19/08/2017

Η ζωή των παιδιών μετά το θάνατο και των δύο γονέων

Συντάκτης: Εύη Μεσσαριτάκη, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια, 08/01/2017

Η απώλεια των γονιών είναι ένα πολύ τραυματικό γεγονός σε όποια ηλικία και αν συμβαίνει. Αυτό το τραύμα βέβαια έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά κατά περίπτωση. Τα αίτια θανάτου, η ηλικία θανάτου, η σχέση των προσώπων, η ηλικία του παιδιού και ο χειρισμός του άλλου γονέα είναι παράγοντες που διαφοροποιούν τις επιδράσεις που έχει αυτό το γεγονός στο κάθε άτομο. Σε αυτό το κείμενο θα καταπιαστώ με την απώλεια και των δύο γονέων, πώς είναι δηλαδή τα πράγματα όταν το άτομο χάνει και τους δύο γονείς του.

Η μία συνθήκη είναι να πρόκειται για αιφνίδιο θάνατο. Άτομα δηλαδή κάθε ηλικίας που χάνουν τους γονείς τους από τροχαίο -συνήθως- δυστύχημα. Η περίπτωση βέβαια που οι δύο γονείς φεύγουν από τη ζωή σε σύντομο χρονικό διάστημα από μία ασθένεια δεν είναι σπάνια. Σε αυτήν την περίπτωση η εξαρτητική σχέση του ζευγαριού παίζει σημαντικό ρόλο, όπως και η ψυχική ανθεκτικότητα του ατόμου που πεθαίνει δεύτερο. Εκεί το άτομο έχει να διαπραγματευτεί το σοκ του θανάτου, το πένθος του και την προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα.

Οι γονείς μας είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς μας. Είναι οι άνθρωποι που μας είδαν να μεγαλώνουμε και έχουν εικόνες από εμάς που πολλές φορές δεν έχουμε οι ίδιοι. Μας γνωρίζουν πολλές φορές σε βάθος και αυτό μας γεμίζει μία υπαρξιακή ικανοποίηση. Οι γονείς μας μας φέρνουν σ’ επαφή με τις ρίζες μας και οι ιστορίες της ζωής τους απαντούν πολλά δικά μας ερωτήματα. Όταν λοιπόν φεύγουν από τη ζωή, το αίσθημα ότι είμαστε πια μετέωροι και η αίσθηση της απώλειας του εαυτού είναι πολύ συνήθη. Το άτομο πρέπει να επαναπροσδιορίσει με έναν τρόπο την ταυτότητά του. Σε ένα επίπεδο επίσης το άτομο συνειδητοποιεί ότι εφόσον έχει πεθάνει η προηγούμενη γενιά, το ίδιο “είναι το επόμενο στη σειρά” που θα πεθάνει. Έρχεται πια πιο ξεκάθαρα σ’ επαφή με τη θνητότητά του και μπορεί να κατακλύζεται από άγχος θανάτου.

Όταν βέβαια η σχέση γονέα-παιδιού είναι τοξική, δεν είναι σπάνιο το παιδί ν’ ανακουφίζεται μ’ έναν τρόπο και η ζωή του να παίρνει άλλο δρόμο, απελευθερωμένο από τις γονεϊκές προσδοκίες και τα γονεϊκά βάρη. Μπορεί να βλέπουμε συχνά ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας ακόμα και να παντρεύονται, όταν οι δύο γονείς τους έχουν πεθάνει και οι ίδιοι -ασυνείδητα ίσως- μπορούν πια ν’ αναλάβουν ρόλο ενηλίκου.

Το αν κάποιος θ’ αναζητήσει τη βοήθεια ενός ειδικού σε αυτήν την κρίσιμη φάση της ζωής του εξαρτάται από κάποιους παράγοντες. Αρχικά, αν το ίδιο το άτομο είναι θετικό ως προς τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας. Αν όμως μπει σε αυτή τη διαδικασία, μπορεί να είναι πολύ γόνιμη. Ο άνθρωπος έρχεται σ’ επαφή με την ευαλωτότητά του και βιώνει την ανακούφιση της υποστήριξης από τη θεραπευτική σχέση. Άλλωστε, όπως αναφέρει και ο Yalom στο βιβλίο του Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία (1980) “μολονότι η σωματική διάσταση του θανάτου μπορεί να μας καταστρέψει, η ιδέα του θανάτου μπορεί να μας σώσει.”

«Το κείμενο αποτελεί μια συνεργασία του flowmagazine.gr με την ψυχολόγο κ. Μεσσαριτάκη. Για περισσότερα κείμενα της συγκεκριμένης αρθρογράφου πατήστε εδώ»


Share |