27/06/2017

Μουσείο μάχης Σαρανταπόρου –Χάνι Χατζηγώγου

Όταν επισκεφτήκαμε το Μουσείο Μάχης Σαραντάπορου, είχαμε την τύχη να βρέχει.  Έτσι καταλάβαμε καλύτερα τις συνθήκες που δόθηκε η μάχη. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Βρισκόμαστε στις 9-10 Οκτωβρίου 1912. Η Κοζάνη, όπως και η υπόλοιπη βόρεια Ελλάδα είναι ακόμη υποδουλωμένη στους Τούρκους. Στα στενά του Σαραντάπορου οι Τούρκοι είχαν στήσει πανίσχυρα οχυρά, υπό την εποπτεία Γερμανών στρατιωτικών οι οποίοι πίστευαν ακράδαντα ότι ήταν άπαρτα.

Ο τότε Διάδοχος και Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος είχε χρησιμοποιήσει ως στρατηγείο το Χάνι Χατζηγώγου, ένα διώροφο κτίριο.

Σε ένα μικρό δωμάτιο στο ισόγειο είχε εγκαταστήσει ένα μικρό γραφείο και δίπλα του ένα κρεβάτι.

Στο διπλανό δωμάτιο ο υπασπιστής του. Λίγο πιο πέρα, μια υποτυπώδης κουζίνα.

Στον επάνω όροφο ένα μεγάλο τραπέζι γύρω από το οποίο συσκέπτονταν με τους επιτελείς του και σχεδιάζονταν οι επιχειρήσεις.

Εκεί τώρα είναι ακουμπισμένο ένα ντοσιέ με χειρόγραφες τις διαταγές του για τις επόμενες κινήσεις του στρατού. 

Σε βοηθητικό κτίριο στεγάζονταν οι στάβλοι των αλόγων και το πεταλωτήριο, όπου εκτίθενται τα εργαλεία των πεταλωτών.

Το πρωί της 9ης Οκτωβρίου διετάχθη επίθεση σε όλα τα μέτωπα, ενώ μία μεραρχία μέσα από δύσβατες περιοχές βρέθηκε στα νώτα των Τούρκων.

Την λυσσώδη μάχη διέκοψε η νύχτα. Οι στρατιώτες διανυκτέρευσαν στις θέσεις τους, χωρίς αντίσκηνα, εκτεθειμένοι σε καταρρακτώδη βροχή.

Την επόμενη ημέρα με ηρωικές επιθέσεις στρατευμάτων και στρατηγικές κινήσεις, τα τουρκικά οχυρά καταλήφθηκαν και η περιοχή απελευθερώθηκε.   

Σε παρακείμενο χώρο κτίσθηκε το Μουσείο Μάχης Σαρανταπόρου προς  τιμή των πεσόντων στην ιστορική μάχη: 30 αξιωματικοί και 152 οπλίτες. 

Στον εξωτερικό χώρο του μουσείου υπάρχουν το Ηρώο πεσόντων, ένα Μνημείο όπου αναφέρονται οι Μεραρχίες που πήραν μέρος στη μάχη και ένα κανόνι.

Στο εσωτερικό του μουσείου εκτίθενται κειμήλια από τους αγωνιστές της μάχης όπως στολές, οπλισμός, φωτογραφίες και εφημερίδες της εποχής:

Σε ανάγλυφο χάρτη-σχεδιάγραμμα του χώρου γίνεται αναπαράσταση της διήμερης μάχης με μαγνητοφωνημένη αφήγηση του ιστορικού της.

Ομολογώ ότι στο τέλος δεν μπόρεσα να συγκρατήσω ένα δάκρυ συγκίνησης, αναλογιζόμενος πόσο ελληνικό αίμα έχει χυθεί σε μάχες προκειμένου εμείς να απολαμβάνουμε σήμερα την ελευθερία μας.

Στη μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, στην πλατεία Συντάγματος με τις μάχες του Ελληνισμού, είναι σκαλισμένο στο μάρμαρο ΕΛΑΣΣΩΝ=ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΝ.

«Ο συνεργάτης μας κ. Άρης Γαβριηλίδης είναι συγγραφέας και εικαστικός. Περισσότερα για αυτόν και το έργο του εδώ.»


Share |