Ένα ανάρπαστο εσωτερικό αφήγημα: «H πιο σκοτεινή ώρα»

Συντάκτης: Μαρίνα Σίσκου

Influence:

Η «Πιο Σκοτεινή ώρα» είναι ένα σκηνοθετικό αφήγημα του σκηνοθέτη Τζο Ράιτ. Συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο εξαίσιων ερμηνειών του εξηντάχρονου Γκάρι Όλντμαν, ισχυρού υποψηφίου των Όσκαρ για το 2018.  Η απόδοση του Ουίστον Τσόρτσιλ είναι μία συγκίνηση σε κάθε ενσταντανέ της ταινίας.

Ο πρωταγωνιστής του πολεμικού δράματος κατάφερε μία ασύλληπτη μεταμόρφωση, η οποία πραγματοποιήθηκε χάρη στον καλλιτέχνη ειδικών εφέ Καζουχίρο Τσούτζι, ο οποίος επανήλθε στα κινηματογραφικά δρώμενα μόνον λόγω της προσωπικής έκκλησης από μέρους του Γκάρι Όλντμαν. Η τελειοποίηση της οπτικής ομοιότητας απαίτησε πειραματισμούς έξι μηνών, ενώ πέραν της αισθητικής ταύτισης του ηθοποιού, που μεταξύ άλλων έχει υποδυθεί τον ρόλο του «Δράκουλα» του Φράνσις Φορντ Κόπολα το 1992, με τον «αρχιτέκτονα και πατέρα της νίκης» Τσόρτσιλ,  συνέβαλε το ερευνητικό πνεύμα του ίδιου του πρωταγωνιστή. Εκτός από την ντετεκτιβική, όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος, προσήλωσή του στη έρευνα και αποδόμηση της εμβληματικότερης φιγούρας των Συμμαχικών Δυνάμεων, ο Όλντμαν «είδε κάποια στοιχεία στον Τσόρτσιλ που δε νομίζει ότι έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα». Πράγματι.

Η ταινία, αν και αφηγείται τα τεκταινόμενα της πολεμικής εποχής του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, είναι νοσταλγική στον σύγχρονο πολίτη ενός κόσμου, ο οποίος, σύμφωνα με τους παραγωγούς της ταινίας «έχει κενό σε επίπεδο ηγεσίας». Η ερμηνευτική αφήγηση καταγράφει την πορεία  του χαρισματικού Τσόρτσιλ κατά την «πιο σκοτεινή του ώρα». Ο τίτλος διατρέχει κάθε έκφανση της ζωής του Τσόρτσιλ, αλλά και της Ευρώπης συνολικά. Επρόκειτο για την πιο σκοτεινή ώρα των Συμμάχων, των πολιτών, της προσωπικής και πολιτικής πορείας του βρετανού Πρωθυπουργού.

Δε θα καταφέρει κανείς να απαντήσει με ασφάλεια στο ερώτημα εάν υπήρξε καθαυτή η προσωπικότητα και ο χειρισμός του Τσόρτσιλ ή η συνύφανση όλων των συνιστωσών, εκείνο που οδήγησε στην λυτρωτική έκβαση του πολέμου. Αν δηλαδή, η απελευθέρωση της Γηραιάς Αλβιόνας αποδίδεται στη διορατικότητά του, τη διπλωματική του εγρήγορση και την αβίαστη επιρροή του σε πολίτες και πολιτικούς. Μέσα από την ταινία απεικονίζεται ο συγκρουόμενος ψυχισμός του Τσόρτσιλ με αξιοπρεπή εσωτερικότητα.

Πέρα από πολιτικός και στρατιωτικός, ο Σερ Ουίνστον Λέοναρντ-Σπένσερ Τσόρτσιλ χρημάτισε και πολεμικός ανταποκριτής. Οι λόγοι του υπήρξαν πύρινοι και συνιστούν ορισμένα από τα επιφανέστερα δείγματα δημοσίων λόγων της αγγλικής γλώσσας. Πρόκειται για ομιλίες απαλλαγμένες από συναισθηματισμούς, τόσο ειλικρινείς ώστε μιλούσαν στην καρδιά των ανθρώπων. Κανείς πάλι δε μπορεί να γνωρίζει αν χωρίς την παλλαϊκή υποστήριξη που του διασφάλιζε η ρητορική του ικανότητα, θα κατάφερνε ποτέ η Ευρώπη να βγει νικήτρια απέναντι στις δυνάμεις του Χίτλερ.

Η ταινία, αν και αφορά ένα ιστορικό πρόσωπο και, αν και εκτυλίσσεται σε μία εποχή που έμεινε στην ιστορία κάθε κράτους της γηραιάς ηπείρου, είναι μία ταινία πανανθρώπινη. Σύμφωνα με τον ηθοποιό «Η πιο σκοτεινή ώρα» «δεν είναι μία ταινία διδακτική, και ο Τζο Ράιτ δεν είχε στο μυαλό του μία ταινία εθνικιστική». «Η αντίσταση», συνεχίζει, «είναι πάντα απαραίτητη, και η αντίσταση, εν προκειμένω, είναι η γλώσσα». Πραγματικά. Η ταινία είναι κατάμεστη από σκηνές συγκινησιακές και η λειτουργία του λόγου κατά τη διάρκεια της ταινίας μοιάζει να είναι το μοναδικό μέσο αντίστασης.

Με εσωτερική ένταση αποδίδονται οι πολλαπλές συγκρούσεις ενός άντρα που έβρισκε τα ψυχικά αποθέματα όχι μόνον να κατευνάζει τις μαινόμενες συγκρούσεις γύρω του, αλλά πολύ περισσότερο να τις συσπειρώνει.

Δε γνωρίζουμε αν ο Ουίστον Τσόρτσιλ υπήρξε πράγματι ο «σπουδαιότερος βρετανός όλων των εποχών» για χάρη της ιστορικής πραγματικότητας. Εκείνο που είναι ασφαλές είναι ότι η «πιο σκοτεινή ώρα» είναι η αριστουργηματικότερη απεικόνιση μίας δυσανάγνωστης και πολύπλευρης προσωπικότητας και που, αν τελικά υπήρξε ο σπουδαιότερος των βρετανών, είναι εκείνη που αναλογεί σε έναν τέτοιον.

Η «Πιο Σκοτεινή ώρα» από 18 Ιανουαρίου στους κινηματογράφους από την UIP Greeze.

Συντάκτης: Μαρίνα Σίσκου,

Influence:

Σπούδασα Αγγλική Φιλολογία και εργάζομαι ως εκπαιδευτικός, μεταφράστρια και επιμελήτρια κειμένων…