ανατολή  ηλίου.

Ο καλλιτέχνης και ο άνθρωπος

Ο Κηλαηδόνης είναι σίγουρα πολύ διαφορετικός καλλιτέχνης με την αδιαμφισβήτητη μοναδικότητα που τον διακρίνει. Δεν κατέστη ποτέ αντιγραφέας κανενός, ούτε και μιμητής. Είναι τολμηρός αλλά έχει τον τρόπο του στα μουσικά πράγματα. Μιλάει καθαρά αλλά συγχρόνως ανώδυνα. Αυτό, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις μελωδίες του, που στην πλειοψηφία τους είναι πιο ανάλαφρες, με πιο χαρούμενο τόνο, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι και εύκολες συνθετικά. Το έργο του έχει επηρεαστεί από τζαζ ακούσματα και έφερε τη δική του αύρα στο ελληνικό πεντάγραμμο.

Ως άνθρωπος είναι φύσει αισιόδοξος και απολύτως αυθεντικός, χαμηλών τόνων και προσιτός. Διατηρεί μια σαφή πορεία προς τις μουσικές και τα λόγια που εκφράζουν το δρόμο της καρδιάς και της σκέψης του. Εδώ και 13 χρόνια διατηρεί το δικό του χώρο θεάματος, μαζί με τη σύζυγό του και ηθοποιό, Άννα Βαγενά., στο Μεταξουργείο. Είναι παντρεμένοι τα τελευταία 40 χρόνια και έχουν αποκτήσει 2 κόρες.

Ο Κηλαηδόνης είναι ένας άνθρωπος με αντοχή στο μουσικό πεντάγραμμο που κατόρθωσε να παγιωθεί χωρίς φιοριτούρες ενώ πάντα με καθαρό βλέμμα στον κόσμο, έχει κάτι ουσιαστικό να πει μέσα από τα τραγούδια του. Κάποτε είχε πει: «Ονειρεύομαι έναν κόσμο που δεν θα χρειάζεται καθόλου την τέχνη. Όσοι ασχολούνται με την τέχνη είναι συνήθως άνθρωποι πληγωμένοι, που θέλουν να καλύψουν μια έλλειψη. Αλλά η τέχνη δεν είναι και δεν πρέπει να είναι δεκανίκι. Τα ωραιότερα πράγματα σε αυτή τη ζωή είναι τα πιο απλά: ένα ποτήρι κρύο νερό, ένας σύντροφος, ένα ηλιοβασίλεμα

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου,

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.