27/06/2017

Μικρά και συχνά γεύματα: είναι τελικά απαραίτητα για το αδυνάτισμα;

Τα τελευταία χρόνια έχουν διαδοθεί πολλά διατροφικά δόγματα, τα οποία υποτίθεται πως μας βοηθούν να χάσουμε βάρος ή να παραμείνουμε στα επιθυμητά κιλά μας. Ένα από αυτά είναι πως, τα μικρά και συχνά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενεργοποιούν τον μεταβολικό ρυθμό του οργανισμού μας και οδηγούν σε αποτελεσματικές καύσεις ενέργειας. Αντίθετα πιστεύεται πως αν αφήσουμε για πολύ ώρα το σώμα μας σε κατάσταση ασιτίας, τότε ο μεταβολισμός επιβραδύνεται με αποτέλεσμα την πρόσληψη βάρους. Πόσο αληθής είναι όμως αυτή η προτροπή για το βάρος μας και είναι άραγε τα μικρά και συχνά γεύματα απαραίτητα για το αδυνάτισμα;

Ο μηχανισμός της ομοιόστασης

Πολλές φορές έχουμε αναφέρει πως ο οργανισμός μας λειτουργεί σαν μια καλοκουρδισμένη μηχανή που ανταποκρίνεται κατάλληλα στα ερεθίσματα του περιβάλλοντός του. Έτσι, όταν το σώμα μας στερηθεί το φαγητό για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο θα προσπαθήσει να κάνει εξοικονόμηση ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι τότε καίει λιγότερες θερμίδες (μειώνει τον μεταβολικό ρυθμό), για να συντηρηθεί, ώστε να κρατήσει ενεργειακά αποθέματα, για την περίπτωση όπου η έλλειψη φαγητού θα συνεχιστεί. Αυτή η λειτουργία του ανθρώπου είναι φυσιολογική και συμβαίνει ώστε, κατά την περίοδο ασιτίας, να μπορεί να ζήσει με τις αποθήκες ενέργειας, που βρίσκονται στο σώμα υπό την μορφή λίπους. Αυτό όμως που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι, έχοντας μειώσει τον μεταβολισμό σας, εφόσον πλέον επανέλθετε σε συνθήκες φυσιολογικής σίτισης, αυξάνεται η πιθανότητα επαναποθήκευσης λίπους, και μάλιστα, σε μεγαλύτερο βαθμό.

Αυτή η λειτουργία μεταβολικών προσαρμογών του οργανισμού, ονομάζεται ομοιόσταση και είναι πολύ σημαντική για την επιβίωση του ανθρώπου.

Σύμφωνα λοιπόν με τη θεωρία των «μικρών και συχνών γευμάτων», είναι βασικό να διαβεβαιώσουμε  το σώμα μας ότι δεν υπάρχει έλλειψη φαγητού, πράγμα που επιτυγχάνεται μόνο με την πρόσληψη τροφής ανά λίγες ώρες. Έτσι, ο οργανισμός μας θα ανταποκριθεί συνεχίζοντας  να καίει θερμίδες με φυσιολογικο ρυθμό. Είναι σωστή όμως αυτή η τοποθέτηση;

Στην παραπάνω τοποθέτηση πράγματι υπάρχει μια δόση αλήθειας, η οποία είναι ότι το σώμα μας ανταποκρίνεται σε παρατεταμένη υποθερμιδική δίαιτα, με το να επιβραδύνει τον μεταβολισμό για να διατηρήσει ενέργεια. Εδώ είναι όμως και μία λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά. Ο οργανισμός μας δεν μπαίνει σε λειτουργία εξοικονόμησης ενέργειας αν μείνουμε  3-4 ώρες χωρίς φαγητό. Στην πραγματικότητα, χρειάζονται περίπου 3 ημέρες υποθερμιδική δίαιτα ή σοβαρού  θερμιδικού  περιορισμού, για να ανταποκριθεί το σώμα μας σε αυτή την μεταβολική ρύθμιση, με τον συγκεκριμένο τρόπο.

Η λειτουργία της θερμογένεσης

Μία άλλη εντυπωσιακή λειτουργία του οργανισμού που σχετίζεται με την κατανάλωση ενέργειας είναι η τροφική θερμογένεση. Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ενέργεια που ξοδεύει το σώμα μας για να διασπάσει τις τροφές που λαμβάνουμε.

Για παράδειγμα, αν καταναλώσουμε ένα γεύμα που περιέχει 300 θερμίδες και για την απορρόφησή του χρειάζονται περίπου 30 θερμίδες, τότε θα προσλάβουμε 270 θερμίδες όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία της πέψης.  Με βάση λοιπόν αυτή τη λειτουργία, το δόγμα των «μικρών και συχνών γευμάτων» υποστηρίζει πως, αν το σώμα μας βρίσκεται συνεχώς στη διαδικασία πέψης φαγητού, θα καίει συνεχώς θερμίδες (λόγω της τροφικής θερμογένεσης), ενώ αν υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ των γευμάτων τότε χάνεται η «ευκαιρία» καύσης θερμίδων.

Στην πραγματικότητα όμως, η ενέργεια που απαιτείται για την πέψη  του φαγητού σε θρεπτικά συστατικά και ενέργεια, είναι απλά ένα ποσό που εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται. Έτσι, μπορούμε να πούμε πως, η τροφική θερμογένεση βασίζεται στο πόσο τρώμε και όχι στο πότε.

Συμπερασματικά

Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, το να περάσουν 4 έως και 12 ώρες μεταξύ των γευμάτων, δεν έχει καμία επίπτωση στον μεταβολισμό μας. Επίσης, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα για τον μεταβολισμό, αν τρώμε 6 μικρά γεύματα την ημέρα αντί για 3 μεγάλα. Μερικοί άνθρωποι μάλιστα, το βρίσκουν καλύτερο για αυτούς, με βάση το επάγγελμα και τον τρόπο ζωής τους. Ωστόσο, έχετε κατά νου, ότι υπάρχουν κι άλλοι λόγοι για τους οποίους οι διαιτολόγοι συστήνουν μικρά και συχνά γεύματα. Αυτό που δείχνουν οι έρευνες, είναι ότι  με αυτόν τον τρόπο διατροφής, μπορεί να κάνετε καλύτερες διαιτητικές επιλογές, αν δεν αφήνετε τον εαυτό σας να πεινάσει πολύ μεταξύ των γευμάτων, ενώ παράλληλα αποκτάτε πιο υγιείς διατροφικές συνήθειες.


Share |