22/08/2017

Η τέχνη των μπονσάι

Συντάκτης: Ελένη Γιμούκη, 09/09/2016

Υπάρχουν τόσα πολλά χόμπι με τα οποία μπορεί να ασχοληθεί κανείς, σε σημείο που τελικά να μην τα γνωρίζουμε όλα. Ένα από αυτά που έμαθα προσφάτως και μου προκάλεσε έκπληξη είναι η ενασχόληση με την τέχνη των μπονσάι.

Τι σημαίνει ο όρος «μπονσάι»;

Ο ιαπωνικός όρος μπονσάι (盆栽, κατά λέξη σημαίνει «δέντρο σε δίσκο») περιγράφει γενικότερα την τέχνη που αφορά στην καλλιέργεια δέντρων. Πρόκειται για τη δημιουργία μικρογραφίας υπεραιωνόβιων δένδρων σε ρηχές γλάστρες, με  απαρχές στις χώρες της ανατολής, ενώ τα τελευταία χρόνια καθίσταται ιδιαίτερα δημοφιλής και στον δυτικό κόσμο.

Σύντομη ιστορία των μπονσάι

Αν και η λέξη «Bon-sai» είναι ιαπωνική, η τέχνη που περιγράφει προέρχεται από την Κίνα. Η αρχική κινεζική λέξη για το μπονσάι ήταν P'en Tsai. Οι Κινέζοι ξεκίνησαν από το 700 μ.Χ. χρησιμοποιώντας ειδικές τεχνικές για  δέντρα-νάνους σε γλάστρες. Οι Κινέζοι ήταν πάντα ένας λαός που εκτιμούσε πολύ την ομορφιά της φύσης και αυτό φαίνεται σε όλες τις μορφές της τέχνης τους από τη ζωγραφική, γλυπτική αλλά ακόμα και τις πολεμικές τέχνες. Σε κανέναν άλλο πολιτισμό, τα φυτά δεν είχαν έναν τόσο ιδιαίτερο ρόλο. Γραπτά 2500 χρόνια πριν αναφέρουν διάφορες τεχνικές καλλιέργειας, κλαδέματος και μπολιάσματος.

Αρχικά καλλιέργησαν μπονσάι χρησιμοποιώντας δέντρα-μωρά  που τα έπαιρναν από τα δάση της Κίνας. Στη συνέχεια εφάρμοσαν τη φιλοσοφία του Τάο για την ανάπτυξη της τέχνης του Μπονσάι. Με τον ίδιο τρόπο που εφάρμοζαν το Τάο στην ζωή τους με την μέθοδο της αργής αναπνοής ώστε να επιμηκύνουν τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, έκοβαν φύλλα, κλαδιά  και ρίζες καθυστερώντας την κυκλοφορία των χυμών τους. Στη συνέχεια αυτή η γεμάτη φιλοσοφία-τέχνη εξαπλώθηκε στα βουδιστικά μοναστήρια.

Πολύ αργότερα, η τέχνη αυτή μεταφέρθηκε στην Ιαπωνία. Οι μοναχοί Ζεν βρίσκοντας την ομορφιά στη απλότητα της φύσης, ανάπτυξαν την τεχνική Bonsai σε ιαπωνικές γλάστρες-δίσκους που ήταν μεγαλύτερες από τις κινέζικες.

Η ενασχόληση με την τέχνη των μπονσάι

Αυτό το ιδιαίτερο χόμπι απαιτεί να έχετε αρκετό ελεύθερο χρόνο και να είστε διατεθειμένοι να περάσετε πολλές ώρες παρέα με τα μπονσάι σας. Είναι μια ενασχόληση που χρειάζεται υπομονή και «λεπτές» κινήσεις, όμως σίγουρα θα σας χαλαρώσει και θα σας ξεκουράσει.

Αν αποφασίσετε να ασχοληθείτε με το εν λόγω χόμπι καλό θα ήταν, πριν προχωρήσετε στην αγορά ενός μπονσάι, να αγοράσετε πρώτα κάποιο βιβλίο ώστε να σας κατευθύνει σχετικά. Εγώ θα σας πρότεινα το βιβλίο «Η τέχνη των μπονσάι», σε επιμέλεια του Θανάση Παπούλια, από τις εκδόσεις Ψύχαλος.

Και για εσάς που θα αγαπήσετε αυτή την ασχολία, υπάρχει και η «Ελληνική Λέσχη Μπονσάι», η οποία ιδρύθηκε το 2011. Σκοπός του Συλλόγου που έχει συσταθεί είναι η ανιδιοτελής προαγωγή και διάδοση της γνώσης και της τεχνοτροπίας που αφορούν στα δέντρα μπονσάι. Επιδιώκεται η ανταλλαγή απόψεων, γνώσεων και τεχνικών σχετικά με τη δημιουργία, επεξεργασία, καλλιέργεια, διαβίωση και διατήρηση των ιδιαίτερων αυτών δέντρων.

Όνειρο των ιδρυτικών μελών του Συλλόγου, αλλά και όλων όσων συμμετέχουν ως ενεργά μέλη του, είναι να συγκεντρώσει υπό την αιγίδα του όλους όσους αγαπούν τα μπονσάι στην Ελλάδα - μεμονωμένα άτομα και ομάδες - ώστε να εργαστούν για την ανάπτυξη και ανάδειξη της τέχνης αυτής.

Περάστε λοιπόν το χρόνο σας δημιουργικά προσφέροντας την αγάπη σας σε αυτά τα όμορφα μικρά δεντράκια!


Share |