23/09/2017

Πόσο συχνές είναι οι ασθένειες στην Ελλάδα;

Για κάθε άνθρωπο στον κόσμο, το σπουδαιότερο αγαθό είναι η υγεία. Δυστυχώς στις μέρες μας, πολλοί από εμάς το ξεχνάμε, θέτοντας άλλους στόχους ως προτεραιότητα, όπως το χρήμα ή την προσωπική ανέλιξη. Καθώς είμαστε νέοι, δυνατοί και φιλόδοξοι αγνοούμε το γεγονός πως όλα μας τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα μόνο όταν η υγεία η δική μας αλλά και των ανθρώπων που αγαπάμε, είναι ακλόνητη. Επιπλέον, μέσα στα προβλήματα της καθημερινότητας ξεχνάμε πόσο ευαίσθητο είναι αυτό το αγαθό θεωρώντας πως κάτι τέτοιο αποκλείεται να τύχει σε εμάς ή στην οικογένειά μας.

Φυσικά, είναι απόλυτα φυσιολογικό να σκεφτόμαστε έτσι όταν είμαστε στην παραγωγική ηλικία της ζωής μας και περιστοιχιζόμαστε από αγαπημένα μας πρόσωπα, όμως από την άλλη πλευρά είναι λάθος να κλείνουμε τα μάτια και τ’ αυτιά στην πραγματικότητα που επικρατεί γύρω μας, απαξιώνοντας εντελώς τα μέτρα πρόληψης από σύγχρονες παθήσεις όπως οι μεταβολικοί νόσοι, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο καρκίνος.

Είναι γεγονός πως ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η διατροφή, το άγχος και άλλοι παράγοντες, οδήγησαν σε έξαρση των επίκτητων αλλά και εκ γενετής ασθενειών τα τελευταία χρόνια, αλλάζοντας τα δεδομένα όπως τα γνωρίζαμε. Σε αυτό το άρθρο, θα δούμε αναλυτικά με στατιστικά στοιχεία, την κατάσταση υγείας των Ελλήνων αλλά και το πως αυτή επηρεάζει την κοινωνία μας σα σύνολο.

Καρκίνος, εγκεφαλικά κ.α.: όταν μιλάνε οι αριθμοί

Το 2012 ήταν η τελευταία χρονιά στατιστικής απεικόνισης του καρκίνου για 184 χώρες του κόσμου. Από εκεί και πέρα, με μαθηματικά μοντέλα και εξειδικευμένους αλγόριθμους, αυτά τα νούμερα εφαρμόζονται στον πληθυσμό κάθε χώρας και παρουσιάζονται εκτιμήσεις για το 2016 και προβλέψεις για τα επόμενα χρόνια. Ας ρίξουμε μια ματιά για την Ελλάδα, σε ενήλικο πληθυσμό (ηλικίας 15 ετών και άνω).

Οι μπλε μπάρες απεικονίζουν τα νέα κρούσματα και οι κόκκινες μπάρες τους θανάτους. Ο κάθετος άξονας αναγράφει τον αριθμό και ο οριζόντιος άξονας τον κάθε ξεχωριστό τύπο καρκίνου. Όπως βλέπουμε, ο πιο συχνός καρκίνος στην Ελλάδα είναι ο καρκίνος του πνεύμονα (6.884 νέα κρούσματα και 6.434 θάνατοι το 2012) και ακολουθούν ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του παχέος εντέρου, ο καρκίνος του προστάτη και ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης. Τα στοιχεία είναι από το «Globocan Project» της Διεθνούς Υπηρεσίας για την Έρευνα στον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) και δείχνουν ότι ο καρκίνος βρίσκεται σε υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, ως μία ασθένεια που παραμένει ανίατη μέχρι σήμερα.

Συνεχίζοντας, σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ., τα καρδιαγγειακά νοσήματα (υπέρταση, στεφανιαία νόσος, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιακή ανεπάρκεια, συγγενείς καρδιοπάθειες και μυοκαρδίες) συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο όγκο νοσηρότητας αλλά και θνησιμότητας από το 2000 μέχρι και σήμερα, για όλη την Ευρώπη.  Πιο συγκεκριμένα, το σύνολο των θανάτων παγκοσμίως το έτος 2000 αποδόθηκε κατά το 1/3 σε καρδιαγγειακές παθήσεις (16.7 εκατομμύρια θάνατοι). Σε επίπεδο Ευρώπης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου, στα οποία αποδίδονται περίπου 4.35 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως. Το 49% όλων των θανάτων στην Ευρώπη προέρχεται από τα καρδιαγγειακά νοσήματα, από αυτούς ποσοστό 55% αφορά τις γυναίκες και 43% τους άνδρες. Αυτή η απότομη αύξηση των ποσοστού από το 2000 κι έπειτα, φανερώνει τις τραγικές συνέπειες της σύγχρονης διατροφής αλλά και συνολικού τρόπου ζωής του δυτικού κόσμου.

Παραμένοντας στο κομμάτι της διατροφής, άλλη μία νόσος που έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, είναι ο διαβήτης. Στην Ελλάδα τα άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με επίσημα δεδομένα, από την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), και έχοντας υπόψη ότι ο πληθυσμός της χώρας μας είναι 10.815.197, ξεπερνούν το 11% του πληθυσμού σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Πιο συγκεκριμένα:

  • Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1: 188.076
  • Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2: 992.259
  • Σακχαρώδης διαβήτης κύησης: 7.035

Σύνολο ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη: 1.187.370. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν, πόσο σημαντική είναι η ενημέρωση αλλά και η πρόληψη ενάντια της νόσου αυτής που ταλαιπωρεί μεγάλο τμήμα του πληθυσμού.

Δυστυχώς όμως, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, όπως περιγράφηκε νωρίτερα, έχει προκαλέσει στον πληθυσμό και εκφυλιστικές νόσους, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες καταγράφουν ραγδαία αύξηση των νοσούντων σε επίπεδο Ευρώπης.

Στην Ελλάδα οι πάσχοντες από Αλτσχάιμερ, καθώς και άλλες μορφές άνοιας, ανέρχονται σε 200.000, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ο πληθυσμός των ασθενών αγγίξει τα 36.000.000! Στη χώρα μας, η απουσία εξειδικευμένων δομών φιλοξενίας ασθενών με άνοια καθιστά εντονότερο το πρόβλημα, καθώς στην οικογενειοκρατρούμενη ελληνική κοινωνία η φροντίδα στο σπίτι  (από  συζύγους, παιδιά, αδέρφια κ.α.) αφορά στο 90% των περιπτώσεων. Ακόμη, δεν υπάρχουν επιδόματα για περιθάλποντες μέχρι και στα προχωρημένα στάδια της άνοιας, δεν διατίθενται κονδύλια για έρευνα και δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο για θέματα που αφορούν τους ασθενείς αυτούς, σύμφωνα με την πρόεδρο της Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών Αθηνών.

Όσον αφορά τη νόσο του Πάρκινσον, κατατάσσεται ως η δεύτερη σε πληθυσμό νευροεκφυλιστική νόσος, μετά το Αλτσχάιμερ. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ασθενείς με Πάρκινσον ανέρχονται στα 7-10 εκκατομύρια, στην Ευρώπη ο αριθμός αυτός κυμαίνεται στο 1,5 εκατομμύριο ενώ στη χώρα μας 25.000 άτομα πάσχουν από την ασθένεια αυτή. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως, μέχρι το 2040 η νόσος του Πάρκινσον θα έχει ξεπεράσει τον καρκίνο σε συχνότητα εμφάνισης! (Π.Ο.Υ.) Ως εκ τούτου κρίνεται απαραίτητο να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση του κοινού γι’αυτή τη νόσο, έτσι ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην υγεία και φυσικά να μειωθεί ο στιγματισμός και οι διακρίσεις.

Επιπλέον, ανησυχία προκαλεί η αύξηση των περιστατικών αναπηρίας τα τελευταία χρόνια, είτε για τους ανθρώπους που γεννιούνται με κάποιο πρόβλημα, είτε γι’αυτούς που το αποκτούν στην πορεία της ζωής τους. Σύμφωνα λοιπόν με τον ΟΗΕ, στις περισσότερες χώρες του κόσμου, ένα ποσοστό 8-10% του πληθυσμού έχει κάποιας μορφής αναπηρία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό αυτών των ατόμων είναι μεγαλύτερο και κυμαίνεται μεταξύ 10-15%. Την τελευταία δεκαετία μάλιστα, οι ρυθμοί έχουν αυξηθεί (+2 με 7%), γεγονός που οφείλεται, μεταξύ άλλων και στην αυξητική τάση που υπάρχει στα τροχαία ατυχήματα. Σύμφωνα με την τελευταία αναφορά της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, το 2015, κάθε χρόνο περισσότερα από 50 εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο, τραυματίζονται εξαιτίας τροχαίων ατυχημάτων. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των ατόμων με αναπηρία υπολογίζεται γύρω στο 1.000.000, καθώς επίσημη απογραφή δεν έχει γίνει. Η εκτίμηση για τον αριθμό τους έχει προκύψει από ποσοστά της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και άλλων κρατικών φορέων.

Η υγεία αλληλεπιδρά με την κοινωνία

Η υγεία αποτελεί έναν από τους σηµαντικότερους παράγοντες ευηµερίας µιας χώρας και συντελεί σηµαντικά στην κοινωνική και οικονοµική της ανάπτυξη. Ακόμη όμως συμβαίνει και το αντιστρόφο: μία κοινωνία που ακμάζει πολιτιστικά και οικονομικά εξασφαλίζει καλύτερη ποιότητα υγείας για τα μέλη της, καθώς μπορεί να τους προσφέρει υποδομές, περίθαλψη, υγειονομική αφάλεια, ποιότητα διατροφής και πολλά άλλα.

Τα ποσοστά που σχολιάσαμε παραπάνω, δηλώνουν πως τόσο σε επίπεδο Ελλάδας όσο και σε επίπεδο Ευρώπης, η καλή υγεία του πληθυσμού κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως η διατροφή, το κάπνισμα, η λήψη ουσιών κ.α αλλά και σε ψυχολογικές αιτίες που αφορούν το σύνολο της κοινωνίας, όπως η οικονομική κρίση, το άγχος εύρεσης εργασίας, ο φόβος της απόλυσης κλπ. Επιπλέον, η ίδια η κοινωνία μπορεί με τη στάση της να επιβαρύνει την κατάσταση του ασθενούς, δείχνοντας προκατάληψη ως προς αυτόν και την οικογένειά του, στιγματίζοντας ολόκληρη την προσωπικότητά του.

Από την άλλη πλευρά, η κατάσταση αυτή μπορεί να επιφέρει προβλήματα σε ολόκληρη την κοινωνία, ξεκινώντας από την μονάδα, δηλαδή από τον ίδιο τον ασθενή και καταλήγοντας στο σύνολο. Πρόκειται για μία σχέση ισορροπίας και αλληλεξάρτησης.

Συμπερασματικά

Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως η υγεία όλων μας, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, οικονομικής κατάστασης, καταγωγής κλπ, είναι πολύ ευαίσθητη και άκρως πολύτιμη. Φυσικά, δεν υπάρχει λόγος πανικού, όμως η λογική επιβάλλει κατάλληλη πρόληψη και φροντίδα για να διατηρήσουμε το υπέρτατο αυτό αγαθό. Η σωστή διατροφή, η άσκηση, ο ήρεμος τρόπος ζωής αλλά και οι τακτικοί έλεγχοι με συχνά check- ups είναι μερικοί από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους επίλυσης του προβλήματος. Ας σταματήσουμε να σκεφτόμαστε την υγεία μας με επιπολαιότητα κι ας πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας.


Share |