Επιλέγω με βάση την όσφρηση

Συντάκτης: Ιωάννα Καλεμίδου

Μια βαθιά εισπνοή και οι αναμνήσεις ξεπηδούν η μία μετά την άλλη αβίαστα. Ταξίδι πίσω στο χρόνο, σε εκείνο το γλυκό της γιαγιάς, στα φρεσκοψημένα κουλουράκια στις γιορτές, στο άρωμα εκείνο των αγαπημένων μας προσώπων. Πόσες στιγμές μας δεν έχουμε ταυτίσει με συγκεκριμένες μυρωδιές!…Ακόμα και ανθρώπους. Είναι άραγε η όσφρηση, η αίσθηση εκείνη που θα καθορίσει τον σύντροφο που θα επιλέξουμε ή ακόμα ακόμα και την πολιτική μας τοποθέτηση;

Όσφρηση, η αίσθηση αυτή χάρη στην οποία αντιλαμβανόμαστε τις οσμές, αλλά και τις γεύσεις. Αλληλεπιδρά με τον εγκέφαλο και συγκεκριμένα με τις περιοχές εκείνες που σχετίζονται με την μνήμη και τα συναισθήματά μας. Πολύ συχνά μία συγκεκριμένη μυρωδιά ανακαλεί αναμνήσεις, οι οποίες δε πιστεύαμε καν ότι υπάρχουν μέσα μας. Σαν μια αποθήκη, σαν ένα καλά σφραγισμένο χρηματοκιβώτιο που ανοίγει μονομιάς κι ελευθερώνει λησμονημένους θησαυρούς.

Ο κάθε ένας από εμάς, χαρακτηρίζεται από την προσωπική του μυρωδιά κι αυτή σύμφωνα με τους επιστήμονες παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή συντρόφου. Σύμφωνα με μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε προ ετών από κορυφαία πανεπιστήμια σε παγκόσμιο επίπεδο με αντικείμενο την αξιολόγηση οσμών αγνώστων ατόμων ως προς τους συμμετέχοντες, οι άνθρωποι έλκονται από αυτούς με τους οποίους παρουσιάζουν κοινές ιδεολογικές και πολιτικές αντιλήψεις. Όπως ακριβώς λειτουργεί και κατά τη διαδικασία επιλογής ερωτικού συντρόφου, η όσφρηση λειτουργεί ως ένα αδιάψευστο κριτήριο του κατά πόσο είναι κάποιος υγιής υπό κάθε έννοια και αν προτίθεται να μας εξαπατήσει ή ακόμα και να απειλήσει την ζωή μας ή κάποιου συνανθρώπου μας. Η διαίσθηση λοιπόν που συχνά έχουμε για κάποιον ή κάτι, δεν είναι απλά μια ψευδαίσθηση ή κάτι το στιγμιαίο. Έχει βαθύτερες ρίζες και εξηγείται πλέον και επιστημονικά η αιτία που καταλήγουμε στην λήψη τέτοιων αποφάσεων. Κάτι παραπλήσιο συμβαίνει κατά κόρον και σε αρκετά μεγαλύτερη κλίμακα σε όλο το ζωικό βασίλειο.

Ο αθόρυβος και υποσυνείδητος τρόπος δράσης της αίσθησης της όσφρησης, παρ’ όλα τα αρχικά, αλλά και τόσο αναπάντεχα συμπεράσματα στα οποία περιήλθαν μερικές έρευνες, συνεχίζει να κινεί το ενδιαφέρον των επιστημόνων ανά τον κόσμο και ίσως σύντομα να βρεθούμε μπροστά σε νέα δεδομένα ως προς την σπουδαιότητά του στην καθημερινότητά μας.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως η αρχέγονη αυτή αίσθηση ταυτίζεται με τη διάθεσή μας και μας παρακινεί στη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων. Από τότε ακόμα που βρισκόμασταν εκτεθειμένοι απέναντι σε κάθε λογής κινδύνους κι αποτελούσε μέσο προφύλαξης (από τροφές, ζώα, διαφορετικές φυλές) και ανάπτυξης δεσμών. Συνιστά μέρος των γονιδιακών πληροφοριών που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, ρέει στο DNA μας. Η έλλειψή της πλέον δεν θέτει την ζωή μας σε κίνδυνο, ωστόσο την καθιστά κάπως πιο «άνοστη». Υπάρχει άραγε κάποια σύνδεση με την αναποφασιστικότητα ευρύτερα ή την πολυγαμία; Μερικά μόνο από τα ερωτήματα που προκύπτουν. Το μέλλον σίγουρα μας επιφυλάσσει νέες πτυχές και η επιστημονική κοινότητα καλείται να διαλευκάνει το τοπίο.

Συντάκτης: Ιωάννα Καλεμίδου,

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.