Η κουζίνα της αγάπης, της Βασιλικής Πιτούλη

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας - Εικαστικός

Τα τελευταία πολλά χρόνια έχουν μεγάλη πέραση τα λεγόμενα γυναικεία μυθιστορήματα. Πολλών εκατοντάδων σελίδων, είναι γραμμένα συνήθως, αλλά όχι αποκλειστικά, από γυναίκες, απευθύνονται κυρίως σε γυναίκες, έχουν πρωταγωνίστριες κυρίως γυναίκες με εντυπωσιακά ονόματα (όπως Ελεονόρα, Νατάσα, Υβόνη, κλπ) και έντονα αισθηματική θεματογραφία.

Το νέο μυθιστόρημα της Βασιλικής Πιτούλη διαθέτει κάποια μα όχι όλα αυτά τα τυπικά χαρακτηριστικά. Το χαρούμενο εξώφυλλό του μας προϊδεάζει για δύο πράγματα: την παράθεση κάποιων μαγειρικών συνταγών και το ανάλαφρο ύφος διήγησης. Πράγματι, η συγγραφέας, ακολουθώντας την σύγχρονη τάση της ενσωμάτωσης τέτοιων συνταγών στην πλοκή του μυθιστορήματος βάζει την πρωταγωνίστριά της, την Σύρμω, να μαγειρεύει απλά ελληνικά φαγητά και να μας εξηγεί πώς το κάνει. Όλο το βιβλίο, από την αρχή έως το τέλος, είναι διανθισμένο με μπόλικο χιούμορ, που χαρακτηρίζει την πένα της συγγραφέως και που το κάνει να διαβάζεται ευχάριστα.

Πριν συνεχίσουμε, ας δούμε πώς παρουσιάζεται το μυθιστόρημα στο οπισθόφυλλό του:

Κάθε κουζίνα έχει τα μυστικά της και η κουζίνα της Σύρμως δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από αυτόν τον κανόνα. Είναι άσημη αλλά έχει διάσημη αδερφή, την ιέρεια των ειδήσεων Λίνα Τάτση. Ζουν σε παράλληλους κόσμους, ξένους μεταξύ τους, αλλά στην ίδια Αθήνα της κρίσης. Η μία έχει κόρες και η άλλη γάτες και σκύλους, αλλά καθεμία αναρωτιέται ποια είναι η κερδισμένη. Η Ήπειρος κονταροχτυπιέται με τον Βόλο και τη Μικρά Ασία καθώς οι γυναίκες της ιστορίας αυτής προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον έρωτα και τη στοργή, της αδερφής και της μητέρας. Κάποιοι λεκέδες μένουν ανεξίτηλοι, αλλά όλα μπορούν να συμβούν στην κουζίνα της αγάπης.

Η συγγραφέας είναι εκπαιδευτικός, στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και γεννήθηκε στο Βόλο από πατέρα Ηπειρώτη. Πολύ φυσικό, οι πρωταγωνιστές της να έχουν ηπειρώτικη ρίζα και μέρος της υπόθεσης να εκτυλίσσεται στην Ήπειρο.  Έχει ήδη μια μακρά θητεία στη λογοτεχνία με τα εξής έργα: «Και το έρεβος να γίνεται φως», ποιητική συλλογή, Δωδώνη 2001, «Η είσπραξη της ημέρας», συλλογή διηγημάτων, Δωδώνη 2002, «Διάλογοι περί έρωτος και άλλων δαιμονίων», Δωδώνη, 2007, «Να με λες Άννα», Ιστορικό μυθιστόρημα, Βραβείο Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών, Εμπειρία Εκδοτική, 2008, «Δείπνο εκ προμελέτης», μυθιστόρημα, Εμπειρία Εκδοτική, 2008, «Ους ο Θεός συνέζευξεν», συλλογή διηγημάτων, Αμαρυσία, 2012, «Εκάλη-Μύκονος: Διαδρομή Εγκλήματος» Έναστρον, 2015.

Η Βασιλική Πιτούλη δεν είναι άγνωστη στους τακτικούς αναγνώστες της στήλης. Προ καιρού, είχαμε παρουσιάσει το αστυνομικό της μυθιστόρημα  «Εκάλη-Μύκονος: Διαδρομή εγκλήματος». Είναι το δεύτερο αστυνομικό που έγραψε μετά το «Δείπνο εκ προμελέτης»

Τα στοιχεία που κάνουν το νέο της βιβλίο «Η κουζίνα της αγάπης» να μην εντάσσεται στην κατηγορία των αμιγώς γυναικείων μυθιστορημάτων που αναφέραμε προηγουμένως, είναι τα εξής: Οι χαρακτήρες είναι αντισυμβατικοί και έχουν πεζά, καθημερινά ονόματα, όπως Μαίρη, Λίνα, με αποκορύφωμα το Σύρμω (εκ του Συρμαλένια), που είναι το όνομα της κεντρικής ηρωίδας. Δεν υπάρχει ίχνος μελό. Λείπουν οι απελπισμένοι έρωτες.

Αυτό που κυριαρχεί στο μυθιστόρημα είναι τα ενδοοικογενειακά προβλήματα, που η συγγραφέας έντεχνα αναδεικνύει και αναλύει, ή μάλλον ανατέμνει. Είναι προβλήματα που προϋπάρχουν από την παιδική ηλικία ανάμεσα σε μητέρες και κόρες και ανάμεσα σε αδελφές. Σε τελευταία ανάλυση είναι ένα «ψυχαναλυτικό» βιβλίο. Αυτό είναι το κύριο στοιχείο της γοητείας του, που τα διαφοροποιεί από πολλά άλλα. Πολλές αναγνώστριες θα αναγνωρίσουν ένα κομμάτι του εαυτού τους.

Παράλληλα όμως η συγγραφέας θίγει πολλά άλλα κοινωνικά θέματα ενώ σχολιάζει την πολιτικοοικονομική επικαιρότητα, στην «μετα-αστακομακαροναδική» εποχή που ζούμε.

Χρησιμοποιεί κοφτερή γλώσσα λέγοντας τα πράγματα με το όνομά τους. Ακριβολογεί επιλέγοντας προσεκτικά τις λέξεις οι οποίες μερικές φορές σου δίνουν την εντύπωση ότι φτιάχτηκαν για να μπουν στη συγκεκριμένη φράση. Παίζει με τα ονόματα όπως, για παράδειγμα, μιλάει για το δίδυμο παρουσιαστών της τηλεόρασης με τα ονόματα Βακιρτζής και Πολυμέρου, που παραπέμπει στους Λυριτζή και  Οικονόμου.  Κι ακόμη, αναφερόμενη στην απιστία της συζύγου του καναλάρχη για τον οποίο εργάζεται μία ηρωίδα της, περιγράφει γνωστή, πραγματική ιστορία.

Η ιστορία εξελίσσεται με διαρκή flash back, που αποκαλύπτουν σιγά-σιγά το παρελθόν του κάθε προσώπου του έργου, το οποίο εξηγεί την συμπεριφορά του. Φυσικά, στο τέλος δεν λείπουν και οι ανατροπές.

Σε πολλά μυθιστορήματα, συχνά μπαίνει ο αναγνώστης στον πειρασμό να συσχετίσει τον κεντρικό ήρωα με τον συγγραφέα. Εδώ έρχεται η Βασιλική Πιτούλη να μας το ξεκόψει από την αρχή, αναφερομένη στον εαυτό της: «Μην προσπαθήσετε να την συσχετίσετε με την κεντρική ηρωίδα του βιβλίου, είναι μάταιο. Η πραγματικότητα ξεπερνά κάθε φαντασία». Πράγματι, έτσι είναι.

Εκδόσεις Έναστρον 8/2017 με 524 σελίδες.

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας - Εικαστικός

Ο Άρης Γαβριηλίδης, οικονομολόγος, πρώην  διευθυντικό στέλεχος τραπεζών και επιχειρήσεων, ασχολείται ερασιτεχνικά με το γράψιμο…