Η εντυπωσιακή μεταμόρφωση ενός παλιού εργοστασίου σε σύγχρονη κατοικία

Συντάκτης: Σταματία Γούλα

Influence:

Γνωστή με το όνομα La Fabrica, η μοντέρνα κατοικία που στεγάζει το αρχιτεκτονικό γραφείο του Ricardo Bofill είναι ένα εργοστάσιο τσιμέντου του 1973, κοντά στη Βαρκελώνη της Ισπανίας. Ο αρχιτέκτονας αγόρασε το εργοστάσιο και μετά από περίπου 45 χρόνια το μετέτρεψε σε ένα εντυπωσιακό loft δημιουργώντας τη δική του προσωπική κατοικία με γραφεία, βιβλιοθήκες και έναν εκθεσιακό χώρο της αρχιτεκτονικής του εταιρείας, Taller de Arquitectura.

Το εργοστάσιο των 3.100 τετραγωνικών μέτρων χρονολογείται από την πρώτη περίοδο βιομηχανοποίησης της Καταλονίας και κατασκευάστηκε αρχικά στη μεταπολεμική εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Αποτελεί ένα αρχιτεκτονικό χρονοδιάγραμμα που έχει επεκταθεί μέσα από διάφορες μορφές λόγω των απαιτήσεων των παλιών και νέων του λειτουργιών. Το συγκρότημα, που παρέχει μία όμορφη σειρά μπρουταλιστικών και σουρεαλιστικών χώρων με βιομηχανικό στιλ, υποβλήθηκε σε μία σειρά διαδικασιών μεταμόρφωσης της υπάρχουσας δομής σε στούντιο, γκαλερί, κήπο και σπίτι. Πρόκειται ουσιαστικά για μία επανακαθορισμένη πόλη μέσα σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο που σιγά σιγά κατακλύστηκε από τη βλάστηση.

Η διαδικασία ανακαίνισης του εργοστασίου ξεκίνησε με την κατεδάφιση ορισμένων στοιχείων και έπειτα αντιμετωπίστηκε ως έργο τέχνης, αφού ο αρχιτέκτονας εντυπωσιάστηκε από τις αντιθέσεις και την αμφισημία των χώρων. Η προσέγγιση αυτή του έδωσε τη δυνατότητα να ανακαλύψει κρυμμένα δωμάτια και να δημιουργήσει νέες σχέσεις μεταξύ των διάφορων τμημάτων του κτιρίου, καθιστώντας απρόσιτα τα επικίνδυνα ή μη χρησιμοποιήσιμα μέρη, όπως τα σιλό γεμάτα με τσιμέντο. Δεδομένης της μοναδικής φύσης του εργοστασίου, υπήρξε ανάγκη για νέες χωροταξικές σχέσεις και λειτουργίες, οι οποίες προσαρμόστηκαν στους χώρους επαναπροσδιορίζοντας τη χρήση των υπαρχόντων συνθηκών.

Η φύτευση περιλαμβάνει κήπους μέσα στις εγκαταστάσεις, οάσεις στον τελευταίο όροφο του συγκροτήματος και βλαστικούς κόμβους με στόχο να σβηστεί η γραμμή μεταξύ της φύσης και του κτιρίου. Οι κήποι έχουν φυτευτεί σε όλο το συγκρότημα βυθίζοντας κάθε στοιχείο στο πράσινο.

Το εργοστάσιο είναι ένα κτίριο προστατευμένο από τον κόσμο, ημικρυμμένο μέσα στο πράσινο, όπου οι ιδέες του αρχιτέκτονα μπορούν να διαμορφωθούν με άνεση και απόλυτη μυστικότητα. Κάθε στοιχείο επαναπροσδιορίζεται για νέα χρήση, ενώ ταυτόχρονα επιδεικνύει το μοναδικό του δομικό στιλ. Ο χώρος της γκαλερί δημιουργήθηκε γκρεμίζοντας πολλούς τοίχους του πρωτεύοντος χώρου για να υπάρξει μία σαφής οπτική σύνδεση μεταξύ των διάφορων τμημάτων, ενώ οι μεγάλες αίθουσες αναδεικνύουν την κλίμακα και την κατασκευή της αρχικής δομής. Το καθιστικό και η βιβλιοθήκη είναι τοποθετημένα μέσα σε μία γωνία του κεντρικού χώρου του εργοστασίου, δημιουργώντας ένα δωμάτιο με άπλετο φυσικό φως. Τα φρεάτια σκαλοπατιών του σιλό ήταν ελαφρώς ανασχεδιασμένα και βαμμένα, με νέους φεγγίτες που πλημμυρίζουν τον δραματικό χώρο με φυσικό φως, το οποίο μειώνεται με το βάθος.

Η κατοικία αποτελεί μία σύγκλιση της βιομηχανικής γειτονιάς, του κήπου και της επικαιροποιημένης χρήσης, έτσι ώστε να μην έχει κανένα από τα τρία στοιχεία ιδιαίτερη κυριαρχία, αλλά να παρέχεται αρκετή εννοιολογική απόσταση, επιτρέποντας σε κάθε στοιχείο να έχει τη δική του υπόσταση.

Συντάκτης: Σταματία Γούλα,

Influence:

Είμαι απόφοιτος του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών…